Genel Vergi Hukuku: Anayasa Hukuku ile İlişkisi

Genel Vergi Hukuku: Anayasa Hukuku ile İlişkisi

Kamu hukukunun alt dalları olan vergi hukuku ile anayasa hukuku arasında çok sıkı ilişkiler bulunmaktadır. Bunun çeşitli nedenleri vardır. Bir kere, anayasal gelişmeler vergilendirme yetkisinin keyfi kullanımına karşı çıkışlarla başlamaktadır. Bu anlamda, vergi hukukunun anayasa hukukunun öncülüğünü yaptığı kabul edilmektedir. Özellikle anayasal gelişmelerde önemli bir yeri olan kanunsuz vergi olmaz (temsilsiz vergi olmaz) (vergilerin kanunîliği) ilkesi vergi hukukunun olduğu kadar anayasa hukukunun da temel bir ilkesi olarak gerek temsilî demokrasinin, gerek hukuk devleti ilkesinin gelişmesinde ve kurumlaşmasında önemli bir yere ve işleve sahiptir.

Anayasalarda, başta vergilerin kanunîliği ilkesi olmak üzere, birçok vergilendirme ilkesine yer verilmektedir. Nitekim, yürürlükte bulunan 1982 Anayasası’nın vergi ödevi başlığını taşıyan 73’üncü maddesine göre,

Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, mali gücüne göre vergi ödemekle yükümlüdür. Vergi yükünün adaletli ve dengeli dağılımı, maliye politikasının sosyal amacıdır. Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülükler kanunla konulur, değiştirilir veya kaldırılır. Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin muaflık, istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapmak yetkisi Cumhurbaşkanlığına verilebilir

Bu bağlamda, 1982 Anayasası’nın vergi ödevini düzenleyen 73’üncü maddesi, anayasal vergileme ilkeleri (vergi adaleti ilkesi, vergi gelirlerinin kamu giderlerinin karşılığı olması ilkesi, vergilerin kanuniliği ilkesi) ile vergilendirme yetkisinin hangi organ ve/ya da organlar tarafından ve nasıl kullanılacağını belirtmektedir. Ayrıca, yine Anayasada kabul edilen hukuk devleti ilkesi ve sosyal devlet ilkesinin vergi hukuku alanında özel bir yeri ve önemi vardır.

Vergiler kişilerin temel hak ve özgürlüklerine getirilen bir sınırlama niteliği taşımaktadır. Vergi kanunlarının anayasaya uygunluğunun siyasî ve yargı denetimi yine anayasal ilkeler çerçevesinde gelişmekte ve gerçekleştirilmektedir.

Bütün bunların bir yansıması olarak, yürürlükte olan Anayasa’da yer alan hükümlerin yaklaşık üçte birinin doğrudan ya da dolaylı olarak vergi hukuku ile ilişkili olduğu bilinmektedir.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s