Endokrin Bozucular

Kanalizasyonların döküldüğü sularda steroit hormonlar, pestisitler, surfaktanlar ve plastikleştirici maddelerin metabolitleri, farmasötikler, PCB’ler, dioksinler gibi çok sayıda endokrin bozucu bileşik belirlenmiştir. 2002 yılında yapılan bir araştırmada ABD’de 139 akarsuyun 34’ünde östrojen reseptörlerini etkileyerek etkinlik gösterdiği bilinen veya tahmin edilen 82 bileşik bulunmuştur. Bunlar, hormonların etkilerine benzer etki gösterenler (mimik) ve normal hormonal etkinliğin tersi (antagonist)…

Read More

Herbisitler ve Rodentisitler

Herbisitler Herbisitler genellikle hayvanlara yönelik etkilerine bakıldığında tehlikesiz olarak değerlendirilir; bununla beraber uygulandıkları derişimlerde çevrede zehirli olabilirler. Bunlardan geçmişte en çok kullanılan atrazin’in amfibilerde endokrin bozucu etkilere neden olduğu gösterildiğinden 2004 yılında Avrupa Birliği ülkelerinde ve 2009’da da Türkiye’de kullanımı yasaklanmıştır. Ancak, diğer araştırmalarla bu etkilerin desteklenmemesi nedeniyle ABD, Kanada, Japonya ve Rusya gibi ülkelerde…

Read More

Çevresel Kirleticiler: Diğer İnsektisitler

Krisantemumdan elde edilen piretrinler ve yapısal benzerleri sentetik piretroitlerin, genellikle memelilere ve kuşlara yönelik zehirlilikleri düşüktür. Bununla beraber örümcek, parazit ve arı gibi hedef olmayan taksonların da içinde bulunduğu eklem bacaklılara yönelik aşırı zehirlidirler. Ayrıca kurbağa yavruları ve balıklara yönelik olarak da zehirlilik gösterirler. Eski formülasyonları kısa ömürlü olmalarına rağmen (doğrudan güneş ışığında saatlerle ölçülmüştür),…

Read More

Kolinesterazı İnhibe Eden Pestisitler

Organik fosforlu ve karbamat insektisitlerin kullanımı, 2.Dünya Savaşından sonra OK bileşiklere karşı haşerelerin direnç göstermeye başlamasıyla artış göstermiştir. OF bileşikler, OK bileşiklere nazaran çevrede kalıcı değillerdir. Ama oldukça zehirli ve geniş etki spektrumludurlar; dikkatsiz şekilde kullanımlarından dolayı insan ve hayvan ölümlerine rastlanmaktadır. Bu türden bileşiklerle zehirlenmiş omurgalı veya omurgasız yabani hayvanları yiyen hayvanlarda sekonder zehirlenmeler…

Read More

Organik Klorlu Bileşikler

Pestisitler bölümünde de belirtildiği gibi, OK bileşiklerin çevrede kalıcılıkları ve yağda çözünürlükleri, onların yağ dokuda birikmelerini teşvik eder. Böylece bunlara maruz kalan organizmalarda sürekli artan bir şekilde birikirler. Türler arasında en büyük risk grubunun, oldukça yağlı bir süt üreten deniz memelilerinin (sütleri yaklaşık %60 oranında yağ içerir) süt emen yavruları olduğu belirtilmiştir. Organik klorlular içinde…

Read More