YKS Kapsamındaki Tarih kısmı, konu kapsamı hem TYT’de hem AYT’de birçok ortak konu içeren bir alandır. O nedenle bu derse de özen göstermek gerekir. Zaten AYT’deki Tarihin daha detaylı ve kapsamlı olduğunu bilmeyen yoktur. TYT – AYT ayrımında olduğu gibi, AYT Tarih konuları, TYT’deki tüm tarih konularını kapsarken, TYT Tarih konuları, AYT Tarih konularının hepsini…
Buz, Ateş ve Göç: İnsanlığın Dört Büyük Hikayesi Dünya sahnesinde modern insandan (Homo Sapiens) önce ve onunla eş zamanlı olarak yürüyen, düşünen ve avlanan dört büyük akrabanın öyküsü, evrimin en çarpıcı dönemini aydınlatıyor. 1. Homo Erectus: Yeryüzüne Yayılan Gezgin (Yaklaşık 1.8 Milyon – 110.000 Yıl Önce) Onlar, “doğrulmuş insan” anlamına gelen adlarını boşuna almadılar. Homo…
18. yüzyılın ortalarında İngiltere’de başlayan Sanayi Devrimi, insanlık tarihinde ekonomik, toplumsal ve teknolojik yapıyı kökten değiştiren bir dönüm noktası olmuştur. Bu süreçte el emeğine dayalı üretim yerini makineli, sistemli ve seri üretime bırakmış; üretim anlayışı baştan aşağı yenilenmiştir. Sanayi Devrimi’nin en büyük katkılarından biri verimlilik artışıdır. Makinelerin üretim sürecine dâhil olmasıyla birlikte, daha fazla ürün…
Cinsel dimorfizm veya Eşeysel Dimorfizm , aynı hayvan ve/veya bitki türlerinin cinsiyetlerinin farklı morfolojik ve fiziksel özelliklerde görünmesine denir. Farklılıklar, cinsiyet özelliklerini, boyutu, ağırlığı, rengi, işaretleri veya davranışsal veya bilişsel özellikleri içerebilir. Örneğin vücut boyutu, bazı organların olmayışı, süsleyici tüyler, yele, boynuzlar ve fildişi sayılabilir. Bunun nedeni dişilerin seçici olmasına bağlanır. Erkekler dişilerle çiftleşebilmek için…
İki ayak üzerinde yürüyen modern insanlar, ağaçlarda yaşayan ve bunu başaramayan canlılardan evrimleştiler. Ağaçlardan yere varoluş hikayemizin tam olarak neresinde indiğimizi henüz tam olarak bilmiyoruz ancak bu soru paleoantropoloji biliminin yanıtını en çok aradığı soruların başında geliyor. Çoğu araştırmacı 3-4 milyon yıl önce Doğu Afrika’da yaşamış olan Australopithecus afarensis’in ilk iki ayak üzerinde yürüyen insan…
Misliya, İsrail Science dergisinde yayımlanan bir araştırmada bu bölgede modern bir insanın çene kemiğinin bir parçasının bulunduğu ve kemiğin 177.000 – 194.000 yıl eski olduğu açıklandı. Afrika’dan sonra en eski iskelet parçası ile karşılaşmış olduk. Bu keşif Homo sapiens’in bu kıtayı 50.000 yıl önce terk ettiğini öne süren tahminlerin revize edilmesine neden oldu. Al Wusta,…
Sinirbilimde öğretilen ilk şey: Nöronlar beynin mesaj taşıyıcılarıdır. Mesajları elektrik akımları ve kimyasal sinyallerle taşırlar. Şimdi, onların iletişim için yeni bir yol kullandığını da öğreniyoruz. Araştırmacılar Cell dergisinde iki makale yayımladı. Çalışmalarda arc adını taşıyan bir gene (öğrenmek ve bellek ile ilgili gen) sahip olan nöronların bilgi alışverişini virüsler gibi gerçekleştirdiği ortaya çıktı. Arc geni…
Grönland buzullarından kopan bir buz sütunu eski Roma’nın ekonomik ve politik durumu hakkında yeni bilgiler edinmemizi sağladı. PNAS’ta yayımlanan bir makaleye göre Grönland’da bulunan, kurşun ve diğer metaller içeren buz katmanları, Milattan önce 1235 ile Milattan sonra 1257 arasında Avrupa’dan kopup yüzlerce kilometre sürüklendi. Araştırmacılar kurşun ölçümlerindeki oynamaları savaşlar, salgın hastalıklar ve imparatorlukların gelişmesine denk…
İnsanın geçmişini, tabiatla mücadelesini, sosyal ilişkilerini ve inançlarını öğrenmek, geçmişten günümüze ulaşan izlerin incelenmesine bağlıdır. Bunun için yerleşim yerleri, konar-göçer yaşam alanları, tapınaklar, mezarlar ve doğal çevre araştırılır ve elde edilen buluntulardan sonuçlar elde edilir. Yazıdan önceki dönemin aydınlatılabilmesi için en önemli unsur arkeolojik araştırmalarla edilen araç ve gereçlerdir. Buluntulardan elde edilen bilgiler, yazıdan önceki…
İnsanlık Tarihinde Yazının Yarattığı Değişimler Sümerlerde tapınak mülklerinin yöneticileri olan rahiplerinin, kıskanç efendilerine ve diğer meslektaşlarına görev dönemlerinin hesaplarını vermeleri gerekirdi. Böylece bu rahipler, gelirleri harcamaları yazılı işaretlerle kaydetmek için tüm meslektaşları ve ardılları için anlaşılabilecek, ortak bir kayıt yöntemi üzerinde uyuştular; yazıyı icat ettiler. Yaklaşık beş asır süren süreç sonunda MÖ 3.000 yıllarında, kil…
Homo habilis (Latince yetenekli insan), soyu tükenmiş hominid türlerinden biridir. Günümüzden yaklaşık 2.5 ila 1.65 milyon yıl önce Pleistosen’nin başlangıcında yaşamıştır. Cinsimizin bilinen en eski üyesi olmaya en yakın aday, kalıntıları 1964’te Tanzanya’da bulunan Homo habilis’tir. Bu türü Australopithecus cinsinin üyelerinden ayıran şey daha büyük vücut ve beyin ile birlikte daha küçük dişlere sahip olması…
Homo Sapiens Ne Demek? Homo sapiens , Homo Sapiens idàltu ve Homo Neanderthals alt türleriyle birlikte Homo sapiens (wise man) üst türüne ait olduğu düşünülen tür, modern insan. Homo sapiensin soyu tükenmemiş tek alt türü olduğu düşünülür. 1997’de keşfedilen yakın akrabası Homo sapiens idaltu, yaklaşık 160.000 yıl önce Afrika’da yaşamıştır. “Homo sapiens” (“insan”) terimi Latince…
Yükselen Deniz Seviyeleri 300 Milyon İnsanı Tehdit Ediyor Ekim sonunda Nature Communications’ta yayımlanan bir araştırma daha önce sanılandan üç kat daha fazla insanın yükselen deniz seviyelerinden dolayı risk altında olduğunu ortaya koydu. Araştırmaya göre, karbon salımlarında önemli azaltmalar yapılmadığı ve kıyı koruma tedbirleri alınmadığı takdirde, toplam 300 milyon insanın yaşadığı kıyı kesimleri 2050’ye gelindiğinde yılda bir sel…
Örümcek Ağlarını Kullanarak Biyoçeşitlilik Araştırması İlay Çelik Sezer Slovenya Bilim ve Sanat Akademisinden araştırmacılar ekosistem biyoçeşitliği araştırmaları kapsamında örnek toplamak amacıyla sıra dışı bir bilgi kaynağına başvurdu: örümcek ağları! Ekoloji araştırmacıları son yıllarda örnek toplamak için türlere ait bireyleri yakalamak yerine giderek daha az girişimsel ve daha hızlı bir yaklaşım olan çevresel DNA analizlerine yönelmeye…
İnsan Denen Mucize Hep bir sihrin peşinde koşarız. Yaşamımızı ve kendimizi bir anda değiştirecek, yeni bri hayatı bize sunacak sihirler peşinde koşarız her zaman. Bekleriz ki, elinde sihirli değneğiyle bir peri gelsin ve sihriyle bizi bambaşka bir hayata, bambaşka bir kişiliğe büründürsün. Bazen de hayatın piyangolarına endeksleriz kendimizi. Dostluk için, sevmek için, kazanmak için hep…
İnsan Sesi Ayrımı Oslo Üniversitesi’nde yapılan bir araştırmaya göre, insan sesleri dikkat süreçlerinin limitlerinim açıldığı durumlarda dahi dikkatimizi çekmeyi başarıyor. Araştırmayı yürüten Merve Akça “Öyle görünüyor ki, insan seslerini milisaniyeler içinde diğer sesleren ayırıp, dikkatimizi ona yönetmeyi başarıyoruz. Ayrıca daha önceden müzik eğitimi almamış bireylerin dahi, dikkatlerini tıpkı profesyonel bir müzisyenin dikkatini müzik enstrümanına yönelttiği…
Bilişsel Devrim, 70 ila 30 bin yıl önce ortaya çıkan yeni düşünce ve iletişim biçimleri anlamına gelir. Sebebi kesin olarak bilinmemekle birlikte, en çok kabul gören teoriye göre genetik mutasyonlar Sapiens’in beyin iç yapısını değiştirerek, daha önce mümkün olmayan şekillerde düşünmelerini ve tamamen yeni dillerle iletişim kurabilmelerini sağladı. Bilgi Ağacı mutasyonu adını verebileceğimiz bu mutasyon,…
Bu sıçramadaki önemli adımlardan biri de ateşin kontrolünün keşfedilmesiydi. Bazı insan türleri 800 bin yıl önceden beri ateşi zaman zaman kullanıyordu; yine aşağı yukarı 300 bin yıl önce Homo erectus, Neandertaller ve Homo sapiens’in ataları da ateşi günlük olarak kullanıyordu. İnsanlar nihayet güvenilir bir ışık ve ısı kaynağına ve aynı zamanda etraflarında gezinen aslanlara karşı…