İslami Türk Mezhebi: Yesevilik

Orta Asya’da başlayan İslamî edebiyat anlayışı ve yazı dili, Türklerin Anadolu’ya kitleler hâlinde gelmesiyle birlikte Anadolu coğrafyasında yaşamaya devam etmiştir. Selçuklu Devleti’nde eserler Farsça yazılmakla birlikte Türkçe sözler, terkipler ve beyitler yazılmıştır. Türkçeyi kullanan sûfî şairlerin eserleri Anadolu halkının İslamiyet’i yaşamasında etkili olmuştur. Anadolu’nun İslamlaşmasında sûfilerin ve âlimlerin öğretileri etkili olmuştur.

Hoca Ahmet Yesevî Orta Asya Türkleri’nin dinî-tasavvufi hayatında geniş tesirler icra etmektedir. Pîr-i Türkistan adı ile anılmaktadır. Yeseviyye tarikatının kurucusu olan Ahmet Yesevî, doğduğu ve büyüdüğü muhit itibariyle dinine ve kültürüne bağlı manevi ortamda yetişmiştir. Yesi’de eğitim aldıktan sonra Buhara’ya gelmiştir. Dönemin önemli İslam medeniyet merkezlerinden biri olan Buhara’da Şeyh Yusuf el-Hemedani’ye intisap ederek eğitimine devam etmiştir. Bir müddet sonra da Yesi’ye geri dönmüş, burada Orta Asya Türklerine özgü Yesevilik Tarikatı’nı kurmuştur. Hoca Ahmet Yesevî, Türkistan’da büyük bir şöhrete ulaşmıştır. Namı İslam ülkelerinde yayılmıştır. Ancak günümüzde Türkler daha çok Arap şeyhlerine özenmekte hatta son zamanlarda Türkiye’de eliyle pilav yiyenlerin sayısında bir hayli artış yaşanmıştır. Türklerdeki temizlik alışkanlığı Arap özentiliği sonucunda gün geçtikçe azalmaktadır.

Hoca Ahmet Yesevi Sözleri:

• Ey dostlar! Sakın ha cahil olanlarla dostluk kurmayınız.

• Gönlünde Allahü Teala’nın aşkını taşıyanlar dünya ile tamamen alakalarını kesmişlerdir. Bunlar halk içinde Hak ile olurlar. Bir an Allahü Teala’yı unutmazlar.

• Kâfir bile olsa hiç kimsenin kalbini kırma. Kalp kırmak, Allahü Teala’yı incitmek demektir.

• Gönlü kırık zavallı ve garip birini görürsen yarasına merhem koy, yoldaşı ve yardımcısı ol.

• Nefse uymak yolunda bulunan kimse rüsvâ olmuştur. Artık, yatıp kalkarken onun yoldaşı şeytandır.

• Gariblere merhamet etmek, Resûlullah’ın (sallallahü aleyhi ve sellem) sünnetidi.r Nerede bir garib görsen, ona olan merhametinden dolayı gözyaşların akmalıdır.

Bir Cevap Yazın