Bilim Camiasından İklimle İlgili Acil Durum Uyarısı 11.000’den fazla bilim insanının imzasıyla yayımlanan, iklim değişimi konusunda insanlığa uyarı niteliğindeki bir makale yıla damgasını vuranlar arasındaydı. Makalenin ana mesajı şuydu: Eğer hayatlarımızda hızlı, kök- lü ve kalıcı değişiklikler yapmazsak yakın bir zamanda “tarifsiz insani acılarla” karşı karşıya kalacağız. İki yıl önce de benzer bir makale yayımlayan…
Doğanın İklim Değişimine Direnci Konusunda “Bıçak Kemiğe Dayandı” Nature’da yayımlanan uyarı niteliğindeki bir başka makalede de alanında öncü bir grup bilim insanı doğal çevrenin insan kaynaklı iklim değişimi ve buna bağlı diğer değişimlere direncine ilişkin on yıl kadar önce belirledikleri dokuz sınır noktasının yarıdan fazlasının aşıldığını duyurdu. Sınır noktası niteliğindeki çevresel olayların artık çok daha…
Antarktika’daki Yıllık Buz Kaybı 40 Yıl Öncesine Göre Altı Kat Fazla Proceedings of the National Academy of Sciences dergisinde 14 Ocak’ta yayımlanan bir araştırmaya göre, Antarktika’daki yıllık buz kaybında 1979 – 2017 arasında altı katlık bir artış olduğu yönünde bulgular elde edildi. Araştırmacılar ayrıca erimenin giderek hızlanmasının bu süreçte deniz seviyelerinde 1,27 santimetreden fazla yükselmeye…
Grönland’da Eriyen Buzlar Tonlarca Metan Salıyor Ocak başında Nature’da yayımlanan bir araştırmada Grönland Buz Örtüsü’nün tonlarca metan saldığına, dolayısıyla buradaki buzul altı biyolojik etkinliğin atmosferi sanılandan çok daha fazla etkilediğine ilişkin bulgular elde edildi. Metan karbondioksitten daha düşük konsantrasyonlarda bulunsa da 20-28 kat daha etkili bir sera gazı. Daha önce de Grönland’daki buz damarlarında ve…
Gen Tedavisi Farelerde Doğuştan Gelen Genetik Sağırlığı Kalıcı Olarak İyileştirdi Çok ortaklı bir araştırmada bilim insanları fare modellerinde DFNB9 tipi sağırlığı tedavi etmeyi başardı. DFNB9 en yaygın görülen ve doğuştan gelen genetik sağırlık türlerinden biri. DFNB9 hastaları, işitsel algılayıcı hücre sinapslarında ses bilgisinin iletilmesi için elzem olan otoferlin adlı proteini kodlayan genden yoksun oldukları için…
Genetiği Değiştirilmiş Virüsle Antibiyotik Dirençli Enfeksiyon Tedavisi Hayat Kurtardı İngiltere’de yapılan bir tıbbi denemede ilk defa genetik olarak değiştirilmiş bir virüs kullanılarak antibiyotik dirençli bir enfeksiyonla mücadele eden bir hastanın hayatı kurtarıldı. Isabelle Carnell-Holdaway adlı hastaya 11 aylıkken genetik bir akciğer hastalığı olan kistik fibrozis tanısı konmuştu. 2017 yılının Eylül ayında henüz 15 yaşındayken çift…
Yeni Tedaviyle Pankreas Kanseri Hücrelerinin Kendini Yok Etmesi Sağlanıyor Tel Aviv Üniversitesi araştırmacıları PJ34 adlı bir molekülün pankreas kanseri hücrelerini kendi kendilerini yok etmeye sevk ettiğini keşfetti. Oncotarget’ta ya- yımlanan araştırmada zenograftlar, yani bu durumda kendilerine pankreas kanseri hücreleri nakledilen bağışıklığı baskılanmış fareler kullanıldı. Enjeksiyon- la PJ34 uygulanan farelerdeki gelişmiş tümörlerde bu- lunan kanser hücresi…
Genetik Olarak Değiştirilmiş Plazmidle Bakterinin Antibiyotik Direnci Yok Edilebiliyor Antibiyotik direnciyle mücadele konusunda ümit veren yeni bir araştırmada üzerinde genetik değişiklikler yapılmış bir plazmid yardımıyla Enterococcus faecalis adlı bakterideki bir antibiyotik direnç geninin uzaklaştırılabildiği gösterildi. Antimicrobial Agents and Chemotherapy’de yayımlanan araştırmada plazmidin hem deney tüpünde hem de denek farelerde E. faecalis’teki antibiyotik direnç genini uzaklaştırdığı…
Az Miktarda Egzersiz Bile Yaşam Süresi İçin Önem Taşıyor Kırk yaş ve üstünde toplam 36.000 yetişkinin ortalama altı yıl boyunca izlendiği sekiz araştırmada elde edilen verilerin incelendiği bir araştırmada, az miktarda egzersizin bile yaşam süresini uzattığına, buna karşılık çok fazla oturmanın daha yüksek erken ölüm riskiyle ilintili olduğuna dair bulgular elde edildi. Araştırmacılara göre, hangi…
Nanoteknolojiyle Farelere Kızılötesi Görüş Kazandırıldı Çin Bilim ve Teknoloji Üniversitesinden araştırmacı-lar kızılötesi ışığı görünür ışığa çevirebilen nanoparçacıklar yardımıyla farelerin kızılötesi ışığı görebilmesini sağladı. Normalde, insanlar, fareler ve diğer memeliler kızılötesi ışığı göremiyor. Cell’de yayımlanan araştırma- da geliştirilen nanoparçacıklar farelerin retinasına enjekte edildi ve gözdeki fotoreseptör adı verilen, ışığın algılanmasını sağlayan proteinlere bağlandı. Elde edi- len…
Beyin Protezi İçermeyen İlk Başarılı Zihin Kontrollü Robotik Kol Minnesota ve Carnegie Melon üniversitelerinden araş- tırmacılar girişimsel olmayan (cerrahi müdahale içer- meyen) bir beyin-bilgisayar arayüzü (BCI) kullanarak ilk başarılı zihin kontrollü robotik kolu geliştirdi. Şim- diye kadar robotik kolları başarılı şekilde kontrol eden BCI’larda hep girişimsel beyin protezleri kullanıldı. Bu protezler üst düzey tıbbi ve…
Yaşlandıkça Zamanın Daha Çabuk Geçtiği Algısına Fiziksel Açıklama Getiren Kuram Duke Üniversitesinde makine mühendisliği profesörü olan Adrian Bejan adlı bilim insanı yaşlandıkça zamanı neden daha çabuk geçiyormuş gibi algıladığımıza açıkla- ma getiren bir kuram ortaya koydu. Bejan’a göre, bu zamansal çelişki, vücut yaşlandıkça görüntülerin algılanma ve işlenme hızının giderek yavaşlamasına dayanıyor. European Review’da yayımlanan kurama…
Yeni Saklama Yöntemiyle Aşılar En Ücra Yerlere Güvenle Taşınabilecek McMaster Üniversitesi araştırmacıları hassas aşıları 40°C’yi bulan sıcaklıklarda haftalar boyunca saklayabilmenin gü- venilir ve düşük maliyetli bir yolunu buldu. Geliştirdikle- ri yöntemde mevcut aşılardaki etken bileşenler şekerli bir jel ile karıştırılıyor. Bu işlem aşının sekiz haftadan uzun bir süre, yüksek sıcaklıklarda bile dayanmasını sağlıyor. Üste- lik…
İridyum Temelli Bileşik, Kanser Hücrelerini Işık Kontrolünde Öldürüyor Warwick Üniversitesinden araştırmacılar kandaki albümin proteinine bağlanan iridyum temelli bir bileşiğin kanser hücrelerine girerek ışıkla etkinleştirildiğinde kanser hücrelerinin ölümüne yol açtığını keşfetti. Kansere yönelik fotodinamik tedavi olarak adlandırılan ışığa dayalı tedavilerde, ışıkla etkinleştirildiğinde oksitleyici kimyasal maddeler üreterek kanser hücrelerinin ölmesini sağlayan özel maddeler kullanılıyor. Araştır- mada oluşturulan…
Pankreas Kanserinin Gelişimi İçin Gerekli Olan Bir Gen Keşfedildi Genes & Development’ta yayımlanan bir araştırmada pank- reas kanserinin gelişmesi için ATDC adlı bir genin gerek- li olduğu keşfedildi. Araştırma, pek çok kanserin, erişkin hücrelerin yaralanma ya da yangı durumunda kaybedilen hücreleri yeniden üretmek üzere -fetüs gelişimini gerçek- leştiren hücreler gibi- hızlı çoğalan hücre tiplerine geri…
Elektromanyetik Dalgaların Kullanıldığı Başlıkla Alzheimer’a Bağlı Hafıza Kaybında İyileşme Sağlandı Sonuçları Journal of Alzheimer’s Disease’de yayımlanan, beynin cerrahi olmayan bir yolla uyarıldığı yeni bir tedavide, Alzheimer hastalarında hafızayı ve bilişsel işlevleri güçlendirme yönünde ümit vaat edici sonuçlar alındı. Transkranyal elektromanyetik tedavi (TEMT) yönteminin kullanıldığı çalışmada hafif ya da orta düzeyde Alzheimer hastası olan sekiz kişide…
Karmaşık Kuantum Işınlama İlk Kez Başarıldı Avusturyalı ve Çinli bilim insanlarından oluşan bir araştırma ekibi üç boyutlu kuantum durumları ışınlamayı başardı. Physical Review Letters’ta yayımlanan araştırmada daha önce sadece kuramsal bir ihtimal olan bu olgu deneylerle kanıtlanmış oldu. Araştırmacılar tek bir fotonun kuantum durumunu uzaktaki başka bir fotona ışınladı. Daha önce sadece iki boyutlu kuantum…
Solunabilen Formda mRNA ile Akciğer Hastalıklarına Tedavi Olasılığı Massachusetts Institute of Technology’den (MIT) araştırmacılar solunabilen formda bir mRNA preparatı geliştirdi. Hücrelerde proteinlerin DNA’daki genetik bilgiye dayalı olarak üretilmesini sağlayan mRNA bilgi taşıyıcı bir molekül. Dolayısıyla hücrelerin tedavi edici proteinleri üretmesini sağlayacak mRNA molekülle- rinin hücrelere verilmesine dayalı tedavi yaklaşımları çeşitli hastalıklar için ümit vaat ediyor….
Kuantum Durumları Gündelik University of Chicago’dan araştırmacılar, Science ve Science Advances dergilerinde yayımlanan iki makaleyle, kuantum durumlarını yaygın olarak kullanılan silikon karbür yapılı elektronik cihazlara entegre edip kontrol edebildiklerini duyurdu. Parçacıkların atomik ölçekte davranışları nı yöneten tuhaf kurallardan yararlanan kuantum teknolojisinin normalde günlük hayatta kullandığımız elektronik aletlerle bütünleştirilemeyecek kadar kırılgan olduğu düşünülür. Ancak araştırmanın lideri…
Kuantum Dolanıklık İlk Defa Görüntülendi Fizikçiler ilk defa güçlü bir kuantum dolanıklık biçimi olan Bell dolanıklığının fotoğrafını çekmeyi başardı. Böylece zamanında Albert Einstein’ın “uzaktan hayalet etkisi” olarak betimlediği tarifi zor olguya ilişkin görsel kanıt elde edildi. Birbiriyle etkileşen iki parçacık, örneğin bir ışın ayırıcıdan geçen iki foton, bazen bağlantılı hâlde kalabiliyor ve bu durumda aralarındaki…