Hijyen ve Sanitasyon: Termal Bertaraf Yöntemleri

Atıkların yüksek sıcaklıklara maruz bırakılarak hacimce azaltılması, zararının engellenmesi, zararlı maddelerin tutulması ve yok edilmesi amaçlanır. Bunların yanı sıra enerji, mineral ve kimyasal maddelerin tekrar kazanılması da sağlanmaya çalışılır. Bu amaçla yakma, piroliz ve gazifikasyon yöntemlerinden yararlanılmaktadır. Oldukça yüksek maliyette finansal yatırıma ihtiyaç duyulmaktadır. Ayrıca evsel nitelikli atıkların bertarafında cazip bir metod değildir.

Yakma yönteminde yüksek miktarda oksijen varlığında atıkların yakılması söz konusudur. Atıklar oluştukları sektörlere göre ayrı şekilde toplanır ve depolanır. Depolanan atıklar özelliklerine göre tekrar iç arıtmaya ve harmanlama işlemine tabi tutulur. Enerjinin geri kazanılması amacıyla tasarlanan yakma fırınlarında 750-1000oC arasında yakma işlemleri yapılır. Yakma işlemi sonrasında da kül ve cürufun soğutulması amacıyla su kullanılır. Yakma işlemi sonrasında katı atıklar kül veya dip külü hâline getirilir.

Avantajları:

• Enerji, mineral madde ve kimyasal içerik geri kazanılabilir.

• Organik maddeler yanarak katı ve gaz hâle dönüşürler.

• Atıkların depolama hacimleri azaltılmış olur. • Atıkların taşınma masrafları yakma yöntemi ile azaltılmış olur.

• Özellikle tıbbi atıklar bu şekilde hijyenik açıdan sorun teşkil etmeyecek şekilde bertaraf edilmiş olur.

Dezavantajları:

• Yakma sonrasında ortaya çıkan kül ve cüruf depolama bölgelerindeki yeraltı sularının kirlenmesine sebep olurlar.

• Külün soğutulması aşamasında kullanılan su ayrıca bir maliyete sebep olmakta ayrıca bir atık su sorunu oluşturulmaktadır.

• Yakma tesislerinde ortaya çıkan, kül, toz, koku, titreşim, gürültü ve gaz emisyonu çevreye zarar vermektedir.

• Çok iyi ayrıştırılmamış atıkların tutuşturulması amacıyla ham madde kullanılması ayrıca bir maliyete neden olmaktadır.

• Diğer yöntemlere göre daha pahalı bir yöntemdir.

Piroliz yönteminde ise atıkların tamamen oksijensiz ortamda termal bozunması sağlanır. İşlemde yüksek sıcaklık ve aşındırıcı gazlara dayanıklı fırınlar kullanılmaktadır. Atıklar gaz, sıvı yakıt ve kömüre dönüştürülür. Bu yöntemde atıkların bertarafı sonrasında katran, uçucu yağlar, su, hidrojen, karbonmonoksit, azot gibi piroliz gazları açığa çıkar.

Gazifikasyon yöntemi de prensip olarak yakma yöntemine benzemekte fakat ortamdaki oksijen miktarı daha az oranlarda tutulmaktadır.

Termal bertaraf yöntemlerinden faydalanılması için atıkların nem içeriklerinin ve kazanılması düşünülen enerjinin elde edilebileceği karakterde olup olmadığının belirlenmesi gereklidir. Bu amaçla termal bertaraf yöntemlerine tabi tutulacak atıkların daha önceden ön işlemden geçirileceği istasyonların kurulması gerekmektedir.

Bir Cevap Yazın