İlaç örnekleri: Aspirin, diklofenak, etodolak, fenilbutazon, fluniksin, indometasin, karprofen, ketoprofen, mavokoksib, meloksikam, metamizol (novaljin), tolfenamik asit gibi. Bu ilaçların hepsinin de veteriner hekimlikte kullanılmak için ruhsatlı çok sayıda tıbbi ürünü vardır.
Genel etkileri: Ağrı kesici, ateş düşürücü, yangı önleyici etkilidirler. Ağrı kesici etkileri opioidlere göre daha zayıftır. Bağımlılık yapmazlar. Şuur üzerine etkili değildirler. Uyuşukluk ve benzeri etkilere yol açmazlar. Etkilerine direnç gelişmez.
Kullanılmaları: Çeşitli ağrılı (baş, diş, eklem, kas ağrısı gibi), ateşli (bakteriyel, viral hastalıklar gibi) ve yangılı-romatizmal hallerde (yumuşak doku, eklem, kas gibi) kullanılırlar. Aspirin kanın akıcılığını kolaylaştırmak ve böylece pıhtılaşmasını engellemek için de kullanılır.
Opioidler (Narkotik Ağrı Kesiciler)
İlaç örnekleri: Difenoksilat, etorfin, fentanil, loperamid, meperidin, morfin gibi. Uluslar arası kontrole tabidirler. Kırmızı reçete ile temin edilirler.
Genel etkileri: Ağrı kesici, kusturucu, öksürük kesici, solunumu baskı altına alıcı, spazm çözücü-giderici, kabız yapıcı etkilidirler. Bağımlılık yaparlar.
Kullanılmaları: Kanser ve benzeri hastalıklardaki şiddetli ağrılı hallerde ağrı kesici, preanestezik, öksürük kesici ve ishal önleyici olarak kullanılırlar.
Nöro-Musküler Kas Gevşeticiler (Çizgili Kas Gevşeticiler)
İlaç örnekleri: Gallamin, süksinilkolin, d-tubokürarin gibi.
Genel etkileri: Nöro-musküler kavşaklardaki nAk-R’leri Ak ile yarışmalı veya yarışmasız şekilde bloke ederek çizgili kasları felç ederler ve gevşetirler.
Kullanılmaları: Çizgili kasları gevşetmek, preanestezi, hayvanları hareketsiz kılmak, yakalanmalarını ve tutulmalarını kolaylaştırmak, kırık, çıkık gibi kemik-eklem rahatsızlıklarının düzeltilmesini kolaylaştırmak, tetanoz ve benzeri durumlarda çırpınmaları önlemek için kullanılırlar.
Yatıştırıcı ve Uyku İlaçları
İlaç örnekleri: Diazepam, kloralhidrat, pentobarbital gibi. Yeşil reçete ile temin edilirler.
Genel etkileri: MSS’yi ılımlı-hafif-orta derecede baskı altına alırlar, baskı yaygın şekildedir. Etkileri doza bağlıdır; hafif yatışmadan derin anesteziye kadar beyini baskı altına alırlar. Uyku dozunun 1/3-1/6’sı miktarlarda yatışma yaparlar. Uyku dozunun 5-10 katı miktarlarda ölümle sonuçlanan uzun süreli anestezi oluştururlar. Ruhi gerginlik, endişe, korku, huzursuzluğu giderirler. Bağımlılık yaparlar. Artık etkileri vardır.
Kullanılmaları: Çırpınma önleyici, yatıştırıcı, sakinleştirici, preanestezi, hareketsiz kılıcı gibi amaçlarla kullanılırlar.
Çırpınma Önleyiciler (Antiepileptik İlaçlar)
İlaç örnekleri: Diazepam, fenitoin, fenobarbital, ksilazin gibi.
Genel etkileri: Sinir zehirleriyle (cıva, DDT, kurşun, metaldehid gibi) veya beyinde çeşitli sebeplerle oluşan birincil odaktan çıkan uyarı dalgalarının beyinin diğer kısımlarına yayılmasını ve böylece de çırpınmaları önlerler.
Kullanılmaları: Epilepsi ve benzeri nöbetlerle seyreden hastalıklar ve zehirlenmelerin sağaltımında kullanılırlar.
Merkezi Sinir Sistemini Uyaranlar (Analeptikler)
İlaç örnekleri: Aminofillin, doksapram, heptaminol, kafein, niketamid, striknin.
Genel etkileri: Merkezi ve çevresel etkileri ile beyin kabuğu, solunum ve dolaşımı sistemini uyarırlar. Analeptik ve çırpınma yapıcıdırlar.
Kullanılmaları: Özellikle barbitüratlar ve benzeri ilaçlardan ileri gelen solunum merkezi üzerindeki baskının kaldırılması veya tersine çevrilmesinde kullanılırlar.
