Müslüman Bilim Adamı: Seyid Şerif Curcâni

Müslüman Bilim Adamı: Seyid Şerif Curcâni

(d.1340-ö.1413) Seyid Şerif Curcani ya da tam adı ile Ali bin Muhammed es-Seyyid Es-Şerif, 1340’ta Esterabad (Curcan) bölgesinde doğmuştur, 1413’te Şiraz’da ölmüştür. Seyid Şerif olarak da tanınmış ve bilinmiştir. Timur’un Şiraz’ı ele geçirdiğinde Curcani’yi Semerkand’a göndermiş ve orada Sadeddin Teftâzâni ile bir polemiğinde üstün olması sebebiyle önemli bir değer kazanmıştır. Her ikisi de etkili olmuş islam bilginleridir, ölümlerinden sonra uzun bir zaman bilginler Teftâzâni ve Curcâni taraftarları olarak ikiye bölünmüşlerdir. Müteahhirin şeklinde islam tarihinde adlandırılan dönem Teftâzâni ile başlatılmış ve Curcâni ile sürdürülmüştür. Felsefesi Curcâni, önemli felsefi çalışmalarını belirli bir şekilde diğer islam bilginlerinin görüşlerini tenkit ve yapıtlarını şerh ederken geliştirmiştir. “Tarifat” adlı bir felsefe sözlüğü olmakla birlikte, genelde kelamcıların ve islam filozoflarının görüşlerini ortaya koyduktan ve bunlar hakkında eleştiri ve sorgulamalarını yürüttükten sonra, kendi düşüncelerini belirtme yolunu seçmiştir. “Mevâkıf kitabı” Abhudeddin el-Ici’nin kitabı olup Curcâni tarafından şerh edilmiş ve hatta bu şerh kitabın kendisinden daha önemli hale gelmiştir. Bilim konusundaysa Fahreddin Râzi’yi tenkit etmiş ve ona karşı argümanlar geliştirmiştir. Râzi, kendi varlığımız hakkındaki bilgilerimizi zorunlu bilgiler olarak kabul ederken, Curcâni buna itiraz eder. Bilimin zorunlu kesinliği ve göreliliği arasındaki tartışma da ise Gazali’nin düşüncelerini tenkit eder. Curcâni bir çok düşüncenin eleştirisinden sonra, kendi uygun bilim ya da bilgi anlayışını öne sürer ki; buna göre bilim hakikattir, yani bilim belirli bir durumda anlamlar arasındaki çatımanın aşılması ve celişikliğe son verilmesini gerektirir. Ona göre şüphe bilimin tanımının dışında kalmaktadır ve kalmalıdır. Ancak başka bir noktadan, tasarımların niteliği noktasından şüpheyi bilime sokmaktadır. Bunlara bağlı olarak Curcâni aynı yaklaşım biçimiyle, yani bilgelerin öğretilerini açıklayıp özetlemek, eleştirisini yapmak ve ardından kendi düşüncelerini belirtmek biçimiyle, bilgi teorisi, öznelik, varlık, kuram, bilinç konularında açıklamalar getirir.

Bu düşüncelerin genel anlamda zamanımızdaki yeni pozitivist bilim anlayışına ve bazı bilim felsefecilerinin tanımına yakın nitelikte olduğu belirtilmektedir. Kaynakça – İslam Felsefesi, Hilmi Ziya Ülken, Cem Yayınevi

Kaynak: Müslüman Bilim Adamları

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s