Zehirlenmelerin Tanısı

Zehirlenmelerin tedavisinde en önemli faktör, doğru bir tanıdır. Zehirlenme belirtileri klinik yönünden hastalıklarla karışabilir. Pek çok zehirlenmede klinik belirtiler benzerlik gösterebilir. Bu nedenle doğru bir tanı için aşağıdaki sıranın takip edilmesi gerekir.

Olayla İlgili Soruşturma ve İnceleme

Zehirlenmenin nedenini saptamak için hayvanların temasta bulunabileceği veya alabileceği bir zehirin varlığı soruşturulur. Belirgin bir neden olmaksızın hayvanlarda çoğunlukla kitlesel şekilde ani ölümlerin görüldüğü olaylarda zehirlenmeden kuşkulanılır. Bu nedenle yapılacak soruşturma ve incelemede, hayvan sahibinden sürüdeki hayvan sayısı; barındıkları yerler; hasta olan, ölen ve kesilenlerin sayısı, yaşları; hastalığın çıkış zamanı; yemleme ile zehirlenmenin oluşumu arasındaki süre ve yem ve su yönünden bir değişikliğin olup olmadığı hakkında bilgi alınır.

Klinik Muayene

Perakut zehirlenme olaylarında hiçbir bulgu görülmeksizin hayvanlar ölür. Zehirlenmelerle hastalıkların klinik görünümü arasında da belirgin bir farklılık yoktur, çoğu kez birbiri ile karıştırılabilir. Klinik muayene veteriner hekim tarafından yapılmalıdır. Zehirlenen hayvanlarda vücut sıcaklığının normal bulunması, çoğu kez, enfeksiyon bulunmadığına işaret eder.

Patolojik İnceleme (Nekropsi)

Zehirlenme sonucunda ölen veya kesilen hayvanlarda organlar ve dokulardaki değişimler incelenir. Herhangi bir patolojik bozukluğun bulunmaması, birçok zehirin olasılık dışı bırakılması bakımından önemlidir. Hayvanlarda sarılık, mukozalardaki renk değişimleri, karın boşluğu açıldığında algılanan koku, mide içeriğinin rengi, zehir kalıntıları olup olmadığı dikkatle incelenir. Patolojik inceleme için hayvandan alınan organ örnekleri patoloji laboratuvarına gönderilir.

Toksikolojik Analiz

Zehirlenme olaylarında soruşturma ve inceleme, klinik ve patolojik muayene ile zehirin kimliğinin tespit edilmediği veya kuşkulanıldığı durumlarda başvurulur. Toksikolojik analiz, zehirlenmelerde kesin tanı açısından önemlidir. Bir zehirlenme olgusunda toksikolojik analiz için gönderilmesi gerekenler, ölen veya zehirlenen hayvanlardan alınan örnekler ile zehirlenmeye neden olduğundan kuşkulanılan ilaç ve kimyasal maddeler ile bitki, besin maddeleri, su ve benzeri maddelerdir. Canlı hayvanlarla ilgili olarak serum veya tüm kan, idrar, kusmuk veya sonda ile elde edilen mide içeriği gönderilir. Ölü hayvanlardan öncelikle karaciğer, böbrekler, idrar, mide ve barsak içeriği ve gerekiyorsa diğer organ ve doku numuneleri alınır. Kanatlılar ve köpek, kedi yavruları gibi küçük hayvanlar bir bütün olarak toksikoloji laboratuvarına gönderilebilir. Zehirlenme olayına ait bir rapor (toksikolojik protokol) düzenlenerek; klinik, patolojik bilgiler ile analizi istenilen veya kuşku duyulan zehir veya zehir grubu belirtilir. Zehirlenme olaylarında canlı hayvanlardan alınacak materyaller Tablo 7.2’de gösterilmiştir

Toksikolojik protokol örneği; gönderenin adı ve adresi, zehirlenen hayvanların özellikleri ve sayısı, soruşturma ve inceleme sonuçları, klinik bulgular, tedavi (yapılmışsa tedavinin şekli ve kullanılan ilaçlar), otopsi bulguları ve analizi istenen zehir veya zehir grubunu içerecek şekilde düzenlenmelidir

Bir Cevap Yazın