Bunların sayısı oldukça çoktur. Nitekim herkesin ailesinde, yakın çevresinde çok sayıda suçlayıcı insan vardır. Onlarla iletişim kurmakta zorlanırız. Konuşmalarının çoğunda suçlayıcı olan kimselere zaman zaman tahammül edemeyiz.
İlişkilerimizde suçlayıcı insanlara karşı genellikle şu tutumlardan birini takınırız:
- Açıklamalar yaparak kendimizi savunuruz.
- Öfke patlamasıyla karşı saldırıya geçeriz.
- Korkuya kapılarak geri çekilip susarız.
Bazıları sürekli suçlama oyunu oynar. Başkalarını suçladığınızda enerjiniz boşa gider; ancak suçlamaya son verdiğinizde enerjiniz artarak iyileşmeye başlarsınız. Aynı zamanda daima suçlayacak birilerini ararsanız, sorunlarınızı da çözemezsiniz. Aslında kimin hatalı olduğundan çok sorunun ne olduğu önemlidir. Suçlayıcı insanlar, karşısındakinde mutlaka eleştirilecek bir şeyler bulurlar.Haksız eleştirilere hemen karşılık veren biriyseniz, kendini savunmaya çalışmanın işleri daha da kötüye götürdüğünü öğrenmişsinizdir. Eleştiri karşısında savunmaya geçip haklı çıkmaya Bızi eleştirene takdir edici sözler söylemeliyiz. Savunmaya geçmeden, açıklama yapmadan ya da haklı çıkma çabasına girmeden, “Açık sözlülüğünüz için size teşekkür ederim.” veya “Yapıcı eleştirileriniz için teşekkürler.” demek çok daha etkili olur. Eleştirici insanla tartışmayı sonlandırmanın en kestirme yoludur bu.Birisi sizi suçlarsa, savunmaya veya karşı saldırıya geçmemeisiniz. Bunun yerine, “Ne demek istiyorsunuz?”, “Niçin böyle düşünüyorsunuz?” gibi sorularla karşınızdakinin sizi suçlama nedenlerini öğrenmeye çalışmalısınız.
”Eleştiri karşısında savunmaya geçip haklı çıkmaya çalışmak yerine muhatabımıza eleştirisi için teşekkür etmeliyiz.”
Suçlandığımız zaman arkamıza yaslanıp rahat olmalıyız. Açıklama yapmak yerine susup beklemeliyiz. Çünkü suçlamalar karşısında sükunet bizim en güçlü silahımızdır. Eğer hakkımızdaki suçlamalar doğruysa, önce hatamızı kabul edip sonra özür dilemeli daha sonra da aynı hatayı yapmayacağımızı belirtmeliyiz.
Biri haklı olarak bizi suçladığında açıklamalar yapmak yerine, önce hatamızı kabul edip “haklısınız” demeliyiz. Bu sihirli sözcük harikalar yaratıp suçlamayı sona erdirir. Sonra yaptığımız hata için özür dilemeliyiz. Daha sonra da bundan sonra daha dikkatli olacağımızı samimi bir şekilde söylemeliyiz. Bu iletişim tekniğini, “Haklısınız + özür dilerim + bundan sonra daha dikkatli olacağım” biçiminde formüle edebiliriz. Özellikle haksız olduğumuz durumlarda bu iletişim tekniğini kullanmayı alışkanlık haline getrelim.
”İşten sonra eşimi akşam yemeğine götürecektim. Eşim, beni evin önünde bekleyecekti. Bürodan erken çıktım; ama trafik o kadar sıkışıktı ki, patlayacak gibiydi. Yanına yaklaştığımda hışımla arabanın kapısını açarak bana bağırmaya başladı:
“Beş buçukta burada olman gerekiyordu, nerede kaldın?
“Açıklama yapmaya çalıştım.
“Trafik çok yoğundu, trafiğe takıldım.
“Tekrar hücuma geçti,
“Beni unuttun sandım.
“Yol boyunca tartışıp durduk. Sonunda benim de tepem attı. Yemeği iptal ettik.
Gecemiz berbat oldu. Oysa bu iletişim tekniğini bilip uygulasaydım, tartışmayı çabucak bitirebilirdim.
Şöyle ki,
“Haklısın karıcığım beş buçukta burada olmam gerekirdi. Seni beklettiğim için özür dilerim. Trafik çok yoğundu. Bundan sonra seninle randevum olduğunda işten daha erken çıkarım.” derdim.Bu şekilde konuşunca karımda yelkenleri suya indirirdi. Böylece gecemiz de rezil olmazdı.
Yukarıdaki olayda da görüldüğü gibi bu tarz konuşmalarda haklısın kocacığım ya da haklısın karıcığım diyerek karşılıklı sakinleşme sağlayarak gününüzün berbat olmasını engellemek memnun.
Öyleyse, haksız olduğumuzda, ”Haklısınız + özür dilerim + bundan sonra daha dikkatli olacağım” formülünü uygularsak pek çok çatışmayı başlamadan bitirebiliriz.
