İbn Fadlan Seyahatnamesinde Lâ ilâha illâ’llah sözüne Gülen Türk

İbn Fadlan Seyahatnamesin Türklerle ilgili pek çok bilgi vardır. Özellikle Müslüman olmayan veya yeni Müslüman olan Türkler hakkında paylaşılan bilgiler gayet dikkat çekicidir. İbn Faldan bir anısında bir Türk’e “Lâ ilâha illâ’llah” yani Allah’tan başka ilah yoktur demesini ister. Türk ise gülerek “Bilsek yerine getirirdik” der. Yani Türk burada Allah adındaki Tanrı’nın varlığına inanmamakta ve Allah’ın gerçek Tanrı olduğunu kabul etmemektedir. Büyük ihtimal buradaki Türk yeni Müslüman olmuş veya Müslüman değildir. Çünkü İslam’a inanan biri böyle cümle kurmaz. O zaman ki Türklere göre tek gerçek Tanrı “Kök Tengri” dir. Türkler o zamanlar her zora düştüğünde, yeni Müslüman olmuş Türkler bile Allah’tan değil Kök Tengri’den medet umar ve ona dua ederler.

Türk kapısı denen Zencan Ribat’ında konakladık. Ertesi günü buradan hareketle Cit denen menzile indik. Kar başladı. Hatta develer dizlerine kadar karda yürüdüler. Cit’te iki gün kaldık. Sonra hiçbir yere sapmadan, kimse ile karşılaşmadan dağ bulunmayan bir ovada Türk ülkelerinin içinde ilerledik. Bu şekilde on gün yürüdük. Çok zahmet çektik. Çok şiddetli soğuk, devamlı kar vardı. Harezm’in soğuğu bunun yanında yaz gibiydi. Bütün çektiğimiz zahmetleri unuttuk, ölecek dereceye vardık. Bir gün çok soğuk vardı. Tigin benimle beraber yürüyordu. Yanında bir Türk vardı, onunla Türkçe konuşuyordu. Bir ara Tigin güldü. “Bu Türk sana ‘Rabbimiz bizden ne istiyor! Soğuktan bizi öldürecek. Ne istediğini bilsek onu kendisine takdim ederdik,’ diyor.” dedi. Ben de ‘Ona söyle, Allah sizden ‘Lâ ilâha illâ’llah’ demenizi istiyor” dedim. Türk güldü. “Bilsek yerine getirirdik” dedi. İçlerinde, inandıkları için değil de, sadece ülkelerinden geçen Müslümanlara yaranmak için “Lâ ilâhe illallah, Muhammed rasulullah” diyenler de var. Aralarından biri zulme uğrar veya başına kötü bir şey gelirse başını semaya doğru kaldırır, “bir Tengri!” der.

Kaynak: İbn Fadlan Seyahatname

Bir Cevap Yazın