Sürtünme kuvvetinin yaşantımızı sürdürebilmemizde büyük rolü vardır. Yürüyebilmemiz, ayakta durabilmemiz, arabaların fren yapabilmesi gibi birçok olay sürtünme kuvveti sayesinde gerçekleşir. Bu bölümde sürtünme kuvvetinin nelere bağlı olduğunu, avantaj ve dezavantajlarını öğreneceğiz. Masaya uyguladığımız her kuvvet masayı harekete geçirir mi? Uyguladığımız her kuvvet masayı hareket ettiremez (Resim 3.26) çünkü masa ile yüzey arasında masanın hareketini zorlaştıran…
Kuvvetin cisimlerin hareketine veya şeklinde değişikliğe neden olabileceğini öğrendik. Acaba cisme birden fazla kuvvet uygulanırsa ne olur? Birden fazla kuvvetin yaptığı etkiyi tek başına yapabilen kuvvete bileşke kuvvet denilir. Bileşke kuvvet toplam kuvvet ya da net kuvvet olarak da adlandırılır. Örneğin bir kürek takımında ilerlemeyi sağlayan kuvvet tüm sporcuların uyguladığı kuvvetlerin toplamı kadardır. Halat çekme…
Serbest bıraktığımız bir cisim neden yere düşer? sorusu hepimizin “yerçekimi kuvveti” veya “kütle çekim kuvveti” cevapladığımız bir sorudur. Bu sorunun cevabı bilim tarihi boyunca Aristo, Galileo ve Newton’dan Einstein’a kadar birçok bilim insanının araştırma konusu olmuştur. Aristo (M.Ö.400 ) cisimlerin yere düşmesinin nedenini ait oldukları yere dönme eğilimi veya sahiplik kavramı olarak açıklamıştır. Deneysel fiziğin…
Düz bir yol boyunca ilerleyen bir hareketlinin yaptığı harekete doğrusal hareket denir. Düz bir yolda ilerleyen tren, motosiklet, asansör ve yürüyen merdivenin yaptığı hareket doğrusal harekettir çünkü tren, motosiklet (Resim 3.6), asansör ve yürüyen merdiven (Resim 3.7) bir doğru üzerinde hareket etmektedir. Hareketli bir doğru boyunca ve hızının büyüklüğü değişmeden sabit hızla hareket ediyorsa yaptığı…
Yapışma ve tutma olayı sonucunda sıvının kılcal bir boruda yükselmesi olayına kılcallık denir. Kitabımızın birinci ünitesinde fizik ve biyoloji bilimleri arasındaki ilişkiden söz ederken, bitkilerin topraktaki suyu yapraklara iletmesinde kılcallığın etkili olduğunu belirtmiştik. Metrelerce yükseklikteki ağaçların ve diğer bitkilerin suyu yapraklara iletmesi bitkilerde bulunan kılcal borular sayesinde olur. Bitkilerin kılcal borularında suyun yükselmesine su ve…
Yağmur yağdığında cama damlaların yapıştığını veya yağmurdan sonra yaprakların üzerinde damlacıklar oluştuğunu görürüz. Damlanın cama (Resim 2.14) veya yaprağa (Resim 2.15) yapışmasını, üzerinde düşmeden durmasını ve dağılmadan küreye benzer bir şekilde kalmasını sağlayan kuvvet nedir? Aynı cins molekülleri bir arada tutan kuvvete tutma (kohezyon) kuvveti denir. Bu kuvvet sıvı moleküllerini birbirine doğru çekerek bir arada…
Özkütlenin ayırt edici bir özellik olduğunu öğrendik. Maddelerin özkütleleri belirli olduğuna göre bir cismin saf madde olup olmadığını özkütlesini hesaplayarak anlayabiliriz. Tahta parçasının su üzerinde yüzmesinin, demir paranın ise batmasının nedeni özkütlelerinin farklı olmasındandır. Gemilerin denizde yüzmesi deniz suyu ile geminin yapıldığı maddenin özkütlelerinin farklılığı sayesinde olur. Maddelerin özkütlelerinin farklı olması karışım hâlindeki maddeleri ayrıştırmakta…
Karışım, birden fazla maddenin kimyasal özellikleri değişmeyecek şekilde bir araya gelmesiyle oluşan madde topluluğudur. Su ve sıvı yağ gibi birbiri içinde çözünmeyen maddeler bir kaba konulduklarında özkütlesi büyük olan madde aşağıda, özkütlesi küçük olan madde yukarıda olacak şekilde sıralanır. Birbiri içinde çözünebilen iki ya da daha çok maddenin meydana getirdiği homojen bir karışımın özkütlesi, karışıma…
Etrafımıza baktığımızda çiçek, kuş, ağaç (Resim 2.1) gibi canlı varlıklar; hava su gibi maddeler, masa, defter, gözlük (Resim 2.2.) gibi cansız varlıklar görürüz. Evrendeki bütün varlıklar boşlukta yer kaplar ve belirli kütleleri vardır. Ünitemizin bu bölümünde kütle ve hacmi tanımlayarak aralarında nasıl bir ilişki olduğunu inceleyeceğiz. Kütle Kütle, bir cisimde bulunan madde miktarıdır. Kütlenin fizik…