Volkanik Çamur Akıntıları Birçok yüksek yanardağın doruğu karlar ve buzlarla kaplıdır. Böyle bir yanardağ şiddetli püskürdüğünde lahar adı verilen volkanik çamur oluşur. Eriyen kar ve buzlar düşen küller ve piroklastlarla karışır. Yamaçlardan akarsu yataklarından hızla akan laharlar, yollarının üzerindeki her şeyi kalın bir çamur tabakasıyla örter.
Yakıcı Gazlar Piroklastik akıntılar, patlama şeklinde olan püskürmeler sırasında yanardağın yamaçlarından hızla akan kızgın gaz, kül ve bloklardan oluşmuş bulutlardır. Fransızcada “nuees ardentes” (ateş bulutları) olarak adlandırılan bu akıntılar, şiddetli püskürmelerde görülür. İçlerindeki sıcaklık 800°C’ye çıkabilir. Hızları saatte 200 km’ye ulaşan Piroklastik akıntılar, yamaçlardan aşağı çığ gibi ilerleyerek yılları üzerindeki ekili toprakları, ağaçları ve yapıları…
Volkanik Kül Volkanik kül, lapilliden daha da küçük boyda piroklastlardan oluşur. Değişik püskürmeler sırasında meydana gelen küçük patlamalar sonucunda kraterin çevresine küller saçılır. Ancak, büyük çaptaki bazı püskürmeler, dev kül bulutlsrının gökyüzüne yükselmesine neden olur. Küller rüzgarla taşınabilir. Rüzgarın güçlü esmesi durumunda çok uzaklarda birikim oluşabilir.
Bloklar Ve Bombalar Bir yanardağ püskürmesi sırasında, sıkışmış gazların patlama biçiminde kurtulması sonucu havaya fırlayan lav kütlelerine piroklast adı verilir. Bunların büyük bir bölümü havadaki yolculukları sırasında hızla soğuyup katılaşan sıvı lavdan oluşur. Ancak bazı piroklastlar, eski püskürmeleri sırasında yanardağ ağzından ve çevresinden fırlatılmış katılaşmış parçalardır. En iri piroklastlar, bloklar ve bombalardır. Bloklar, genellikle köşeli,…
Yaşanması Gereken Macera 4 : Çoruh, Kement Vurulan Nehir Önce yurtdışından gelen maceracılar tarafından keşfedilen bölgede organize rafting turlarının yaygınlaşması, Turizm Bakanlığı’nın 1994’teki teşvikiyle gerçekleşmiş. Çoruh Vadisi’ nin özellikle İspir ile Yusufeli arasında kalan bölümünde düzenlenen ve ortalama bir hafta süren turlarda, nehir kıyısındaki kamp noktalarında konaklanıyor. Rafting sırasında Kaç karların gölgesindeki verimli nehir yatağı…
Aa Lav Akıntıları Aa lav akıntılarının pürüzlü ve çatlaklı bir yüzeyi vardır. Bu alıntılar, daha yoğun lavdan oluşur ve Pahoehoe lava kıyasla daha yavaş akar. Lav akarken, yüzey iri parçalar biçiminde kırılır ve içindeki gazlar açığa çıkar. Kırılan parçalar, sıvı durumunu koruyan lav akıntısının iç kısmı ile birlikte sürüklenir. Bir aa akıntısının kenarları ve önü…
Pahoehoe Lav Akıntıları Pahoehoe lav akıntılarının yüzeyi genellikle düz ya da hafif kırışık olur. Bu tür lav Akıntıları koyu kıvamlı değildir yani akışkandır. Lav soğumaya başladığında yüzeyinde düzgün bir kabuk oluşur. Lav akıntısının iç kısmı ergimiş durumda kalarak akmayı sürdürürken soğumaya olan yüzeyde zaman zaman halat benzeri kıvrımlar oluşturabilir. Pahoehoe türü lav katılaştığında yüzeyi düz…
Lav Akıntıları, Bloklar Ve Bombalar Püsküren bir yanardağ dan alan lavlar, yolları üzerindeki her şeyi yakıp yıkmalarıns karşın, çok ender olarak ölüm ve yaralanmalar yol açarlar. Bunun nedeni, lav akıntısının yavaş yavaş ilerlemesi ve insanların ondan kaçma olanağını bulabilmeleridir. “Pahoehoe” (pa-hoy-hoy olarak okunur) ve “aa”, iki farklı kav akıntısına Hawaii dilinde verilen adlardır. Bunlar birbirlerinden,…
Şu Düşünceler Ve Sözler, Bebeğinizle Aranızda Güçlü Bir Duygusal Bağ Ve İletişim Kurmanıza Engel Olabilir Şimdi senin zamanın değildi. Senin yüzünden huzurumuz kaçtı. Senin yüzünden kariyerim sona erdi. Seni emzirdiğim için göğüslerim sarktı. Senin doğumundan sonra fiziğim bozuldu. Uykusuz kalmama neden oluyorsun. Senin yüzünden rahat gezemiyorum. İşlerimin aksamasına neden oluyorsun. Seninle ilgilenmekren kendime zaman ayıramıyorum….
Bebeğinizle Tam Bir Duygusal Bağ Kurabilmek İçin Şu Sözleri Parola Haline Getirebilirsiniz Hayatımız seninle anlam kazandı. Sen olmasan ne yapardık? Sana gözüm gibi bakacağımdan emin ol. Seni en iyi şekilde yetiştirmek için elimden geleni yapacağım. Sana olan ilgi ve sevgimizin tam olduğunu asla unutma! Senin ihtiyaçlarını karşılamak bizi mutlu edecek. Karnını ve beynini doyurduğumuz gibi,…
Çocuk Eğitimi Kaç Yaşında Başlamalı? Bir adam, insanları eğitmeyi meslek edinmiş bilge bir eğitimciye sormuş: -Çocuğumu eğitmeye kaç yaşında başlamalıyım? Eğitimci, soruya soruyla karşılık vermiş: -Çocuğunuz kaç yaşında? Genç adam: -Henüz bir yaşında, demiş. Bilge eğitimci, aldığı cevaptan memnun olmadığını gösteren bir yüz ifadesiyle: -Maalesef beyefendi, demiş; çocuğunuzu eğitmeye başlamak için tam bir yıl geç…
Yaşanması Gereken Macera 3 : Likya Yolu, Biraz Yavaşlamaya Ne Dersiniz? Uzun mesafe yürüyüş rotalarının, kısa parkurları asla erişemeyeceği bir cazibesi vardır. Uzun yollar, yürüyüşçünün bir tarz ve amaç geliştirmesine imkan verir be kişiyi sonsuza kadar değiştirir. Şu ana kadar Likya Yolu’nu, tahminimize göre 12.000’den fazla kişi yürüdü. Birçoğu için bu, unutulmaz bir macera oldu….
Wilhelm Wundt Kimdir? Kısa Bilgi Çocukluğu yalnızlık içinde geçen Wundt’un tek arkadaşı zihinsel özürlü bri çocuktu. Psikolog olmasında bu arkadaşın ne kadar etkisi vardır bilinmez. Wundt’un ailesi çok zeki kişilerden oluşur ama Wundt’un dersleri çok zayıftır hatta bu yüzden bir gün babasından tokat bile yemiştir. Öğretmenleri tarafından da tokat manyağı yapılan Wundt yıllar sonra dönüp,…
Sir Francis Galton Nazi Almanya’sının ve Faşist İtalya’nın İlham Kaynağı! Haeckel 1919 yılında öldü. Ama fikirleri Nazilere miras kaldı. Adolf Hitler iktidara geldikten kısa bir süre sonra, resmi bir öjeni politikası başlattı. Alman toplumu içindeki akıl hastaları, sakatlar, doğuştan körler ve kalıtsal hastalıklara sahip olanlar, özel sterilizasyon merkezlerinde toplandılar. Bu kişilere, Alman ırkının saflığını ve…
İnsan Irkını Islah Etmek! Sir Francis Galton’un Ortaya Attığı Öjenik Kuramı Nedir? Öjenik, arzu edilen özelliklere sahip çiftlerin daha çok çocuk yapmasının özendirilmesi ya da arzu edilmeyen özelliklere sahip çiftlerin çocuk yapmasının önlenmesine dayanan genetik projenin adıdır. Öjenik, Galton’un “iyi tür” anlamında eski Yunancadaki eugenics kelimesinden ürettiği bir isimdir. 20. Yüzyılın ilk yarısında çok sayıda…
Kraliçe Victoria döneminde yaşamış İngiliz bilim adamıdır. Darwin’in kuzeni olan bu şahsiyet dahiliğin kalıtsal olduğunu kanıtlamaya çalışmıştır. “Her şeyi ölçen adam” olarak ünlenen Galton, parmak izini de keşfeden kişidir. Sadece bununla da kalmamış öjenik kurbanını ortaya atmıştır. Bu fikir ilk kez Platon’un devletinde yaşlı ve sakatların öldürülmesi, iri yarı, sağlıklı koruyucu sınıfın yine iri yarı,…
Akademik Düş Kırıklıkları Sophia Krukovsky, yaptığı çalışmalar nedeniyle çok büyük ödüller alan, ama üniversitede matematik alanında yükselme çabaları sürekli engellenen bir Rus matematikçisidir. Vladimir Kovalevsky adındaki bir hukuk öğrencisiyle evlendikten sonra, onunla birlikte Almanya’ya, Heidelberg’e taşındı. Heidelberg’te, kadın olduğu için üniversiteye girmesine izin verilmeyince, özel çalışmalar yapmak zorunda kaldı. 1874’te Göttingen Üniversitesi’nde matematik doktorası aldı,…
İlk Bilgisayar Programcısı Şair Lord Byron’un kızı olan Lovelace Kontesi Ada, gökbilim, Latince, müzik ve matematik eğitimi aldı. İngiliz matematikçi Charles Baggage’in yanında, Baggage’nin yapmaya çalıştığı hesap makinesi için aritmetik işlemler tasarımcısı olarak çalıştı. Bu makine, bugün bilgisayarların atası olarak görüldüğüne göre Lovelace da bir anlamda ilk bilgisayar programcısı sayılabilir. Makineyle ilgili yaptığı çalışmalar ve…
Bilimsel Düşüncelerin Yaygınlaşması Mary Somerville, bilim eğitimine büyük katkılarda bulundu. İskoçya’da doğan Somerville, “19. yüzyıl biliminin kraliçesi” olarak bilinir. İlk bilimsel yazısı Çok Kırılgan Güneş Işınlarının Mıknatıslama Gücü Üzerine, kadınların katılması yasaklandığı için, Kraliyet Derneği’ne kocası tarafından sunuldu. 1831’de Gökcisimlerinin İşleyişi’ni yayımladı. Kitap, Pierre de Laplace adındaki Fransız bilim adamının çalışmalarına ilişkin kendi yorumları dışında,…
Kendi Kendini Yetiştirmiş Bir Gökbilimci Caroline Herschel, müzisyen bir Alman ailesinin çocuğu olarak doğdu. 1772’de ökbilimci olan erkek kardeşi William’ın yanına yerleşmek üzere İngiltere’ye gitti. Kardeşinin de yardımıyla, kendi kendine gökbilim ve matematik öğrendikten sonra onun yardımcısı oldu. Daha sonra, 1787’de, bu göreve getirilen ilk kadın olarak Saray Gökbilimcisi’nin yardımcılığına atandı. Yeni Kuyrukluyıldızların Bulunması Caroline…