İşletmelerde Stok Çeşitleri Her işletmede olduğu gibi hayvancılık işletmelerinde de uygulanabilecek stok çeşitlerini beş başlık altında ele alıp incelemek mümkündür. Bunlar; • İhbar stok• Emniyet stok (demirbaş stok)• Optimal stok• Ortalama stok• Azami stoktur. Bu beş stok çeşidinden ilk ikisi (ihbar ve emniyet stokları) işletmede asgari stok seviyesini belirlemektedir. a) İhbar Stok: Bir işletmedeki mevcut…
Temel Veteriner Genetik Nokta Mutasyonları Nokta mutasyonları iki genel kategoriye ayrılmaktadır. Bunlar, baz çifti yer değişimleri ve çerçeve kayması mutasyonlarıdır. Yer Değişim Mutasyonları Baz değişim mutasyonları, bir nükleotidin diğer bir nükleotide değişimi şeklinde görülmektedir. Eğer nükleotid değişimi aynı grup içinde yani pürinler (A→G veya G→A) ya da pirimidinler (C→T veya T→C) arasında meydana gelmiş ise…
Temel Veteriner Genetik DNA’nın Kimyasal Yapısı Deoksiribonükleik asit, adından da anlaşıldığı üzere düşük pH’ye sahiptir. Birbirlerine hidrojen bağları ile bağlı olan çift sarmal yapı pH 4-11 seviyelerinde genellikle kararlı yapıda olmasına rağmen, bu değerler aşıldığında kararsız hale gelerek iki ayrı polinükleotit zinciri haline gelir. Çift sarmal haldeyken viskozite değeri, tek zincir haline göre daha yüksektir….
DNA’nın Fiziksel ve Kimyasal Yapısı Nükleik asitler (DNA ve RNA), nükleotit adı verilen temel yapılardan oluşmaktadır. Nükleotitler, metabolizma faaliyetlerinin yürütülmesi sırasında enerji kaynağı olarak da görev almaktadır. Nükleotitlerin birleşmeleriyle DNA meydana gelir. Bu nedenle DNA yapısal olarak iki nükleotit zincirinden oluşmuş bir polinükleotittir. Her bir nükleotit, halkasal formda 5 karbonlu bir şeker (pentoz), bir organik…
Gen Kavramı: Temel Veteriner Genetik Genetik şifre olarak adlandırılan nükleik asitlerin (DNA ve RNA) temelini nükleotitler oluşturmaktadır. Bir aminoasit ya da RNA molekülünün nükleotit dizisi DNA’da bulunmaktadır. O halde, gen olarak tanımlanan ifade, anlamlı bir RNA transkripti ya da bir proteinden oluşan işlevsel bir biyolojik ürünün sentezi için gerekli olan bilgiyi içeren DNA parçasıdır. Yunanca…
Genlere En Erken Bakış Bir süre önce ABD’de bir televizyon programında, henüz 7 haftalık hamile bir kadın bebeğinin cinsiyetini milyonlarca izleyiciyle birlikte öğrendi. Holly Osburn adındaki bu kadın, birkaç damla kan örneğini Baby Gen-der Mentor (Bebek Cinsiyet Rehberi) adlı bir ürünü piyasaya süren firmaya göndermiş. 275 dolara satılan bu testler sayesinde, 5 haftalık bir fetüsün…
Cinsiyete Bağlı Kalıtım Temel Veteriner Genetik Hayvanlarda yüzlerce gen bulunur. Bununla birlikte kromozom sayıları bu gen sayıları ile aynı değildir. Dolayısıyla bir kromozom üzerinde çok sayıda gen bulunmaktadır. Aynı kromozom üzerinde bulunan genlere bağlı ya da birleşik genler denir. Bu genler aynı kromozom üzerinde olduğu için aynı gamete -krossing over dışında- birlikte geçerler. Bu genlerin…
Allel Olmayan Gen Etkileşimleri Temel Veteriner Genetik: Allel Olmayan Gen Etkileşimleri Bazı karakterin oluşumunda birden fazla gen etkilidir. Bu gibi durumlarda farklı lokusta bulunan bir gen ya baskın olarak ya da çekinik homozigot olarak bir başka lokusta bulunan gen çiftinin etkisini maskeleyebilir ya da değiştirebilir. Kısaca allel olmadıkları halde bazı genler birbirleriyle etkileşim halinde olabilirler….
Temel Veteriner Genetik: Multiple Allelizm (Çoklu Allellik) Ve Polimorfizm Bir geni determine eden genlerin her biri homolog kromozomların her birine dağılmış olarak bulunurlar. Bir canlıda allel genlerden yalnızca bir çift bulunabilmektedir. Ancak bir karaktere etki eden birden fazla gende bulunabilmektedir. Allel sayısının birden fazla olduğu bu duruma çoklu allellik adı verilmektedir. Polimorfizm çok şekillilik demektir….
Krossing-Over, Gen Dönüşümü Krossing over ökaryotlarda görülen homolog rekombinasyondur. Gamet hücrelerinde mayoz bölünme esnasında gerçekleşir. İkinci ünitede (Ünite 2; Genetik Açıdan Hücre ve Organizma) bahsedildiği üzere mayoz bölünme ikiye ayrılır; Mayoz I ve mayoz II. Mayoz I profazının pakiten evresinde homolog kromozomlar arasında parça değişimi gerçekleşir. Bu olaya krossing- over denir ve eşeyli üreyen canlılarda…
Extranükleer Kalıtım Nedir? Temel Veteriner Genetik Ekstranükleer Kalıtım (stoplazmik kalıtım olarak da bilinir) ilk defa 1908’de Carl Correns tarafından keşfedilen bir Mendel dışı kalıtım formudur. Correns Mirabilis jalapa ile çalışırken yaprak renginin sadece maternal ebeveynin genotipine bağlı olduğunu gözlemiştir. Bu veriye dayanarak, özelliğin ovumun stoplazmasında bulunan bir karakter yoluyla geçiş gösterdiğini belirledi. Ruth Sager ve…
Trihibrit / Polihibrit Birleştirmeler Temel Veteriner Genetik Farklı iki canlı arasında, üç karakter açısından yapılan birleştirmeler; trihibrit birleştirmeler (trihibrit çaprazlama) şeklinde adlandırılmaktadır. İkiden fazla karakter için yapılan birleştirmelere ise polihibrit bileştirmeler (polihibrit çaprazlama) olarak tanımlandığından trihibrit birleştirmelere aynı zamanda polihibrit birleştirmeler de denilmektedir. Trihibrit birleştirmeyi yine Mendel’in bezelyelerde yapmış olduğu bir melezleme ile açıklamak mümkündür….
Test Birleştirmesi (Geriye Melezleme / Kontrol Çiftleşmesi) Temel Veteriner Genetik Birçok kaynakta kontrol çiftleşmesi, test çiftleşmesi, geriye çiftleştirme olarak da geçen test birleştirmesi; Mendel’in gerçekleştirdiği deneylerin kontrolünü yapmak üzere bulunmuştur. Geriye melezlemenin prensibi; heterozigot genotipli F1 nesli bitki ya da bireyin, homozigot resesif ebeveynler ile birleştirilmesi ilkesine dayanmaktadır. Örneğin; uzun saplı bitkilerin genotipini T, kısa…
Mitoz ve Mayoz Bölünme Arasındaki Farklar Temel Veteriner Genetik Mitoz: 1- Somatik hücrelerde görülen bölünme biçimidir. 2. Canlı zigot halindeyken başlar ve yaşam boyunca devam eder. 3- Kromozomlar kendilerini eşledikten sonra tek bir hücre bölünmesi gerçekleşir. 4- Her bir mitoz bölünmeden sonra iki adet yavru hücre meydana gelir. 5- Oluşan yavru hücrelerdeki kromozom ayısı ana…
Mayoz ve Mitoz Bölünmenin Genetik Önemi 1- Fertilizasyondan önce gametlerdeki genetik materyalin yarıya indirilmesi sonucunda fertilizasyon sonrası kromozom sayısının tür içerisinde sabit kalması mayoz bölünme ile sağlanmış olur. 2- Her bir ebeveyn kromozomunun sadece tek bir nükleotidi mayoz sonrasında yavru hücreye aktarılmaktadır. Bu aktarılma işlemi rastgele meydana gelmekte ve aynı zamanda mayoz bölünme sırasında kardeş…
Temel Veteriner Genetik Mayoz Bölünme Evresi: Mayoz II Buradaki amaç iki kromatid halinde bulunan kromozomları kromatidlerine ayırarak ayrı birer hücreye taşımaktır. Mayoz I’den daha kısa süren bu safhada profaz II, metafaz II, anafaz II ve telofaz II evreleri bulunmaktadır. Profaz II’de iğ iplikleri oluşur ve kromozomların sentromer bölgelerine tutunurlar. Metafaz II de her bir kromozomu…