Tedarik Zinciri: Tahminleme Yöntemleri

Tedarik Zinciri Yönetimi: Tahminleme Yöntemleri

Tedarik zincirinde tahmin ve bilgi teknolojilerindeki gelişmelere rağmen birçok kuruluş talep belirsizliği nedeniyle ürün planlama konusunda sıkıntı yaşamaktadır. Bu konuda genellikle tahmin yöntemi seçiminin önemine bakılmaksızın tahmin işlemi suçlanmaktadır. Tedarik zincirinde kilit rol oynayan tahmin teknikleri, yönetim bilimi/yöneylem araştırması alanındaki çalışmalarda kullanılan tekniklerin başında gelmektedir ve 1960’lı yıllardan itibaren tahminleme alanında önemli gelişmelere tanık olunmuştur. Tahminleme, belirsizliği azaltmak için atılacak her adıma ilişkin sağlıklı kararlar alınması yönünde değerli katkılar sağlayacaktır. İşletmecilik alanında belirsizliği azaltmak için birtakım tahmin yöntemleri kullanılmaktadır. Bu tahmin yöntemlerinin doğruluğu işletmeler açısından oldukça önemli olduğundan, sağlıklı tahminlerin yapılabilmesi için tahminlerin bilimsel temellere dayandırılması gerekmektedir.

İşletmelerin karar verme sürecinde kullanacakları tahminleme tekniklerinin seçilmesinde;

• Tahminlerin kapsadığı zaman aralığı,
• Tahminlerin hazırlanması için gerekli olan zaman süresi,
• Tahminlerin sonuçlarına göre verilecek kararların uzun veya kısa vadeli oluşu,
• Verilere erişebilme,
• Elde edilen verilerin niteliği ve seyri,
• Tahminleme sürecinde kullanılan kaynakların maliyeti,
• Karar vericinin tolere edebileceği hata payı,
• Tekniğin anlama ve uygulama açısından kolaylığı,
• Yöntemi uygulayacak ve tahminleri kullanarak kararlar verecek olan bireylerin özellikleri v.b. pek çok faktörün dikkate alınması gerekmektedir.

Belirtilen faktörler dikkate alındıktan sonra uygun tahmin yönteminin seçilmesi gerekmektedir. Tahmin yöntemleri kalitatif ve kantitatif tahmin yöntemleri olmak üzere 2 ana grupta toplanabilmektedir. Kalitatif yöntemler daha çok şahsi görüşlere dayanırken, kantitatif yöntemler matematiksel hesaplamalara dayanmaktadır. Kalitatif yöntemler, diğer bir ifade ile yargısal yöntemlerde diyebiliriz, aşağıda Şekil 6.4.’de de belirtildiği gibi, 3 temel yöntemle açıklanmaya çalışılacaktır. Ancak birçok farklı kaynakta uygulanan yöntemler 3’ten fazla olduğu gözlenmiştir. Ancak kalitatif tahmin yöntemlerinde en sık kullanılan 3 yöntemle sınırlandırılmaya çalışılmıştır. (Şekil 6.4)

Kantitatif yöntemlerde kendi içerisinde karma yöntemler ve zaman serisi analizi olmak üzere 2 ana alt gruba ayrılmakta olup karma yöntemler 2, zaman serisi analizi ise 3, alt gruba ayrılmaktadır. (Şekil 6.5)

Şekil 6.5‘de de görüldüğü üzere oldukça farklı birçok tahmin yöntemi olmasına karşın, tüm yöntemlerin belirli ortak özellikleri bulunmaktadır. Bu ortak özellikler ise aşağıda belirtilmiştir:

• Tahmin yöntemleri genellikle geçmişte var olan nedensel sistemin gelecekte de devam edeceğini varsaymaktadır.

• Tahminler nadir olarak kusursuzdur, gerçek sonuçlar genellikler tahmin edilenlerden farklıdır. Hiç kimse ele alınan değişkeni etkileyecek birçok faktörü tam olarak doğru tahmin edemez. Rassallık nedeniyle kusursuz bir tahmin yapılması imkânsızdır. Tahmin hataları hesaba katılmalıdır.

• Gruplar için yapılan tahminler tek tek bileşenler için yapılan tahminlerden daha doğrudur. Bu, grup içinde yer alan bileşenler arasındaki tahmin hatalarının birbirlerini azaltma etkisine sahip olmasından kaynaklanmaktadır.

• Tahminlerin yapıldığı zaman aralığı uzarsa tahmin doğruluğu azalır. Genel olarak, kısa dönemlilere göre, tahminler daha az belirsizlik içerdiğinden uzun dönemlilere göre daha doğru olma eğiliminde olacaktır.

• Tüm tahmin yöntemleri, gerçeğe en yakın değerlere ulaşmaya çalışmaktadır, belirtilen boyutuyla tahminleme yöntemlerini kullanım sıklığı gözönüne alınarak açıklamak gerekmektedir.

Bir Cevap Yazın