Gergedanlara Ümit Işığı

gergedan türünün hayatı uzun zamandır test edilen yeni bir üreme şekli ile kurtulabilir. Son beyaz erkek gergedan Sudan, Kenya’daki bir koruma alanında yaşlılıktan öldü. Bu türden geriye sadece iki tane dişi gergedan kaldı. İkisi de öldüğünde bir zamanlar doğu ve orta Afrika’da bol miktarda görülen bu alt türün nesli tükenmiş olacak. Geçen yıl, başlarında Leibniz Institute for Zoo and Wildlife Research’ten Thomas Hildebrandt’ın olduğu bir grup Avrupalı araştırmacı, Nature Communications’a melez embriyolar yarattıklarını açıkladı. Ekip bu işlem için yıllar önce ölmüş olan bir kuzey beyaz gergedanının donmuş spermleri ile yakın akrabası olan güney beyaz gergedanı yumurtalarını kullandı. Araştırmacılar ilk defa yapay döllenme ile gergedan embriyosu yaratabildiler. Üreme uzmanları yıllarca bir gergedanda yapay döllenme yapmanın yolunu arıyordu. Fizyolojisi, iki tonluk ağırlığı ve anatomisi, bu işlemi oldukça zorlu bir mücadele haline getiriyordu. Örneğin, üreme biyoloğu Cesare Galli’den aldığımız bilgiye göre dişi gergedanın yumurtalıklarından yumurta alabilmek için özel bir sonda icat etmek gerekti. Zira standart sondalar ile bunu başarmak mümkün değil. Ağustos ayında ekip, laboratuvarda yedi embriyo yaratmış durumdaydı. Bir sonraki adım ise bu embriyoları güney beyaz gergedanının rahmine yerleştirmek ve orada büyümesini sağlamak. Galli, bunun üç yıl içinde gerçekleşmesini planladıklarını söylüyor. Her ne kadar melez bir gergedan yavrusu kuzey beyaz gergedanının genlerinin bir kısmını taşıyacak olsa da, elbette nesli tükenen bu türü tekrar hayata döndürmüş olmayacak.

Araştırmacılar bu yüzden geriye kalan son iki kuzey beyaz gergedanı Najin ve Fatu’dan yumurta toplamayı hedefliyor. İki dişi (Sudan’ın kızı ve torunu) maalesef kısır. Yumurtalar alındıktan sonra erkek gergedanın spermleri ile döllenecek ve safkan embriyolar yaratılmaya çalışılacak. Bu embriyolar taşıyıcı anne gergedana yerleştirilecek ve Galli’ye göre her şey yolunda giderse dört ila beş yıl içinde safkan bir kuzey gergedanımız olacak. Galli yapay döllenmeyi Endonezya’daki sayıları 100’ün altına düşen Sumatra gergedanları için de kullanmayı hedefliyor. “Detaylar üzerinde çalışmamız gerekiyor” diyor. “Ancak bu, başarılabilecek bir şey.”

Kaynak: Popüler Bilim

Bir Cevap Yazın