23 Ağustos 1793 Tarihli Seferberlik Kararnamesi

Fransa’daki genel seferberlik uygulamasını yürürlüğe sokan 1793 tarihli kararnamenin birinci maddesi şu şekildedir: “Şu andan itibaren, düşmanlarımızın tümü cumhuriyet topraklarından çıkartılana kadar Fransızların hepsi orduda hizmet etmek üzere sürekli göreve alınmıştır. Genç erkekler muharebeye gidecekler; evli erkekler silah yapacaklar ve harp malzemesi taşıyacaklar; kadınlar çadır ve giyecek yapacaklar ve hastanelerde hizmet edecekler; çocuklar eski ketenlerden…

Read More

Avrupa’da Zorunlu Askerlik Sistemi

XIX. yüzyılda Avrupa’da ortaya çıkan ulus-devletler, siyasi ve askerî güç olarak çok uluslu imparatorluklara karşı ciddi bir tehdit oluşturmuştur. Bu yüzyılda yaygınlaşan ve güçlenen milliyetçilik akımına bağlı olarak gelişen ulusal hareketler de imparatorlukların birliğini tehdit etmeye başlamıştır. Bu durum karşısında imparatorluklar kendilerini yenilemeye çalışmış ve ulus devletlerin yöntemlerini kullanarak bu tehdide karşı koymaya çalışmıştır. Bu…

Read More

Avrupa Tarihi: Mutlak Monarşiden, Anayasal Monarşiye Geçiş

Yeni Çağ’da burjuvazinin desteği ile krallar, feodaliteye karşı iktidarını güçlendirmiş ve Avrupa’da mutlak monarşiler ortaya çıkmaya başlamıştır. Bu çağda yükselen sınıf olan burjuvazi, kendi üretim ilişkilerini destekleyecek ve güvenli bir merkezî yönetim kurabilecek olan kralların yanında yer almıştır. Böylece Avrupa’da değişen ekonomik yapıya uygun bir yönetim biçimi olan mutlak monarşiler kurulmuş ve ülkenin her yerinde…

Read More

Sosyalizm ve Marksizm Nedir?

Sosyalizm, sermaye sahipleriyle işçiler arasındaki eşitsizliği, servet ve refah farklarını ortadan kaldırma iddiasında olan bir ideolojidir. Kapitalizme tepki olarak doğmuştur. Kapitalizmi sömürü olarak gören sosyalizm; birlikte hareket etmeye, ortak mülkiyete ve sosyal eşitliğe önem vermiştir. Sosyalizm ile birlikte Avrupa’da meydana gelen işçi hareketleri sonucunda halk, sendikalar kurmaya başlamıştır. Siyasal bir ideoloji olarak sosyalizm, Napoleon Dönemi’nin…

Read More

Araplar Messiye +9 Pelerin Giydirdi!

Araplar Messi karakterine level atlatmak için +9 pelerin ve pek çok skill verdi! İşin şakası bir yana Arapların Messi’ye Giydirdiği pelerin ne anlama geliyor? Twitter’de @tarihlugati sade bir şekilde konuya değinmiş. Biz de ufak bir ekleme yaparak paylaşalım. Sözlükte “elbisesini çıkarmak, üzerinden çıkardığı elbiseyi başkasına vermek” anlamına gelen hal‘ kökünden türeyen hil‘at, terim olarak halifeler…

Read More

Avrupa Tarihi: Liberalizm ve Kapitalizm

Bireysel özgürlüğü temel değer kabul eden liberalizm; özel mülkiyet, bireysel girişim ve ticaret özgürlüğü üzerine kurulu bir ideoloji olup devlet müdahalesini dışlar. Bunun için devletin, anayasa ile sınırlandırılması gerektiğini savunur. Bu özelliği ile liberalizm, diğer modern ideolojilerden ayrılır. Liberalizm, XVII ve XVIII. yüzyıllarda dönüşmekte olan birey-devlet ilişkisini, akılcılık üzerinden açıklamaya çalışan siyasal düşünce akımıdır. Liberalizm,…

Read More

Avrupa Tarihi: 1848 İhtilalleri

Avrupa’da 1815 ile 1830 yılları arasında görülen siyasi, sosyal, ekonomik ve kültürel gelişmeler; 1830 İhtilalleri ile daha da güçlenmiştir . Avrupa’da gelişen özgürlük ve eşitlik anlayışı sonucunda ortaya çıkan yeni hak talepleri ile bütün kıtayı derinden etkileyen 1848 İhtilalleri yaşanmıştır. İlk olarak Fransa’da başlayan 1848 İhtilallerinde liberalizmin yanında milliyetçilik ve sosyalizm akımları etkili olmuştur. 1830…

Read More

İngilizcede Cuma Anlamına Gelen Friday Sözcüğünün Kökeni

Arapça, Cuma “toplanmak” kökünden gelir. Türkler İslam’a geçtikten Arap kültürünün tesiriyle haftanın beşince gününe cuma demiştir. İngilizler ve bazı Avrupalıları topluluklar ise Friday der. Friday’ın kökeni neye dayanmaktadır Frigg, İskandinav mitolojisinde Odin’in karısı, Àsgard’ın tanrıçası (Kraliçe) ve en güzel tanrıçadır. İngilizce’deki Cuma gününün ismi (friday) onun isminden gelir. İsminin, güzellik ve aşk tanrıçası Freyja ile…

Read More

İnsanların Dini Duygularını Sömüren Firavun Rahotep ve Karısı Nofret

Antik Mısır tarihi dediğimizde, aslında yaklaşık üç bin yıllık devasa bir medeniyetten bahsediyoruz. Bu hikaye, en başından sonuna kadar tek bir şeye bağlıdır: Nil Nehri. Nil olmasaydı, ne Mısır, ne o piramitler ne de o zengin kültür olurdu. Babası Belli Olmayan Rahotep Rahotep, kimden peydahlandığı belli olmayan, Mısır’da başrahiplik ve Firavunluk yapmış bir devlet adamıdır….

Read More

Mora İsyanı ve Yunanistan’ın Kurulması

Yunan bağımsızlık hareketi, Fransız İhtilali ile yayılan ulusçuluk akımı sonucunda ortaya çıkmıştır. 1814’te Rum tüccarların ve siyaset adamlarının yer aldığı bir grup, Rusya’nın Karadeniz’deki önemli liman şehri Odesa’da Filiki Eteria (Dostluk Cemiyeti) adıyla gizli bir terör örgütü kurmuştur. Bu örgüt kısa sürede devlet içinde ve dışında Yunan bağımsızlığı için çalışmaya başlamıştır. Nihayet 1821’de önce Eflâk…

Read More

Kağıt Nasıl Oluştu? Kâğıdın Serüveni

Parşömen, keçi ve koyun derisinin üzerindeki yünün veya kılın kazınıp derinin birkaç gün kireçli suda bekletilmesi, ardından da sünger taşı ile parlatılmasıyla elde edilir ve bu yüzden pahalı bir malzemedir. Kitap basımı için parşömen yerine kâğıdın kullanılması bir dönüm noktası olmuştur. Kâğıt, dut ağacı kalıpları, kendir, kenevir ve paçavra kullanılarak yapılmıştır. Parşömene göre daha ucuz…

Read More

Soykırım Yaparak Özgürleştirmek

Özgürlük ve demokrasi adına hareket eden komünistler, dünyada milyonlarca insanın ölümüne sebep olmuştur. Irkçılar, dinciler, kapitalistler bile bu kadar çok insan öldürmemiştir. Sadece Çin’de 100 milyona yakın insanın ölümüne sebep oldu komünistler. MAO Zedong, Pol Pot, Stalin en kanlı komünist liderlerdendir. Rakiplerini ve kendilerine karşı gelenlere toplu soykırım yapmaktan asla çekinmemişlerdir. Bunu yaparlerken de özgürlük,…

Read More

Avrupa Tarihi: Copernicus Kimdir?

Güneş Sistemi’ni keşfetmiş, Dünya’nın yuvarlak olduğunu ve Güneş’in etrafında döndüğünü 1543’te yayımladığı “Göksel Kürelerin Devinimleri Üzerine” adlı eserinde ispatlamıştır. Copernicus, bu teorisiyle kilise tarafından dogma hâline getirilen Aristo ve Batlamyus’un öğretilerine karşı çıkmıştır. Bu sebeple Copernicus’un yeni teorisi, modern bilimsel devrimin başlangıcı sayılmıştır. Özgür düşünce için aklı ve deneyi ön plana alan Copernicus’un fikirleri, Rönesans…

Read More

Reformun Sonuçları

Reformun Sonuçları Reformun sonunda Avrupa’da mezhep birliği bozuldu. Katolik ve Ortodoks mezheplerinin yanında Protestanlık, Kalvenizm ve Anglikanizm gibi yeni mezhepler ortaya çıktı. Katolik Kilisesi ıslahatlar yaparak, kendini düzeltti. Kendisini korumak için engizisyon mahkemeleri kurdu. Papa’ya ve Katolik kilisesine karşı halkın güveni azaldı. Mezhep ve dini savaşlar oldu. Birçok insan öldü. Avrupada laik öğretim başladı. Okullar…

Read More

Reformun Yayılışı

Reformun Yayılışı Reformun öncüsü Alman din bilgini Martin Luther’dir. Wittenberg Üniversitesi İlâhiyat profesörü olan Lüther, Katolik kilisesinin fikirlerine karşı çıktı. 1517’de Wittenberg Kilisesi’nin kapısına astığı 95 maddelik bildiride, endülüjans satın almakla insanların günahlarından affolunmayacağını ileri sürdü, Ona göre din bir vıcdan işiydi.Tanrı’yla kul arasına kimse giremezdi. Papa X. Leon Luther’i aforoz etti. Luther ise Papa’nın…

Read More

Rönesansın Sonuçları

Rönesansın Sonuçları Rönesans sonucunda Avrupa’nın dini düşünce tarzı olan skolastik düşünce yıkılıp, yerine pozitif düşüncenin hâkim olduğu yeni düşünce tarzı ortaya çıktı. önesans hareketleri sonunda Avrupa birçok alanda ilerlemeye başlamış, sanatlara ilgi duyan ve sanatla uğraşan yeni bir sınıf ortaya çıkmıştır. Rönesans hareketleri din ve inanışlar üzerinde de tesir etti. Hür düşünce, Reform hareketlerinin başlamasına…

Read More

Rönesansın Yayılışı

Rönesansın Yayılışı Rönesans ilk defa İtalya’da başladı. Rönesans’ın İtalya’da başlamasının tarihi, siyasi, coğrafi ve ekonomik sebepleri vardır. Rönesans, eski Yunan ve Lâtince eserlerin incelenmesi, bu eserlerden alınan ilhamla çeşitli dallarda eserlerin verilmesiyle başlar. Rönesans’ın içinde ilk sırayı alan Hümanizm hareketi olmuştur. Humanizm konusu insan ve tabiat sevgisi olan edebiyat akımıdır. Bu eserleri yazanlara da hümanist…

Read More

XVII. Yüzyılın İki Osmanlı Alimi: Koçibey ve Katip Çelebi

I – Koçibey: XVII. yy. devlet adamları arasında padişahlara akıl hocalığı yapmasıyla ün kazanmıştır. Enderun’da iyi bir eğitim görmüş, çeşitli hükümdarların hizmetinde olmuştur. Yazdığı Risale’sinde, Osmanlı Devleti’nin düştüğü kötü durumların sebeplerini açıklar. IV. Murat, onun eserini okumuş, memleketin düzeltilmesi için önemli bilgiler elde etmiştir. II – Katip Çelebi: XVII. yy’ın bir diğer ünlü ilim adamı…

Read More