Piri Reis, Ahmet Muhiddin Piri, Ahmet ibn-i el-Hac Mehmet El Karamani (d. 1465- 70, Gelibolu – ö. 1554, Kahire) Osmanlı denizcisi. Amerika’yı gösteren Dünya haritaları ve “Kitab-ı Bahriye” adlı denizcilik kitabıyla tanınmıştır. Piri Reis eşsiz bir kartograf ve deniz bilimleri üstadı olmasının yanı sıra, Osmanlı deniz tarihinde izler bırakmış bir kaptandır. Yaşamı Karamanlı bir ailenin…
(d.1273-ö. 1331) Ebu’l-Fidâ veya Ebul Fida İsmail Hemvi (tam olarak ismi: Ebu el-Fida İsmail bin Ali bin Mahmud el-Malik el-Muayyed İmadüddin) (d.1273-ö. 1331) tarihçi, coğrafyacı ve emirdir. Ay üzerindeki Abulfeda kraterinin adı, O’na ithafen verilmiştir. Yaşamı Ebul Fida 1273 tarihinde Hama emirinin kardeşi ve Ebul Fida’nın babası olan Malik el-Efdal’in Moğollar’ın istilasından kaçtığı yer olan…
Gerçek adı Ebu Muhammed Cabir bin Eflah el-İşbili’dir. 1200’lü yıllarda doğduğu tahmin edilmektedir. Hayatı hakkında pek fazla bilgi bulunmamaktadır. Cabir bin Eflah’ı üne kavuşturan eseri ise; Batlamyus’un eseri olan El-Mescit’teki yanlışları düzeltmesi üzerine yazdığı “Kitabül-Hey’e fi ıstıhi’l Mecisti” eseridir. Batı’da Endülüslü astronom olarak bilinir Ebu Muhammed Cabir b. Eflah el-İşbili (Xll yüzyıl).İşbiliye’de (Sevılla) doğdu. Hayatı…
Takiyüddin ibn Manıf (Osmanlıca: İngilizce: Taqi al-Din) (d. 1521 – ö. 1585), gökbilimci, mühendis ve matematikçidir. 16. yüzyılda gökbilim çalışmaları sürdürülürken, Avrupa ve Osmanlı’da rasathane kuran iki çağdaş gökbilimci ortaya çıkar. 1546- 1601 yılları arasında yaşayan Danimarkalı Tyco Brahe, kral II. Frederick’i ikna ederek Hveen adasında 1576 yılında ortaçağ sonrasının ilk rasathanesini kurdu. Tyco Brahe,…
15. yüzyılda, Fatih Sultan Mehmet ve II. Beyazıd dönemlerinde yaşamış meşhur matematikçilerdendir. Sinan Paşa’nın ve Ali Kuşçu’nun talebesi olmuş, Ali Kuşçu’dan öğrendiği matematik bilgilerini Sinan Paşa’ya aktarmıştır. Böylece Sinan Paşa, onun vasıtasıyla matematik öğrenmiştir. Sinan Paşa’nın tavsiyesiyle, Fatih, Molla Lütfi’yi, özel kütüphanesinin müdürlüğüne getirmiştir. Molla Lütfi, bu sayede pek çok değerli kitaptan değişik bilimleri öğrenme…
İslam dünyasının büyük astronomi ve kelam alimi olan Ali Kuşçu, XV. yüzyıl başlarında Semerkant’ta doğdu. Babası Muhammed, ünlü Türk Sultanı ve astronomu Uluğ Bey’in kuşçusu olduğu için, ailesi ‘Kuşçu’ lakabıyla meşhur oldu. Küçük yaştan itibaren matematik ve astronomiye ilgi duyan Ali Kuşçu, devrin en büyük alimleri olan Bursalı Kadızâde Rumi, Gıyâseddin Cemşid ve Muinuddin Kâşi’den…
İbn Bacce tam adı Ebû Bekr Muhammed bin Yahya bin es-Saig olan Endülüs’lü, filozof ve bilim adamı. Batıda Avempace olarak da anılır. Hayatı Doğum tarihi tam olarak bilinmeyen İbn Bacce’nin Endülüs’teki Zaragoza (Saragosta) kentinde doğduğu bilinmektedir. Asıl adı Ebû Bekr Muhammed b. es-Saig`dir. 1138 yılında Fas’ta vefat etmiştir. Hayatının ilk dönemlerine dair pek bir bilgi…
Ebu’l-Berekât Bağdâdi, 12. yüzyılda islam felsefesinin en etkili filozoflarından biri olmasına rağmen, çok fazla tanınmamış bir düşünürdür. Ortaçağ’da ve sonrasında Batı düşüncesinde bilinen bir filozof olmamıştır. Yaşamı Ebu’l Bağdadi’nin asıl adı Hibetullah’tır, Yahudi bir ailenin çocuğu olarak Bağdat’da dünyaya gelmiştir. Daha sonra Müslüman olmuştur. Zamanında Abbasi halifesi Müktefi Billahile iyi ilişkileri olduğu sanılmaktadır. Felsefesi Ebu’l…
Ali bin İsa, Bağdat’ta doğmuş ve 9. yüzyılda astronomi, coğrafya ve özellikle optik alanında çalışmalar yapmış Müslüman bilim adamıdır. Ali bin İsa Orta Çağ’da göz hastalıkları üzerine verilen ilk eser olan “Notebook of Oculist” (Göz Doktorunun Defteri) adlı eserini yazmıştır. Bu eser onun Orta Çağ Avrupası’nda Jesu Occulist olarak tanınmasını sağlamıştır. Jesu Latince’de İsa demektir….
Not: Başlık kaynaktan alıntıdır, ben Ömer Hayyam’ın Müslüman olduğuna emin değilim, hatta daha çok kendisini, sorgulayan bir Deist olarak görürüm, bunun yanında fikirlerini çok mantıklı ve önemli bulurum. Ancak birçok kaynakta ya müslüman, ya agnostik, ya da deist olarak geçmektedir. Bu konuda net bir şey söylemek mümkün gözükmüyor. Asıl adı Giyaseddin Ebu’l Feth Bin İbrahim…
Birûni (d.973 – ö.1048- 1061?) Fars kökenli İslam bilgini. Tam adı Ebu Reyhan Muhammed bin Ahmed el-Birûni’dir. Batı dillerinde adı Alberuni veya Aliboron olarak geçer. Gökbilim, matematik, doğa bilimleri, coğrafya ve tarihalanındaki çalışmalarıyla tanınır. Hayatı Birûni, Merkezi Asya’da tarihi bir bölge olan Harezm’de doğdu. Küçük yaşta babasını kaybetti. Harizmşahlar tarafından korundu, sarayda matematik ve astronomi…
Ebu Musa Câbir bin Hayyan, Latince: Geber ya da Geberus; d. 721 ya da 722 Horasan – ö. 808 ya da 815 Kufa), Abbasi döneminde yaşamış Fars bilimadamıdır. Câbir bin Hayyan ilk pratik simya (alşimi) âlimdir. Orta Çağ Avrupası’nın Simya alanına büyük ölçüde etki etmiş ve Kimya’nın da esasını oluşturmuştur. Günümüz dünyasında atomla ilgili ilk…
İbn Miskeveyh (Ahmed bin Muhammed Miskeveyh) (d.940-ö.1030) Fars asıllı ünlü filozof. İran’ın Rey kentinde 940’ta (hicri 320) doğdu. Aktif politik kişiliğini filozof rolüyle birleştirdi. Tarihçi yönü de olan Miskeveyh Bağdat, Isfahan ve Rey şehirlerindeki Büveyye hanedanına hizmette bulundu. Aralarında Sicistaninin de olduğu bir entelektüel grubunun üyesiydi. İslam dünyasında Neoplatonik geleneğin ortaya çıkışında Miskeveyh’in telifçi rolünün…
Ebul Vefa el-Büzcani (d. 940 – ö. 998) tam ismi Ebu el-Vefa Muhammed bin Muhammed bin Yahya bin İsmail bin el-Abbas elBüzcani olan Fars matematikçi ve astronom. 940 yılında İran’da bulunan Büzcan kasabasında doğmuştur. Bu yüzden Ebul Vefa Büzcani diye meşhur olmuştur. İlim tahsiline amcası Ebu Amr Mugazili ve Ebu Yahya bin Kimib’in yanında başlayan…
(d.?-ö.878) sistem mühendisliği ve sibernetik ilminin öncülerinden aynı zamanda matematik ve astronomi alanında eserler veren müslüman bilim adamı. Hayatı Babası Musa bin Şakir’dir. Çocukluğundan beri ilimle uğraşmış özellikle mekanik ilmine ilgi duymuştur. Kardeşlerinin ve babasının ilim adamı olması, zamanın ilim öğrenmeyle geçirmesi ve halife Memun tarafından korunması onu ilim sahasında daha da yükseltmiş devrinin büyük…
Ebu Abdullah Muhammed bin Cabir bin Sinan er-Rekki es-Sabi el-Battani (858,Harran-929, Samara yakınlarındaki Kasr el-Cis kazası) Latince Albategnius, Albategni ya da Albatenius olarak bilinen, astronom, astrolog ve matematikçidir. Şu anda Türkiye’nin güneydoğusunda bulunan Urfa şehrinin bir ilçesi olan Harran’da doğmuştur. Dünyanın sayılı en büyük kütüphanesi o devirlerde Harran’da bulunmaktaydı. Rivayete göre bir çok peygamber burayı…
El – Kindi veya tam adıyla Ebū Yūsuf Ya’kūb ibn Ishāk el – Kindi . (d.801-ö.866). O r t a ç a ğ Avrupası’nda “Alkindus” adıyla tanınan, ilk İslam filozofudur. Felsefesinde, Platon, Aristoteles ve Plotinus’un görüşlerinin bir sentezini yapmıştır. Felsefenin yönteminin kanıtlama, kanıtlamanın hedefinin maddeye biçim kazandıran özleri bilmek, felsefenin amacının ise Tanrı’ya erişmek olduğunu…
El-Cahız, gerçek ismi ve tam künyesi Ebu Osman Amr bin Bahr el-Kinani elFukaimi el-Basri (d. yaklaşık 781 – ö. Aralık 868 veya Ocak 869) olan, Basra doğumlu Arap bilim adamıdır. Etnik açıdan Doğu Afrika kökenli bir Afro-Araptır. Tanınmış bir Arapça nesir yazarı olduğu gibi birçok Arapça edebi, bilimsel, (Mu’tezili) teolojik, siyasal-dini polemik ve erken dönem…
Harezmi dokuzuncu yüzyılda yetişen cebir, matematik, coğrafya ve astronomi alimidir. İsmi Ebu Abdullah Muhammed bin Musa El-Harezmi. Adı Latinceye Alkhorizmi, Fransızcaya Algorithme, İngilizceye ise Augrim şeklinde geçmiştir. 780 (H.164) senesinde Özbekistada doğdu. 850 (H.236) senesinde Bağdat’ta vefat etti. Üç oğlu olup, hepsi de matematik ilmi üzerinde ciddi çalışmalarıyla tanınır. Harezmi, Hire bölgesindeki Harezm şehrinden ilim…
İbrahim Nazzam (d. 775, ö. 845) (tam adı İbrahim ibn Sayyar al Nazzam) 775’de Irak’ın Basra şehrinde doğdu, 845’te Bağdat’da öldü. Filozof ve teolog. Ebu’lHuzeyl gibi Mutezile filzoflarının önemli ve özgün isimlerinden biridir. Felsefesi Nazzam, doğa felsefesine dayanmıştır ve ona dayanarak Allah fikrine yükselmeye çalışmıştır. Doğa ya da evren ona göre Allah’ın bir hikmetine göre…