Kontakt Lens ve Hijyen

Kornea, gözün en ön kısmında yer alan, ışığı odaklama görevi olan ve gözü dış etkenlerden koruyan, eğimli, bombeli saydam tabakasıdır. Sklera ise gözün dışarıdan görülen beyaz ve sert tabakasıdır. Kontakt lensler, gözde korneanın veya skleranın yüzeyine yerleştirilen saydam ürünlerdir.

Kontakt lensler özelliklerine ve kullanım amaçlarına göre sınıflandırılır:

1- Kullanım amaçlarına göre: Kontakt lensler görme keskinliğini artırma, kırma kusurlarını (refraksiyon) gidermek, bazı göz hastalıklarını tedavi etmek ya da son zamanlarda kozmetik amaçlı kullanılmaktadır.

a. Miyop, hipermetrop, astigmatizm gibi kırma (refraksiyon ) kusuru olan kişilerde gözlük yerine kullanılan lenslere “düzeltici (korreksiyon) lens” denir.

b. Korneanın üzerine takılan, korneayı dış etkilerden koruyan ve üzerine takıldığı kornea hastalıklarının iyileşmesini hızlandıran lenslere “bandaj kontakt lens (terapötik kontakt lens)” denir.

c. Kozmetik kontakt lensler ise, görmeyen ve kozmetik görünümü bozuk olan bir gözü örtmek için (prostetik kontakt lens), ya da gören bir gözün renkli iris tabakasının olmadığı veya eksik olduğu ya da travmaya bağlı kornea düzensizleşmişse kullanılan renkli lenslerdir. Kontakt lensin üzerinde gözün irisinin rengini taklit eden bir baskısı vardır. Kozmetik renkli kontakt lens terimi, yukarıdaki durumları içermeyen kişilerde sadece kozmetik görünüm için kullanılan, üzerinde farklı renk, desen şeklin bulunduğu lenslerdir.

2- Uygulandığı yere göre: Korneal kontakt lensler sadece korneanın üzerinde kullanılan lensler iken; skleral kontakt lensler hem kornea, hem de skleranın üzerini kaplar.

3- Kontakt lensler materyal bileşimine göre: Sert ya da yumusak lensler; yumusak lensler kendi içlerinde hidrofilik (suyu seven) ve hidrofobik (suyu iten) olarak ikiye ayrılabilir. Yumuşak lensler hidrojel ya da hidrojel olmayan olarak iki tip materyalden yapılabilir.

4- Gaz geçirgenliğine göre: Gaz geçiren lensler, materyali oksijen ve karbon dioksit geçiren kontakt lenslerdir. Gaz geçirme özelligine, yumusak lensler de sahip olmalarına rağmen “gaz geçirgen” terimi sadece sert lensler için kullanılır.

5- Kullanım sürelerine göre: Kısa süreli (24 saatten daha kısa süreli kullanılan) ve uzun süreli (24 saat ya da daha uzun süreli kullanılabilen) kontakt lenslerdir.

6- Değişimlerine göre: Sık replasman (değişim) kontakt lensler 1 gün ile 3 ay arasında kullanılarak atılabilen lenslerdir. Günlük sık değişim kontakt lensleri ise her gün değiştirilerek ertesi gün yenisi takılan lenslerdir.

Kontakt lenslerin kullanım sıklığı giderek artmaktadır. Bununla birlikte kontrolsüz, doktor reçetesi olmadan kontakt lens temin edilmesi, tıbbi açıdan uygun olmayan gözlere kontakt lenslerin kontrolsüz uygulanması, göz ve görme sağlığı açısından ciddi riskler ortaya çıkartabilmektedir. Bu nedenle ülkemizde kontakt lenslerin satışı ve uygulanması ile ilgili mevzuata göre reçetesiz kontakt lens satılması ve uygulanması yasaktır.

Ancak kontrolsüz lens kullanımı, kontakt lens uygulaması yanında, lenslerin dezenfeksiyonu için kullanılan solusyonların ve lens saklama kaplarının kontamine olması, ellerin uygulamadan önce ve sonra iyi yıkanmamasına bağlı olarak gözde ve korneada enfeksiyon gelişebilmektedir. Bunun yanında korneanın, konjuktivanın ve hatta skleranın travmaya uğraması sonucu yaralanmalar ve doku kayıpları meydana gelebilmektedir. Hatta bu nedenle geçici ve kalıcı görme kayıpları söz konusu olabilmektedir

Kontakt lense kullanımı ile ilgili alınması gerekli sağlık ve hijyen önlemleri şunlardır:

• Kullanım amacı ne olursa olsun, göz hekimi tarafından yapılan muayene sonuçlarına göre belirlenen ve reçetelenen lensler kullanılmalıdır. Göz hekimi değerlendirilmesi olmadan lens kullanılmamalıdır.

• Ülkemizdeki mevzuata uygun yetkilendirilen optisyenlik işyerlerinden temin edilecek kontakt lensler kullanılmalıdır. Bu yerlerin dışında kontrolsüz şekilde değişik işyerlerinde ve alanlarda, hatta internette kontrolsüz şekilde satılan ürünler asla kullanılmamalıdır. Unutulmamalıdır ki; göz ve görmenin değeri ölçülemeyecek kadar büyüktür.

• Aynı şekilde lensler için kullanılan solüsyonlar yine yetkili optisyenlik işyerlerinden veya eczanelerden alınmalıdır. Bunların dışındaki yerlere güvenilmemelidir.

• Kontakt lens ve solüsyonları paketlerinin üzerinde yazan saklama koşullarına göre uygun ortamlarda saklanmalıdır. • Normalden farklı görünüme sahip kontakt lens ve solüsyonları kullanılmamalıdır.

• Kontakt lens uygulamasından önce eller çok iyi yıkanmalıdır. Ayrıca işlem bitince de eller yıkanmalıdır.

• Kontakt lensi kullanacak kişilerin yaşadığı ve çalıştığı yerin hijyenik ve çevresel koşulları da önemlidir. Tozlu, buhar ve dumanın fazla olduğu, ortam havasının aşırı kuru, denizden yüksekliği fazla olan yerlerde yaşayanlarda kontakt lens uygun olmayabilir.

Bir Cevap Yazın