Osmanlı’da Sivil Toplum Kuruluşlarının Devlet Kurumuna Dönüştürülmesi

Avrupa’daki kurumlar; bilim, sağlık, sanat, sanayi, ekonomi ve teknolojide yaşanan gelişmelerle modernleşmiş ve Osmanlı kurumları artık Batı’yla rekabet edemez duruma gelmiştir. XIX. yüzyıldan itibaren Osmanlı Devleti, özellikle eğitim ve sağlık alanlarında Avrupa’daki kurumlara ilgi duymuştur. Bu yüzyıldan itibaren Osmanlı Devleti’nde de eğitim ve sağlık alanlarında faaliyette bulunan vakıflar ve diğer sivil toplum kuruluşları, yerini devlet…

Read More

Türklere Yapılan İhanet! Osmanlı Tarihinde Yabancı Okullar Lise Tarih 5-6

Türk Düşmanları boş durmuyor, yedikleri kaba tükürüyorlar. Osmanlının savunup koruduğu azınlıklar ne yaptı? Türk Düşmanı Azınlıklar ve Osmanlı’da açtıkları yabancı okullar! Osmanlı Devleti’nde azınlıklar tarafından açılan okullar, zamanla yabancı devletlerin himayesine girmiştir. Okul sayısını artırmak isteyen yabancı devletler, Osmanlı ülkesinde himayelerine aldıkları gayrimüslim toplulukların okullarıyla birlikte, kendi adlarına da okullar açmıştır. Hristiyanlığı yaymak isteyen misyonerler…

Read More

Mekteb-i Harbiye, Mekteb-i Tıbbiye ve Mekteb-i Mülkiye

Mekteb-i Harbiye, Sultan II. Mahmud’un isteğiyle 1834 yılında İstanbul Maçka’da kurulmuştur. Çağdaş bir kurum olan Mekteb-i Harbiye, Asâkir-i Mansûre-yi Muhammediye Ordusuna modern askerî ve teknolojik bilgiye sahip subay yetiştirmek amacıyla açılmıştır. Mühendishane-i Berr-i Hümâyundan getirilen Türk hocalar ile Avrupa’dan getirilen yabancı subay ve uzmanlar, okulda güçlü bir öğretim kadrosu oluşturmuştur. Zamanla okul programında değişiklikler yapılmışsa…

Read More

Osmanlı Tarihi Modern Kurumlar: Mühendishane-i Berr-i Hümâyun

Avrupa’daki gelişmeleri yakından takip eden Sultan III. Selim tarafından 1795’te İstanbul Eyüp’te kurulmuştur (Görsel 4.43). Kara Mühendishanesi olarak da bilinen okul humbara, istihkâm ve mühendislik olmak üzere üç bölümden oluşmuştur. Okul programında pozitif bilimler ve uygulamalı savaş sanatı yer almaktadır. Askerî kurumlara önem veren III. Selim, okula bağışlar yapmış ve Avrupa’dan hoca ve kitaplar istemiştir….

Read More

Osmanlı’da Modern Eğitim Kurumları: Mühendishane-i Bahr-i Hümâyun

Kaptanıderya Hasan Paşa’nın önerisi ile 1775 yılında İstanbul’da kurulmuştur. Osmanlı donanmasının Ruslar tarafından 1770 yılında Çeşme’de yakılması üzerine Kaptanıderya Hasan Paşa, yeni ve güçlü bir donanma kurulmasını istemiştir. Sultan I. Abdülhamid (Görsel 4.41) Dönemi’nde açılan bu okulda, gençleri özendirmek için öğrencilere burs ve okulun adının bulunduğu padişah tuğralı madalyalar verilmiştir. Okulun ilk hocaları Hasan Paşa…

Read More

Osmanlı’da Modern Eğitim Kurumları: Hendesehane

Hendesehane, çağdaşlaşma hareketinin ilk kurumudur. Sultan I. Mahmud, Osmanlı ordusunun yeniden güçlenmesi için çağdaş askerlik bilgisi bulunan subaylara ihtiyaç olduğunu düşünmüştür. Sadrazamın girişimiyle Conte de Bonneval (Kont dö Boneval) ülkeye davet edilmiştir. Bonneval, İslamiyet’i kabul ederek Ahmet adını almıştır. Humbaracı Ahmet Paşa olarak tanınan bu kişinin çalışmalarıyla 1734 yılında İstanbul Üsküdar’da askerî bir okul olan…

Read More

İsveçli Kadınların Yeni Modası: PKK-YPG Bayraklı Kıyafetler

İsveç terör örgütü PKK-YPG’nin yuvalandığı en önemli yerlerden biridir. İsveç her seferinde Türkiye’yi kışkırtmaya devam ediyor. Teröristlere her türlü maddi ve manevi desteği veren, onları meclisinden ağırlayan, Abdullah Öcalan’ın resimlerini duvarlara asan, Türk Büyük Elçiliği önünde Kuran yakan, Türk bayrağını yere serip üstünden geçen İsveçlilerin skandallarına bir yenisi daha eklendi. İsveçli Kızlar YPG-PKK amblemli kıyafetler…

Read More

Osmanlı Devleti’nde Telgraf

Osmanlı Devleti’nde telgraf hatlarıyla ilgili ilk çalışma Kırım Harbi esnasında başlamıştır. Bu hatlar devletin kendi ihtiyaçları için kurdurttuğu Edirne-Şumnu-İstanbul hatları olup Fransızlar tarafından yapılmıştır. İstanbul-Edirne hattı inşa çalışmalarına 1855 Mart ayında başlanmış ve İstanbul’dan Edirne’ye 270 km’lik bir hat çekilmiştir. Bu hat düz bir çizgi hâlinde Yedikule’ye kadar sur üzerinden gitmekte, buradan Küçükçekmece- Büyükçekmece-Kumburgaz-Ereğli- Çorlu-Kosturan-Lüleburgaz-Havza…

Read More

Avrupa’da ve Osmanlı’da Ulaşım ve Haberleşmenin Gelişimi

Sanayi Devrimi ile birlikte Avrupalı devletler yüksek kapasiteli, ucuz maliyetli ve güvenli bir taşıma sistemine ihtiyaç duymuştur. Bu nedenle XVIII. yüzyılın ortalarından itibaren Avrupa’da yol ve kanal inşası gelişmiştir. Yapılan bu yollar ve kanallar sayesinde hem insanlar hem de ürünler daha süratli ve daha ucuza taşınmıştır. XIX. yüzyılda kapitalist devletler, ham madde ve pazarlara kolay…

Read More

XIX. Yüzyılda Avrupa’da Nüfus ve Nüfuz

XIX. yüzyılda devletler, gelişmenin ana unsurlarından biri olan nüfus gücü için çeşitli politikalar üretmiştir. Fetihler yapmak, hâkimiyet sahasını genişletmek ve saygınlık kazanmak isteyen devletler, özellikle askerî endişelerle nüfuslarını korumak istemiştir. Avrupa’da XVI. yüzyılda gelişen ve XIX. yüzyıla kadar etkili olan merkantilist ekonomi anlayışı, güçlü ve zengin bir devlet için nüfus artışını desteklemiştir. Merkantilistlere göre nüfusun…

Read More

Ahmet Cevdet Paşa’ya Göre Osmanlı Ordusunda Ortak Payda İslamdı

Ahmet Cevdet Paşa’ya Göre Osmanlı Ordusunda Ortak Payda İslam dini idi. Çünkü Osmanlı toplumunda Avrupa’daki gibi “Vatan” kavramı yoktu. Türk ve Müslüman olmayan azınlıkları Osmanlıyı kendi vatanı olarak görmüyordu. Bu yüzden gayri müslimleri orduya almak Osmanlı’ya katkı sağlamayacaktı. Her zaman olduğu gibi Müslüman Türkler savaşacak, Müslüman Türkler ölecekti. Araplar da kavmi-necip olduğu için askere alınmayacaktı….

Read More

Osmanlı Devleti’nde Zorunlu Askerlik Sistemine Geçiş

Sultan II. Mahmud Dönemi’nde, Asâkir-i Mansûre-i Muhammediye’nin asker sayısı yeterli düzeye ulaşmamıştır. Bunda zorunlu askerlik uygulamasına geçilememesi, yeni ordunun tam olarak teşkilatlanamaması ve savaşlarda alınan yenilgiler etkili olmuştur. Ayrıca o dönemde devletin içinde bulunduğu siyasi durum da Asâkir-i Mansûre-i Muhammediye Ordusunun gelişimini engellemiştir. Yeni ordunun yetersizlikleri nedeniyle yapılan seferberliği kaldırmak ve ücretli askerlere olan ihtiyacı…

Read More

Amerikan Mandası Almanya Tekrar İmparatorluk Mu Olacak?

Amerika’nın hayalet sömürgesi olan ve Japonya ile birlikte ülkesinden en çok Amerikan askeri barındıran Almanya, siyaseten Amerika’dan bağımsız bir politika izlenmesi elbette beklenemez. Amerika 2. Dünya savaşından sonra tüm ipleri Amerika’nın eline verdi. Amerika’da bunun karşılığında Almanya’ya refah bir yaşamın kapılarını açtı, Alman sanayisini tekrar ayağa kaldırdı. Ayrıca Amerika Doğu ve Batı Almanya’yı birleştirerek tek…

Read More

Osmanlı Tarihi: Asâkir-i Mansûre-i Muhammediye Ordusu

Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılmasını ilan eden fermandan sonra Hz. Muhammed’in adına ithafen, bu yeni orduya Asâkir-i Mansûre-i Muhammediye (Hz. Muhammed’in Muzaffer Askerleri) ismi verilmiştir. 1843 yılından itibaren bu ismin yerine düzenli ordu manasına gelen Asâkir-i Nizamiye kullanılmıştır. Günümüzde kışlalar ve askerî tesislerin ana giriş kapılarına Nizamiye Kapısı denilmesinin sebebi de bu geleneğin bir uzantısıdır. Batı tarzında…

Read More

Bir Devrin Kapanışı: Yeniçeri Ocağı’nın Kaldırılması

Sultan II. Mahmud Dönemi’nde, Alemdar Mustafa Paşa’nın sadrazamlığı sırasında Nizam-ı Cedit Ordusu örnek alınarak Sekban-ı Cedit isimli bir birlik oluşturulmuştur. Ancak kısa süre sonra çıkan isyan sonucu Alemdar Mustafa Paşa öldürülmüş ve Sekban-ı Cedit birlikleri de dağıtılmıştır. Böylece yeniçeriler, Osmanlı yönetimi üzerindeki güçlerini bir kez daha artırmıştır. Bu dönemde adam kayırma ve rüşvet gibi yollarla…

Read More

Modern Türk Ordusunun Temeli: Nizam-ı Cedit Ordusu

Batının üstünlüğü her ne kadar Lale Devri’nden itibaren kabul edilse de batılılaşmayı her alanda bir devlet politikası haline getiren Sultan III. Selim (Görsel 4.27), batı tarzında köklü reformlar yapmak istemiştir. Avrupalı devletler karşısında alınan yenilgiler ve sürekli karşı karşıya kalınan saldırılar, III. Selim’i öncelikle askerî reformlar yapmaya zorlamıştır. Bunun için ilk olarak Yeniçeri Ocağı düzenlenmeye…

Read More

Türk Tarihinde Kara Bir Leke: Rusların Sinop Baskını

Ruslar, 1853 yılında sürpriz olmayan bir baskınla Sinop Limanı’nda bulunan 12 gemilik Osmanlı filosunu imha etmiştir. Osmanlı filosu sadece hafif tonajlı ateş gücü az firkateyn ve korvetlerden oluşmuştur. Yanan gemilerde bulunan 4.200 personelin 2.700’ü şehit olmuş ve filo komutanı Koramiral Osman Paşa esir düşmüştür. Deniz harp tarihinde, Osmanlılar sadece 1571’de İnebahtı’da normal bir deniz savaşı…

Read More

Kahraman Nene Hatun, 93 Harbi’nde

Halk arasında 93 Harbi olarak bilinen 1877’de başlayan Türk-Rus Savaşı’nda gösterdiği mücadele ile destanlaşan kadın kahramanlarımızdan biri de Nene Hatun’dur. Ruslar, 4 Kasım’da Erzurum’un doğusundaki Gazi Ahmet Muhtar Paşa kuvvetlerine taarruz etmiştir. Erzurum’a çekilen Osmanlı kuvvetleri, takviye kuvvetlerle şehri savunmaya hazırlandılar. 9 Kasım gecesi Ruslar, Aziziyye Tabyası’nı zapt ettiler. 8-9 Kasım gecesi Müezzin Abdullah Efendi,…

Read More

Avrupa Tarihi: Reval Görüşmeleri ve Balkanlar

İngiltere Kralı VII. Edward (Görsel 3.26) (Edvırd) ile Rus Çarı II. Nikola (Görsel 3.27) (Nikola) 1908’de Reval Limanı’nda bir araya gelmiştir. Bu buluşmada Makedonya ve Boğazlar Sorunu ele alınmıştır. Ancak görüşme sonucunda sadece Makedonya’ya ait ıslahat işi açığa vurulmuştur. Osmanlı Devleti’nin meşrutiyeti ikinci defa ilan etmesindeki en büyük dış etken Reval Görüşmeleri olmuştur. Meşrutiyetin yeniden…

Read More

Mısır Valisi Mehmet Ali Paşa’nın Güç Kazanması

Fransa, İngiltere ile giriştiği rekabette 1798’de İngiliz güçlerini Hindistan’da yok etmeyi amaçlamış ve bunun için önce Mısır’ın işgal planını yürürlüğe koymuştur. Mısır’ı alarak Süveyş Kanalı üzerinden Hindistan’a ticaret yapmayı hedefleyen Fransa, Yedi Yıl Savaşlarıyla kaybettiği sömürgeleri de Mısır’ı işgal ederek telafi etmek istemiştir. Bu hedefler doğrultusunda Napoleon komutasında harekete geçen Fransız ordusu, İskenderiye ve Kahire’yi…

Read More