Anadolu’da Siyasi Birliği Sağlama Faaliyetleri

Osmanlı Devleti, 14. yüzyılda Rumeli’de fetihler yaparken Anadolu yönünde de Türk siyasi birliğini sağlama çabası içinde bulunmuştur. Osmanlı Devleti’nde Anadolu’da Türk siyasi birliğini sağlama çabaları Orhan Bey döneminde başlamıştır. 1345 yılında Karesioğulları Beyliği’nin Osmanlı topraklarına katılmasıyla siyasi birliği sağlama yönünde önemli bir adım atılmıştır. Osmanlı Devleti ile Anadolu’da bulunan beylikler rekabet içine girmeye başlamışlardır. Beylikler, Osmanlı Devleti’ne karşı her türlü fırsattan faydalanma düşüncesindeydiler. I. Murat tahta geçtikten sonra Anadolu’da Türk siyasi birliğini sağlamak için Karamanoğulları Beyliği ve Eretnalılarla uğraşmak zorunda kalmıştır. 1363 yılının baharında sefere çıkan I. Murat Eretna birliklerini bozguna uğratmış, Karaman ordusunu püskürtmüştür. Ankara ahileri, şehri teslim etmek zorunda kalmışlardır. Böylece Anadolu’da Türk siyasi birliğini sağlama konusunda önemli bir sonuç elde edilmiş, Karaman ve Eretna tehlikesi bir süreliğine bertaraf edilmiştir.

Osmanlı hâkimiyetinin beylikler tarafından kabul edilmesiyle beylikler yavaş yavaş Osmanlı topraklarına katılmaya başlamıştır. I. Murat, oğlu Yıldırım Bayezit’i Germiyanoğlu beyi Süleyman Şah’ın kızıyla evlendirmiştir. Süleyman Şah, beyliğe ait olan Kütahya, Simav, Eğrigöz (Emet) ve Tavşanlı’yı çeyiz olarak Osmanlı Devleti’ne vermiştir. Hamitoğulları Beyliği’ne ait olan toprakların bir kısmı satın alınarak Osmanlı topraklarına katılmıştır. I. Murat’ın Hamitoğullarından satın aldığı toprakları Karaman Beyi de satın almak istiyordu. Bu beylik üzerindeki hesaplar iki tarafın karşı karşıya gelmesine neden olmuştur. Karamanoğulları Beyliği, Osmanlı Devleti’ni en çok uğraştıran beylik olmuştur. Osmanlı Devleti, beyliklere karşı zaman zaman farklı politikalar uygulamıştır. I. Murat, kızı Melek Hatun’u Karamanlı Beyine vermesi bu duruma örnek olarak gösterilebilir. Bu politikadaki değişikliğin sebebi, Anadolu sınırlarının güven altında tutulması ve Karamanoğullarından bir tehlikenin gelmesinin engellenmek istenmesidir. I. Murat, Karamanoğulları tehlikesi üzerine beyliğe karşı savaş yapmak zorunda kalmıştır. Bu durumda Osmanlı Devleti, Balkanlardaki gazadan vazgeçmiş, Müslümanlar üzerine yönelmek zorunda kalmıştır.

I. Murat’ın 1389’da savaş meydanında vefat etmesi üzerine beylikler, Osmanlı ile olan bağlarını zayıflatmaya başlamıştır. Karamanoğulları, kendilerinin Selçuklu Devleti’nin varisi olduklarını iddia ediyorlardı. Beyliklerin bazıları da Karamanoğulları ile birlikte hareket edince I. Murat’ın yerine Osmanlı tahtına oturan Yıldırım Bayezit için Anadolu’daki beylikler üzerine sefer kaçınılmaz olmuştur. I. Bayezit 1390 yılında Anadolu’ya bir sefer düzenleyerek beyliklerin toparlanmasına fırsat vermemiştir.

Hazırlıksız yakalanan beylikler teslim olmak zorunda kalmışlardır. Yıldırım Bayezit, uyguladığı politika sayesinde Germiyan, Saruhan, Aydın ve Menteşeoğulları beyliklerini bu sefer esnasında Osmanlı Devleti’ne bağlamıştır. Osmanlı Devleti, Karamanoğulları üzerine sefere çıkmış, Konya ve diğer Karamanlı toprakları Osmanlı hâkimiyetine girmiştir. I. Bayezit, beyliklere karşı uyguladığı politikalar neticesinde beylikleri Osmanlı hâkimiyetine alarak Anadolu Türk siyasi birliğini sağlayan ilk Osmanlı padişahı olmuştur.

Bir Cevap Yazın