Sanayi Devriminin İngiltere ve Osmanlı’ya Etkileri

18. yüzyılın ortalarında İngiltere’de başlayan Sanayi Devrimi, dünya tarihinin yönünü değiştiren bir gelişme olmuştur. Bu devrim sayesinde üretim sistemleri, teknoloji, ekonomi ve toplumsal yapı baştan sona değişmiştir. Ancak bu büyük dönüşüm, ülkeler üzerinde farklı etkiler yaratmıştır. Sanayi Devrimi’nin öncüsü olan İngiltere, bu süreçten büyük kazanç sağlarken; Osmanlı Devleti, bu gelişmeleri zamanında takip edemediği için olumsuz…

Read More

Arap Tarihçilerine Göre Moğollar ve Tatarlar Türk’tür!

Arap tarihçilerine göre Moğollar ve Tatarlar Türktür! Moğolların ve Tatarların Türk olduğuna dair sözleri: Moğol Ordusunun Etnik Yapısı ve Acımasızlığı Moğol İmparatorluğu’nun askeri gücünün temelinde, etnik olarak çeşitli unsurlardan oluşan bir ordu yapısı bulunmaktaydı: Etnik Yapı: Acımasızlık: Sonuç olarak, Moğol ordusu, etnik çeşitliliği ve acımasız savaş taktikleriyle dönemin en güçlü askeri gücü haline gelmiştir. Ancak…

Read More

Rıza Nur: Bu Cumhuriyette Türk’ten Başka Hiçbir Irk Olmayacak!

Rıza Nur kendisini ırkçı ve Türk üstünlükçü olarak tanımlar. Eski Türk dinine (GökTanrıya) inanır. Ancak Türklüğünü unutmayan müslüman Türklere de saygısı olduğunu ve İslamın Türkleştirilmesi gerektiğini savunur. Eski Türk dini ve Türkleşmiş bir İslam dışında bütün dinleri reddeder ve bunların Türkiye’de hayat bulmasını istemez. Rıza Nur’a göre tüm kiliseler yakılmalı ve yok edilmelidir. Çünkü; Rıza…

Read More

Sosyal Devlet ve Sultan II. Abdülhamid

Lise Tarih 4-5 Sosyal Devlet ve Sultan II. Abdülhamid Endüstrileşmenin artmasıyla Almanya’da işçi sayısında büyük bir artış meydana gelmiş ve bu artış beraberinde birtakım sosyal sorunları ortaya çıkarmıştır. Bu sosyal sorunlar, Almanya’da endüstrileşmeye bir tepki olarak sosyal devlet anlayışının doğmasını sağlamıştır. Özellikle XIX. yüzyılın son çeyreğinde Almanya’da güçlenen sosyal devlet anlayışı, yaşanan sorunların siyasetle çözümlenmesini…

Read More

7.7 Şiddetinde Büyük Kahramanmaraş Depreminde Kan Donduran Olaylar!

Kahramanmaraş merkezli iki yıkıcı depremin ardından can kayıpları artıyor. Ölü sayısı 15 bine yükseldi. Vatandaşla çaresiz. İletişim hatları kapandı. Bu sırada bir anda havadalar da soğudu. Deprem ile birlikte havaların da soğumasıyla vatandaşlar iyice çaresiz duruma düştü. Yardım çığlıkları kulaklarda yankılanıyor. Pek çok yardım kuruluşu deprem bölgesine gitti. Ancak depremde yine birileri kendini düşünmeye başladı….

Read More

Ahmet Cevdet Paşa’ya Göre Osmanlı Ordusunda Ortak Payda İslamdı

Ahmet Cevdet Paşa’ya Göre Osmanlı Ordusunda Ortak Payda İslam dini idi. Çünkü Osmanlı toplumunda Avrupa’daki gibi “Vatan” kavramı yoktu. Türk ve Müslüman olmayan azınlıkları Osmanlıyı kendi vatanı olarak görmüyordu. Bu yüzden gayri müslimleri orduya almak Osmanlı’ya katkı sağlamayacaktı. Her zaman olduğu gibi Müslüman Türkler savaşacak, Müslüman Türkler ölecekti. Araplar da kavmi-necip olduğu için askere alınmayacaktı….

Read More

Osmanlı Devleti’nde Zorunlu Askerlik Sistemine Geçiş

Sultan II. Mahmud Dönemi’nde, Asâkir-i Mansûre-i Muhammediye’nin asker sayısı yeterli düzeye ulaşmamıştır. Bunda zorunlu askerlik uygulamasına geçilememesi, yeni ordunun tam olarak teşkilatlanamaması ve savaşlarda alınan yenilgiler etkili olmuştur. Ayrıca o dönemde devletin içinde bulunduğu siyasi durum da Asâkir-i Mansûre-i Muhammediye Ordusunun gelişimini engellemiştir. Yeni ordunun yetersizlikleri nedeniyle yapılan seferberliği kaldırmak ve ücretli askerlere olan ihtiyacı…

Read More

Modern Türk Ordusunun Temeli: Nizam-ı Cedit Ordusu

Batının üstünlüğü her ne kadar Lale Devri’nden itibaren kabul edilse de batılılaşmayı her alanda bir devlet politikası haline getiren Sultan III. Selim (Görsel 4.27), batı tarzında köklü reformlar yapmak istemiştir. Avrupalı devletler karşısında alınan yenilgiler ve sürekli karşı karşıya kalınan saldırılar, III. Selim’i öncelikle askerî reformlar yapmaya zorlamıştır. Bunun için ilk olarak Yeniçeri Ocağı düzenlenmeye…

Read More

Mora İsyanı ve Yunanistan’ın Kurulması

Yunan bağımsızlık hareketi, Fransız İhtilali ile yayılan ulusçuluk akımı sonucunda ortaya çıkmıştır. 1814’te Rum tüccarların ve siyaset adamlarının yer aldığı bir grup, Rusya’nın Karadeniz’deki önemli liman şehri Odesa’da Filiki Eteria (Dostluk Cemiyeti) adıyla gizli bir terör örgütü kurmuştur. Bu örgüt kısa sürede devlet içinde ve dışında Yunan bağımsızlığı için çalışmaya başlamıştır. Nihayet 1821’de önce Eflâk…

Read More

Osmanlı Devleti’ni Paylaşma Projesi

Avrupalı güçlerin, 1699 Karlofça Antlaşması’ndan sonra Osmanlı Devleti’ne söz geçirmesi ancak 1774 Küçük Kaynarca Antlaşması’yla olmuştur. Küçük Kaynarca Antlaşması ile eski gücünü kaybeden Osmanlı Devleti’nin yerini Avrupa’da Rusya ve Avusturya almıştır. Daha sonra bu iki devlet, Osmanlı Devleti’ne karşı siyasi faaliyetlere girişmiştir. Fransız İhtilali ve Napoleon Savaşları’ndan sonra ise İngiltere ve Fransa da Osmanlıların siyasetine…

Read More

Suhte Ayaklanmaları

Osmanlı Devleti’nde medrese öğrencileri için Farsça’da “yanmış tutuşmuş” anlamına gelen Suhte tabiri kullanılmış, bu tabir zamanla softa şeklini almıştır. XVI. yüzyılda Sivas’ın batısında kalan Anadolu topraklarında Suhte Ayaklanmaları görülmüştür. Bu isyanların genel sebebi, klasik medrese eğitiminin bozulmasıdır. Klasik medrese geleneğinin bozulmasında; ulema çocuklarının hak etmeden ayrıcalık kazanması, ilmiyede yükselmenin rüşvet ve iltimasla olması, medreselere kapasitesinin…

Read More

Celâli ve Suhte İsyanları

Yavuz Sultan Selim Dönemi’nde Bozoklu Şeyh Celâl adında bir kişi mehdilik iddiasıyla Tokat civarında isyan başlatmıştır. Bundan sonraki isyanlar, halk arasında onun adına nispetle Celâli İsyanları olarak anılmaya başlanmıştır. Bozoklu Şeyh Celâl İsyanı, Osmanlı idaresinden memnun olmayan zümrelerin ve Şii eğilimli Türkmen grupların, Safevilerin de tahrikiyle devlete başkaldırması şeklinde ortaya çıkmıştır. XVI. yüzyılın sonlarından itibaren…

Read More

XVII. Yüzyılın İki Osmanlı Alimi: Koçibey ve Katip Çelebi

I – Koçibey: XVII. yy. devlet adamları arasında padişahlara akıl hocalığı yapmasıyla ün kazanmıştır. Enderun’da iyi bir eğitim görmüş, çeşitli hükümdarların hizmetinde olmuştur. Yazdığı Risale’sinde, Osmanlı Devleti’nin düştüğü kötü durumların sebeplerini açıklar. IV. Murat, onun eserini okumuş, memleketin düzeltilmesi için önemli bilgiler elde etmiştir. II – Katip Çelebi: XVII. yy’ın bir diğer ünlü ilim adamı…

Read More

1768-1774 Türk-Rus Savaşı

XVIII. yüzyılda Osmanlı Devleti ile Rusya arasındaki mücadelelerde genelde Osmanlı Devleti barışın devamından yanayken Rusya, saldırgan bir politika izlemiştir. Bunda Rusya’nın emellerini gerçekleştirmek için XVIII. yüzyılda Osmanlıların içinde bulunduğu durumu fırsat olarak görmesi etkili olmuştur. Rus Çariçesi II. Katerina’nın komşu devletlere karşı takip ettiği saldırgan politika ve yayılmacı siyaset önce Balkanlarda kendini göstermiş ve Rusya,…

Read More

Türk Düşmanı D’argenson Markisi’nin Türkiye’yi Bölme Projesi (1738)

Fransız siyaset adamı Markisi, 1736-1739 Osmanlı ve Avusturya- Rusya Savaşlarının devam ettiği yıllarda çağdaşlarıyla aynı duyguları paylaşıyordu. Türk Devleti’nin taksimi konusuna eğilenlerin kaleminden ilk kez çıkan cömert fikri şöyleydi: Avrupa’nın karşılaşacağı ilk büyük devrim muhtemelen Türk Devleti’nin ele geçirilmesi olacaktır. Türk yenilince herkesin kendi payına düşeni alması lazımdır veya daha iyisi, çok sayıda Hristiyan devlet…

Read More

Türklerin Denizlerdeki Egemenliği Zayıflaması

XVI. yüzyılda Akdeniz’e hâkim olan Osmanlı deniz gücü, Fas’a kadar nüfuz sahasını genişletmiştir. Osmanlı, sınırları Atlas Okyanusu’na dayanmasına rağmen etkili bir okyanus siyaseti izlememiştir. 1645 Girit Seferi’ne kadar büyük çapta bir sefer için Akdeniz’e çıkmayan Osmanlılar, sadece sahilleri korumak amacıyla denizlere açılmıştır. Osmanlı Devleti’nin denizlerdeki hâkimiyetini kadırga güçleriyle sürdüremeyeceği XVI. yüzyıl sonlarından itibaren ortaya çıkmıştır….

Read More

Türk Tarihi: Osmanlı Denizciliğinde Kadırgadan Kalyona Geçiş

Osmanlı gemiciliğinin gelişimindeki birinci dönem, devletin kuruluşundan XVII. yüzyılın sonlarına kadar devam eden kürekli gemilerdir. İkinci dönem ise XIX. yüzyılın ortalarına kadar süren yelkenli gemiler dönemidir. Birinci dönemde kullanılan başlıca gemiler kadırgalar iken ikinci dönemde kalyonlar kullanılmıştır. Osmanlı denizcilik tarihinde kadırgaların hâkim olduğu birinci döneme, özellikle Osmanlı gemi teknolojisine, kendi bilgi ve becerilerini ilave eden…

Read More

Türk-Avrupa Tarihi: Kutsal İttifak Osmanlılara Karşı

Osmanlı Devleti, Köprülüler Dönemi’ndeki fetihlerle yeniden güç kazanmıştı. Köprülü Fazıl Ahmed Paşa’dan sonra sadrazam olan Merzifonlu Kara Mustafa Paşa da fetihleri devam ettirmek istedi. Merzifonlu; Avusturya, Lehistan, Venedik ve Rusya ile ayrı ayrı yapılan savaşlarda elde edilen başarılara güvenerek genişleme siyaseti gütmüştü (Harita 1.2). Orta Macaristan’da Protestan Macarların lideri konumundaki Tökeli İmre; Avusturya’ya karşı Osmanlı’dan…

Read More