Hukuk Devleti: Hukuk devleti, faaliyetlerinde hukuk kurallarına bağlı olan, vatandaşlarına hukukî güvenlik sağlayan devlet demektir. Devletin hukuka bağlı olması adaletle hareket etmesini gerektirmektedir. Hukuk devleti, kişilerin devlet baskısı karşısında korunmaları gereksinmesinden doğmuştur. Türkiye Cumhuriyeti Anayasası’nın ikinci maddesine göre Türkiye Cumhuriyeti bir hukuk devletidir. Anayasa Mahkemesi kararında hukuk devleti, “İnsan haklarına saygılı ve hakları koruyucu, adil bir hukuk düzeni kuran ve bunu devam ettirmekte kendisini yükümlü gören, bütün eylem ve işlemleri yargı denetimine bağlı olan devlettir” şeklinde tanımlanmaktadır.
Hukuk Devleti’nde yasama, yürütme ve yargı erklerinin hukuka bağlılığı beklenir. Anayasaya göre, yasama organı da Anayasa’yla bağlıdır ve kanunlar, Anayasa’ya aykırı olamaz. Yürütmenin “kanuna bağlılığı ilkesi” gereği idare, sahip olduğu yetkileri kullanırken veya üstlendiği görevleri yerine getirirken kanunlara, tüzük ve yönetmeliklere uygun davranmak zorundadır. Anayasa sadece yasama ve yürütme organlarının değil, yargı organının da hukuka bağlılığını açıkça öngörmüştür. Mahkemeler, “yerindelik” açısından değil, “hukukîlik” açısından değerlendirme yaparak davaları karara bağlarlar. Türkiye’de, 1961 Anayasası ile hukuk devleti ilkesi kabul edilmiştir. Bu ilkenin bir takım şartları vardır. Bu şartlar, kanunların anayasa uygunluğunun yargısal denetimi, idarenin hukuka bağlı olması, kanunlar önünde eşitlik, suç ve cezalara ilişkin bir kısım ilkeler (1982 Anayasası’nın 38. Maddesi’nde sayılan ilkeler), doğal yargıç teminatı, mahkemelerin bağımsızlığıdır.
