Türklüğün yok sayıldığı ve sayısızı hakaret uğradığı şu zamanlarda Türklük kavramı anayasadan kaldırılma noktasına gelmişken II. Abdülhamid’in 4. kuşak torunu Nurhan Osmanoğlu’da bu tartışmalara katıldı. Türkiyelilik, Osmanlı milleti gibi kavramları savunanlara karşı net bir cevap verdi. Osmanlı diye bir millet adı yoktur, Türk milleti vardır. Osmanlıca diye bir dil yoktur; o, kadim Türkçedir. Osmanlı bir…
Ankara Savaşı (1402), dönemin en güçlü iki ordusunun, yani Timur’un ordusu ile Osmanlı ordusunun karşı karşıya geldiği, dünya tarihinde önemli bir dönüm noktası olan bir muharebedir. Her iki ordunun da etnik yapısı oldukça çeşitlilik göstermekle birlikte, bazı ana gruplar belirgindir. Asker sayılarında ise kaynaklar arasında farklılıklar bulunmaktadır; bu nedenle verilen rakamlar genel kabullere dayanır. Timur’un…
Sanayi Devrimi’nden önce Osmanlı Devleti’nin ekonomisi tarıma, ticarete ve küçük ölçekli atölyelerde yürütülen üretime dayanmaktadır. Zamanla merkezî otoritenin zayıflaması, tımar sisteminin bozulması, savaşlarda alınan başarısızlıklar ve toprak kayıpları sonucunda Osmanlı ekonomisi; sanayileşen Avrupa’yla rekabet edememiştir. Bu durum karşısında Osmanlı Devleti, XIX. yüzyılın başından itibaren Avrupa ülkeleri gibi sanayileşmek istemiştir. Ancak Osmanlı’nın sanayileşme çabaları; sermaye birikiminin…
Osmanlı Neden Sanayi Devrimini Kaçırdı? Bu faktörler, Osmanlı İmparatorluğu’nun Sanayi Devrimi’ni kaçırmasında önemli roller oynamıştır. 18. yüzyılda İngiltere’de başlayıp tüm dünyaya yayılan Sanayi Devrimi, yeni bir üretim ve güç sistemini beraberinde getirmiştir. Bu süreçte sanayileşen ülkeler teknolojik ve ekonomik anlamda büyük bir atılım yaparken, Osmanlı Devleti bu gelişmelerin dışında kalmıştır. Peki, Osmanlı bu devrimi neden…
🔧 1. Tekstil Sanayi (İlk ve En Önemli Alan) Sanayi Devrimi’nin fitilini ateşleyen alan pamuklu dokuma ve iplik üretimidir. Önemli gelişmeler: ✅ Bu makineler sayesinde tekstil üretimi seri ve ucuza yapılır hale geldi. 🔥 2. Enerji ve Güç Kaynakları ✅ İnsan, hayvan ve su gücüne olan bağımlılık azaldı. ⛏️ 3. Maden ve Metalürji (Demir ve…
Napoleon’un bozduğu Avrupa düzenini yeniden kurmak için toplanan Viyana Kongresi’nde (1815) alınan kararlar ile oluşturulan Restorasyon Dönemi, 1830 İhtilalleriyle son bulmuştur. Özellikle ülkelerin toprak bütünlüğüne saygı gösterilmesi ve sınırların korunması konusundaki söz birliği Yunan İsyanı sonrası unutulmuştur. Osmanlı Devleti, 1848 Avrupa İhtilallerindeki olayları ilk andan itibaren takip etmeye ve tedbirlerini almaya başlamıştır. Özellikle Balkanlardaki gelişmeler…
📍 Srebrenitsa Soykırımı Nedir? Srebrenitsa Soykırımı, 11 Temmuz 1995’te Bosna Savaşı sırasında, Sırp Cumhuriyeti Ordusu’na (VRS) bağlı birlikler tarafından, BM tarafından “güvenli bölge” ilan edilen Srebrenitsa’da gerçekleşti. General Ratko Mladić komutasındaki Sırp güçleri, 8 binden fazla Boşnak erkek ve çocuğu sistematik bir şekilde katletti. Kadınlar ise tecavüze uğradı veya sürgün edildi. Bu katliam, Uluslararası Adalet…
Türk tarihinde demokratikleşme süreci Sened-i İttifak ile başlamış, Tanzimat ile Islahat Fermanları ve Meşrutiyet’in ilanı ile devam etmiştir. 24 Temmuz 1908’de ilan edilen II. Meşrutiyet ise bu demokratikleşme çabalarının bir devamı olarak ortaya çıkmıştır. II. Meşrutiyet’in ilan edilmesi sonrası ülkede umut edilen gelişmelerin yaşanmamasından İttihat ve Terakki Cemiyeti sorumlu tutulmaya başlanmıştır. II. Meşrutiyet’in ilanından hemen…
Osmanlı Devleti’nde Tanzimat’la birlikte yeni bir dönem başlamış ve hukuk devleti olma yolunda önemli adımlar atılmıştır. Tanzimat Fermanı’nda Osmanlı Devleti’nin askerlik, vergi, yargı gibi temel meselelerinden bahsedilmiş ancak bu sorunların hâlledilmesiyle ilgili kanunların ayrıca çıkarılacağı ifade edilmiştir. Tanzimat ve Meşrutiyet Dönemlerinde çıkarılan kanunlarda devlet ile toplum ilişkilerini düzenleme ve Avrupa kanunlarıyla entegrasyon düşüncesi etkili olmuştur….
Osmanlı Devleti, 3 Kasım 1839’da ilan ettiği Gülhane Hatt-ı Hümâyunu ile bütün Osmanlı tebaasının kanun önünde eşit sayıldığını ve herkesin devletin güvencesi altında olduğunu açıklamıştır. Ancak Avrupalı devletler, bu fermanı yeterli bulmamış ve Osmanlı Devleti’nde Müslümanlarla gayrimüslimler arasında bazı siyasi ve hukuki farklılıklar olduğunu ileri sürmüştür. Avrupalı devletlerin daha köklü reformlar yapılması talepleri sonucunda, Osmanlı…
Taşrada âyanların etkisini azaltan merkezde de Yeniçeri Ocağı’nı kaldıran Sultan II. Mahmud, otoritesini güçlendirmiş ve 1830’lardan itibaren Osmanlı merkez teşkilatında köklü değişiklikler yapmıştır. II. Mahmud Dönemi’nde yapılan bu değişiklikler, bir bakıma Tanzimat Dönemi’nin temelini oluşturmuştur. Sultan II. Mahmud Dönemi’nin sonlarına doğru, Mısır Meselesi tekrar ortaya çıkmıştır. Kavalalı Mehmet Ali Paşa kuvvetlerinin, Osmanlı ordusunu yenilgiye uğratmasının…
Mekteb-i Harbiye, Sultan II. Mahmud’un isteğiyle 1834 yılında İstanbul Maçka’da kurulmuştur. Çağdaş bir kurum olan Mekteb-i Harbiye, Asâkir-i Mansûre-yi Muhammediye Ordusuna modern askerî ve teknolojik bilgiye sahip subay yetiştirmek amacıyla açılmıştır. Mühendishane-i Berr-i Hümâyundan getirilen Türk hocalar ile Avrupa’dan getirilen yabancı subay ve uzmanlar, okulda güçlü bir öğretim kadrosu oluşturmuştur. Zamanla okul programında değişiklikler yapılmışsa…
Avrupa’daki gelişmeleri yakından takip eden Sultan III. Selim tarafından 1795’te İstanbul Eyüp’te kurulmuştur (Görsel 4.43). Kara Mühendishanesi olarak da bilinen okul humbara, istihkâm ve mühendislik olmak üzere üç bölümden oluşmuştur. Okul programında pozitif bilimler ve uygulamalı savaş sanatı yer almaktadır. Askerî kurumlara önem veren III. Selim, okula bağışlar yapmış ve Avrupa’dan hoca ve kitaplar istemiştir….
Kaptanıderya Hasan Paşa’nın önerisi ile 1775 yılında İstanbul’da kurulmuştur. Osmanlı donanmasının Ruslar tarafından 1770 yılında Çeşme’de yakılması üzerine Kaptanıderya Hasan Paşa, yeni ve güçlü bir donanma kurulmasını istemiştir. Sultan I. Abdülhamid (Görsel 4.41) Dönemi’nde açılan bu okulda, gençleri özendirmek için öğrencilere burs ve okulun adının bulunduğu padişah tuğralı madalyalar verilmiştir. Okulun ilk hocaları Hasan Paşa…
Sanayi Devrimi ile birlikte Avrupalı devletler yüksek kapasiteli, ucuz maliyetli ve güvenli bir taşıma sistemine ihtiyaç duymuştur. Bu nedenle XVIII. yüzyılın ortalarından itibaren Avrupa’da yol ve kanal inşası gelişmiştir. Yapılan bu yollar ve kanallar sayesinde hem insanlar hem de ürünler daha süratli ve daha ucuza taşınmıştır. XIX. yüzyılda kapitalist devletler, ham madde ve pazarlara kolay…
Sultan II. Mahmud Dönemi’nde, Asâkir-i Mansûre-i Muhammediye’nin asker sayısı yeterli düzeye ulaşmamıştır. Bunda zorunlu askerlik uygulamasına geçilememesi, yeni ordunun tam olarak teşkilatlanamaması ve savaşlarda alınan yenilgiler etkili olmuştur. Ayrıca o dönemde devletin içinde bulunduğu siyasi durum da Asâkir-i Mansûre-i Muhammediye Ordusunun gelişimini engellemiştir. Yeni ordunun yetersizlikleri nedeniyle yapılan seferberliği kaldırmak ve ücretli askerlere olan ihtiyacı…
Yeniçeri Ocağı’nın kaldırılmasını ilan eden fermandan sonra Hz. Muhammed’in adına ithafen, bu yeni orduya Asâkir-i Mansûre-i Muhammediye (Hz. Muhammed’in Muzaffer Askerleri) ismi verilmiştir. 1843 yılından itibaren bu ismin yerine düzenli ordu manasına gelen Asâkir-i Nizamiye kullanılmıştır. Günümüzde kışlalar ve askerî tesislerin ana giriş kapılarına Nizamiye Kapısı denilmesinin sebebi de bu geleneğin bir uzantısıdır. Batı tarzında…
Osmanlı Devleti gibi çok uluslu yapıya sahip devletler, ulusal bağımsızlık hareketlerini önlemek ve siyasi birliğini sağlamak için zorunlu askerlik sisteminden yararlanmak istemiştir. Ancak çok uluslu devletlerin bu sistemi kendi bünyelerinde uygulamaları, ulus devletler kadar kolay olmamıştır. Çünkü çok uluslu devletler ordularını, kendi geleneklerine uygun olarak farklı şekillerde teşkilatlandırmış ve tebaanın tamamını askere almamıştır. Osmanlı Devleti…
Yunanistan’da Osmanlı Devleti’nden ayrılarak bağımsız bir devlet kurma düşüncesi, Rusya ve Fransa tarafından yayılmıştır. Bu devletler, Osmanlı toprakları üzerindeki çıkarlarını sağlamak için azınlıkların bağımsızlık hareketlerini desteklemiş ve Osmanlı’nın yıkılmasını hızlandırmak istemiştir. 1815 Viyana Kongresi’nden güçlenerek çıkan Rusya, Yunanistan’daki milliyetçilik duygularını alabildiğine kışkırtmış ve 1821’de Mora’da çıkan ayaklanmada (Görsel 4.9) başrol oynamıştır. İngitere’nin Yunanistan Politikası İngiltere,…
Ruslar, 1853 yılında sürpriz olmayan bir baskınla Sinop Limanı’nda bulunan 12 gemilik Osmanlı filosunu imha etmiştir. Osmanlı filosu sadece hafif tonajlı ateş gücü az firkateyn ve korvetlerden oluşmuştur. Yanan gemilerde bulunan 4.200 personelin 2.700’ü şehit olmuş ve filo komutanı Koramiral Osman Paşa esir düşmüştür. Deniz harp tarihinde, Osmanlılar sadece 1571’de İnebahtı’da normal bir deniz savaşı…