İktisada Giriş: Ürünün Tüketici Bütçelerindeki Önemi

İktisada Giriş: Ürünün Tüketici Bütçelerindeki Önemi

Bir mal veya hizmet için tüketicinin bütçesinden ayrılan oran, bu ürünün esnekliğini belirleyen bir başka önemli faktördür. Tüketici bütçesinde çok küçük bir oran oluşturan ürünler, bütçede nispeten yüksek oran oluşturan ürünlere göre daha düşük esnekliğe sahiptirler. Örneğin, bir öğrenci için kurşun kalem fiyatı iki katına çıktığında bunun öğrencinin bütçesi üzerindeki etkisi fark bile edilmeyecek dolayısıyla kurşun kalem kullanmayı azaltmaya yöneltecek güçlü teşvikler ortaya çıkmayacaktır. Ancak öğrencinin kaldığı özel yurt fiyatı önemli ölçüde arttığında öğrenci barınmak için alternatifler aramaya başlayabilecektir. Şöyle ki, öğrenci kamu yurtlarına girmeyi veya evde kalmayı düşünebilecektir. Buradan özel yurt için talebin kurşun kalemden daha fazla esnek olduğu sonucunu çıkartmak mümkündür. Yukarıda belirttiğimiz bu iki faktöre göre bir ürünün çok sayıda ikame malı var ise ve bütçe içerisinde büyük paya sahipse talebin fiyat esnekliği artacaktır. Ancak bu iki faktörün, bir ürünün esnekliği üzerinde ters yönlerde etkisinin olacağı durumlarla karşılaşmak da olasıdır. Yani bir ürünün birçok ikamesi olabilir, dolayısıyla esnek bir talep oluşturmaktadır; fakat aynı zamanda bütçede çok düşük bir orana sahiptir, bu ise inelastik bir talep oluşturmaktadır. Böylece sonuçta fiyat esnekliği bu iki faktörün toplamına göre şekillenecektir. Böyle bir ürünün esnekliğini değerlendirdiğimizde her iki durumda göz önüne alınmalıdır. Dikkat edilirse bir ürünün fiyat esnekliğini etkileyen bu iki faktör, iki etki ile paralellik içermektedir. Bir mala ilişkin talep eğrisinin aşağı doğru eğimli olma özelliği ikame ve gelir etkileri nedeniyledir. Bu sadece bir tesadüf değildir. İlk faktör olan olası ikamenin derecesi, ikame etkisinin gücünü belirlemektedir. İkinci faktör, yani ürünün bütçedeki önemi ise gelir etkisinin gücünü ortaya koymaktadır. Bu iki etkinin birlikte önemli olması, tüketicilerin fiyat değişmelerine karşı daha duyarlı olmaları demektir. Bu durum daha esnek talebin varlığını ortaya koymaktadır. Bir malın fiyatı yükseldiği zaman tüketicinin bu mal yerine fiyatı yükselmeyen mallara yönelmesi nedeniyle bu maldan daha az satın alınacaktır. Bu ikame etkisidir ve daima negatif yönde işlemektedir. Fiyatın yükselmesi ile tüketicinin satın alma gücünü azaltması nedeniyle de gelir etkisi ortaya çıkar. Çünkü tüketicinin satın alma gücü azalmış olur. Bu iki etkiye bakılarak, talep eğrisinin biçimi belirlenir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s