Osmanlının Fetihlerden Savunma Moduna Geçmesi

Osmanlı Devleti, Sultan II. Mustafa Dönemi’nde büyük toprak kayıplarına neden olan 1699 Karlofça ve 1700 İstanbul Antlaşmalarını imzaladı. Sultan III. Ahmed Dönemi’nde devletin dış siyasetini Karlofça Antlaşması’nın etkileri belirledi. Bu nedenle XVIII. yüzyılın başlarından itibaren Osmanlı Devleti, Karlofça Antlaşması’yla kaybedilen toprakları geri almaya çalıştı. İstanbul Antlaşması’yla elde ettiği yerleri yeterli görmeyen Rusya, Avrupalı devletlerden Osmanlı…

Read More

Osmanlı Prestij Kaybettiği Savaş: Avusturya ile Uzun Savaşlar Dönemi

1591’den beri Osmanlı Devleti’ne ödemesi gereken vergiyi ödememesi ve sınır boylarında yaşanan saldırılar nedeniyle Avusturya’ya karşı sefere karar verilmiştir. Bölgede görevli olan Bosna beylerbeyinin, Hırvatistan topraklarına akınlar yaparken ölmesi, savaşı başlatan gelişme olmuştur. Böylece 1593’te başlayan ve Karadeniz’den Hırvat topraklarına kadar geniş bir cephede on dört yıl sürecek olan savaşlar başlamıştır. Osmanlı Devleti’nin Avusturya’ya savaş…

Read More

Osmanlı’da Vakıf Sistemi

Osmanlı Devleti’nde şehirler genellikle cami etrafında toplanmış medrese, imaret, misafirhane, hastane, han, hamam, kervansaray, tekke, zaviye, mektep gibi dinî, kültürel ve sosyal tesisler çevresinde kurulmuştur. Şehirlerin kurulmasında evler, dükkanlar, fırın, değirmen, pazar yerleri gibi iktisadi ve içtimai ihtiyaçların karşılanacağı binaların imarı gerçekleşmiştir. Camiler ibadet yeri olmanın yanında müslümanların işlerini gördükleri ve herhangi bir devlet emrinin…

Read More

Osmanlı’da Ticaret Mekanları

Osmanlı Devleti’nin ekonomik sistemi içerisinde ticaret mekânları önemli bir yere sahiptir. Osmanlı vakıf sistemi sayesinde başta İstanbul olmak üzere hemen hemen bütün şehirlerde ticaret merkezleri oluşturmuştur. Bu ticaret merkezleri sayesinde tebaanın ihtiyacı olan ürünlere ulaşmaları kolaylaştırılmıştır. Osmanlı Devleti’nde İstanbul önemli bir ticaret merkezidir. Burada bedestenler, hanlar, kervansaraylar ve çarşılar sokaklar boyunca sıralanmış dükkanlar bulunmaktaydı. Liman:…

Read More

Osmanlı Dönemi Kıyafetlerdeki Çeşitlilik

Klasik Çağ’da Osmanlı şehir ve mahallelerinde çok kültürlü sosyal bir yapı vardır. Müslümanlarla gayrimüslimler arasındaki kıyafet konusunda çeşitlilik bulunmaktadır. Erkek ve kadınların kıyafetleri arasında da çeşitlilik vardır. Kadınların giysileri ferace, yaşmak ve her zaman olmamak koşuluyla peçeden oluşmaktadır (Görsel 3.5). Ferace sokağa çıkarken giyilen dış giyim çeşididir. Yaşmak kadınların sokakta giydikleri feracenin üstünden sarkıtılarak kullanılan…

Read More

Osmanlı Değil Atamanlı! Osman Gazi’nin Gerçek Adı!

Bizans kaynaklarında “Osman” yerine “Ataman” geçer Osman Gazi’nin ismi. Ataman çok eski bir Türkçe isimdir. Bugün de Ataman isminde erkek çocuklar vardır. Dolayısıyla Bizans kaynaklarında Osmanlı Devleti hep ”Atamanlı Devleti” diye geçmektedir. Diyeceksiniz ki Bizanslılar bunu yalan yazmış olabilir. Olayları ve savaşları anlatırken kendi propagandalarını tabi ki de yaparlar. Fakat düşmanları olan Türkleri ve bizim…

Read More

Osmanlıda Gayrimüslimlerde Toplumsal Değişim

Osmanlı Devleti fethettiği yerlerdeki gayrimüslim halka karşı ılımlı bir anlayışla yaklaşmıştır. Ortodokslar, Ermeniler ve Musevileri temel milletler olarak kabul etmiştir. Klasik Çağ’da Osmanlı toplumunun %58’ini Müslümanlar, %41’ini Hristiyanlar ve %1’ini de Museviler oluşturmuştur. Rumlar, Bulgarlar, Sırplar, Karadağlılar ve Romenler Ortodoks milletler arasında yer almıştır. İstanbul’un Fethi’nden sonra ülkedeki Ortodokslar Fener Rum Patrikhanesinin yönetimi altında toplanmışlardır….

Read More

Osmanlıda Şehzade Eğitimi

Şehzadelerin eğitimlerinin teorik kısmı sarayda başlamıştır. Dönemin önde gelen âlimleri şehzadeler için hoca olarak tutulurdu. Şehzadeler Arapça, Farsça öğrenirlerdi. Osmanlı şehzadeleri dönemin en ileri hocalarından eğitim almışlardır. Sarayın üçüncü avlusunda içoğlanlarla birlikte ata binme ve savaş talimleri yapma gibi eğitimler almışlardır. Şehzadeler saray içinde Şehzadegan Mektebi’nde eğitim almışlardır. Şehzadelere Kur’an-ı Kerim, hadis, tefsir gibi dinî…

Read More

Osmanlı’da Yönetim

Osmanlı Devleti’nden önceki bütün Türk devletlerinde devlet başkanı seçiminde belirli bir sistem oluşturulmamıştır. Bu durum taht kavgalarının yaşanmasını beraberinde getirmiştir. Osmanlı veraset anlayışında “ülke hanedanın ortak malıdır” anlayışı hâkim olmuştur. Bu anlayış Osman Bey ve Orhan Bey döneminde kabul görmüştür. Osman Bey, Ertuğrul Gazi’nin küçük oğlu olmasına rağmen ağabeylerinin itirazı olmadan beyliğin başına geçmişti. Kardeşleriyle…

Read More

Osmanlı Tarihi: Birun ve Enderun Nedir?

Birun: Topkapı Sarayı’nın dış bölümüdür. Sarayın ana giriş kapısı Babüsselam’dan girildikten sonraki geniş avlunun yer aldığı bölümdür. Burada Kubbealtı adı verilen Divân- ı Hümâyun ve devlet işlerinin yürütüldüğü daireler bulunmaktadır. Enderun: Topkapı Sarayı’nın iç bölümüdür (Görsel 2.2). Fatih Sultan Mehmed tarafından kurulmuştur. Bu kuruluşun amacı devletin merkez ve taşra yönetimi ile orduda görev alacak kişileri…

Read More

Osmanlı İmparatorluğu: Hint Deniz Seferleri

Coğrafi Keşifler ile Vasco de Gama’nın, Afrika’nın güneyini dolaşarak Hindistan’a ulaşması yeni ticaret yollarının bulunmasını sağlamıştır. Portekizliler sömürgecilik faaliyetlerine başlayarak Hindistan’da koloniler kurmuşlardır. Bununla birlikte Basra Körfezi ve Kızıldeniz gibi önemli su yollarının girişlerini kontrol altına almışlardır. Portekizlilerin bu tutumundan dolayı Hindistan’da bulunan Gücerat Sultanı ve Baharat Yolu üzerinden mal taşıyan tüccarlar Osmanlılar ve Memlûklerden…

Read More

Timur Yıldırım Hakkında Ne Düşünüyordu?

Türk-Moğol savaşçısı Timur, Rum diyarında sultanlık eden ve kendi gibi Türk olan Yıldırım Beyazıt hakkında ne düşünüyordu? Zeki Velidi Togan’ın “Timur’un Doğu Avrupa Politikası” adlı Almanca makalesine Avrupa ve Amerika’da son 50 yılda yazılan tarih araştırmalarında sürekli gönderme yapılagelmektedir. Ahmed Zeki Velidi bu makalesinde o güne kadar bilinmeyen Süleymaniye Kütüphanesi’ndeki Sarı Abdullah Efendi’nin Münşa’ât (Süleymaniye…

Read More

Osmanlı Dönemi Coğrafi Keşifler

Avrupalılar 15. yüzyılın sonlarına doğru yeni deniz yolları ve kıtalar keşfetmiştir. Yeni keşiflerin yapılmasıyla birlikte bu coğrafyalara doğru yayılma eğilimi göstermiştir. Bu hareket coğrafi keşifler olarak adlandırılmaktadır. Avrupalı krallar, Asya ve Afrika ülkelerinin altın, gümüş gibi kıymetli madenlerini ele geçirerek nüfuzlarını güçlendirmek istiyorlardı. İpek, baharat, şeker gibi mallara da sahip olmayı arzuluyorlardı. Bu ticaret mallarını…

Read More

Kıta Gücü Olarak Osmanlı

Osmanlı Devleti kurulduğu dönemde deniz gücüne sahip değildi. Sınırların genişlemesiyle birlikte topraklarını korumak ve denizlerde fetihler yapabilmek amacıyla donanmanın varlığına ihtiyaç duyuldu. Karesioğulları Beyliği’nin alınmasıyla birlikte Osmanlı Devleti donanmaya sahip oldu. Donanmanın geliştirilmesi için tersaneler yaptırıldı. Osmanlı Devleti öncelikli olarak bir kıta gücü olarak ortaya çıkmıştır. Dönemin diğer büyük kıta güçleri arasında İspanya yer almaktadır….

Read More

Osmanlı Dönemi: Afrika’daki Müslümanların Himaye Edilmesi

Türkler tarihleri boyunca Afrika’nın değişik yerlerine yayılmışlardır. Mısır, Türklerin Afrika’nın değişik yerlerine yayılmalarında merkez olarak görülmüştür. Türkler, Afrika kıtasının farklı istikametlerine yayılmaya başlamıştır. Bir taraftan Akdeniz’in güney sahillerini takip ederek kıtanın batısına doğru ilerleyerek Atlas Okyanusu sahillerine kadar ulaşmıştır. Diğer taraftan Kızıldeniz’in batı sahilinden güneye doğru giderek Hint Okyanusu sahilleri boyunca ilerlemiştir. Mısır’ın Memlûklerin elinden…

Read More

Arapları ve Fransızları Kesen Türk: Cezzar Ahmet Paşa

Ahmet Paşa, Abdullah Efendi’yi öldüren isyancı bedevileri aldığı sert tedbirlerle bastırmakta iken misilleme olarak 70 kadar bedeviyi öldürdü. Bu nedenle kendisine Arapçada “deve kasabı” anlamına gelen Cezzar lakabı takıldı. Arapların korkulu rüyası haline gelen Ahmet Paşa, Arapların yaptığı en ufak itaatsizlikte onları şiddetle cezalandırdı. Deve Araplar için kutsal bir hayvan olduğu için ve Araplar da…

Read More

Osmanlı-Habsburg Mücadelesi

Kanuni döneminde Osmanlıların asıl hedefi Batı olmuştur. Bu dönemde Habsburg İmparatorluğu akrabalık bağıyla Avrupa’nın büyük bir kısmına sahip olmuştur. Osmanlı fetih politikası Macaristan içerisine ilerleme sürecini başlatmıştır. Mohaç Muharebesi’nin kazanılmasının ardından Macaristan’ın Osmanlı Devleti’ne katılması Osmanlı-Avusturya ilişkilerini fiilen başlatmıştır. Kanuni Sultan Süleyman döneminde Osmanlı Devleti, Habsburglara karşı üstünlüğünü kabul ettirmiştir. Osmanlı Devleti 1529 I. Viyana…

Read More

Mültecileri Türkiye’ye Göndereceğim Diyen Liz Truss Başkan Oldu!

Avrupa’da iktidara gelmek için başkan adayları birbirinden ilginç vaatlerde bulunmaya devam ediyor. Vaatlerin içinde de her zaman Türkiye’yi ilgilendiren konular var. Özellikle Türk düşmanlığı bu konuda çok prim yapıyor. Geçtiğimiz günlerde İngiliz siyasetçi Liz Truss, seçilirsem İngiltere’deki mültecileri Türkiye’ye göndereceğim dedi. Şimdi ise Liz Truss başkan oldu. Türkiye’ye yeni bir mülteci akını mı gelecek? İniglizler…

Read More

Analar Ağlamasın? Türkiye Savaşmasın?

Bizim varlığımız Atalarımızın sayesindedir. Onlar savaştığı için, düşmanı öldürüp yerle yeksan ettiği için biz bugünlere gelebildik. Savaş meydanına yol almadan önce en güzel kıyafetler, gösterişli zırhlar giyilirdi. Atların saçları örülür, toy havasına girilirdi. Savaşa gidiyoruz diye bütün budun bayram ederdi. Peki şimdi ne oldu? Analar ağlamasın diye saçma ve tutarsız bir söylem çıkardılar. Açık konuşmak…

Read More

Osmanlı-Türk Kadını Fatma Bacı’nın Örgütü: Bacıyan’ı Rum

Ahiliğin kurucusu olan Ahi Evran’ın eşi “Fatma Bacı” tarafından kurulan bu örgüt, kadınlara çeşitli olanaklar sağlamaktaydı. Kadınların örgütlenip gelişmeleri için Ahi Evran’ın eşi Fatma Bacı, dünyanın ilk kadın teşkilatı Bacıyan-ı Rum birliğini kurmuştur. Bu birlik Osmanlı İmparatorluğu döneminde vatan savunmasında önemli bir yer tutmuştur. Ordu savaşa gittiği zaman devletin koruyuculuğunu ve olası iç isyanların önleyicisi…

Read More