Yürürlükte Olan Kanunun Uygulan(a)maması – Zamanaşımı

Yürürlükte Olan Kanunun Uygulan(a)maması – Zamanaşımı Hukuk kurallarının zaman bakımından uygulanmasına ilişkin bir başka konu zamanaşımı (mürur-u zaman)dır. Burada durum, geçmişe yürümenin/etkili olmanın tam tersidir. Geçmişe yürümede/etkili olmada, o zaman yürürlükte olmayan bir hukuk kuralının uygulanması; zamanaşımında ise, yürürlükte bulunan bir hukuk kuralının uygulanmaması söz konusudur. Zamanaşımı süresinin dolması halinde, yürürlükteki bir hukuk kuralı, süjenin-kişinin-vergiyi…

Read More

Vergi Kanunlarının Yürürlükten Kalkması

Vergi Kanunlarının Yürürlükten Kalkması Kanunların ne zaman yürürlükten kalktığının bilinmesi de önem taşımaktadır. Bu konuda önemli ve karmaşık sorunlar ortaya çıkmaktadır. Kanunların yürürlükten kalkması, yürürlükten kaldırma, Anayasa Mahkemesinin (yürürlükten) kaldırma/ iptal kararı vermesi ve/ya da sürenin sona ermesi sonucunda gerçekleşmektedir. Yürürlükten Kaldırma (İlga Etme): Bir kanunun yürürlükten kalkması çeşitli yollarla olabilmektedir. Bunlardan en doğal olanı…

Read More

Vergi Kanunlarının Yürürlüğe Girmesi

Vergi Kanunlarının Yürürlüğe Girmesi Bir kanunun ne zaman yürürlüğe girdiğinin bilinmesi, bu kanunun ne zamandan başlayarak uygulanacağını ve aynı konudaki diğer kanunlarla çatışması hâlinde de hangi kanunun uygulanma önceliğine sahip olacağını belirlemek bakımından önemlidir. Aynı konuda, aynı nitelikte iki kanunun aynı zamanda uygulanmaması ilkesi, belli bir anda hangi kanunun yürürlükte olduğunun belirlenmesini ve bilinmesini gerekli…

Read More

Vergi Kanunlarının Zaman Bakımından Uygulanması

Vergi Kanunlarının Zaman Bakımından Uygulanması Bütün kanunlarda olduğu gibi, vergi kanunlarında da yürürlüğün iki boyutu, yani zaman ve mekân (yer) boyutu vardır. Vergi kanunlarını sağlıklı bir biçimde uygulayabilmek için onların uygulanma alanını bilmek yeterli değildir. Aynı zamanda bu kanunların uygulanabilirliğini zaman boyutunda da bilmek gerekmektedir. Başka bir deyişle, kanunların uygulanması bakımından, bir vergi kanununun ne…

Read More

Türk Vergi Kanunlarının Yer Bakımından Uygulanmasına Egemen Olan İlkeler

Vergi Usul Kanunu’nda, vergi kanunlarının yer bakımından uygulama alanına ilişkin genel bir hüküm bulunmamaktadır. Özel vergi kanunlarında ise, o kanunda düzenlenen verginin yer yönünden uygulama alanını belirleyen özel kurallara yer verilmektedir. Nitekim Türk vergi kanunlarında hem kaynak hem de belirli ölçüde şahsîlik ilkelerine ilişkin hükümlerin yer aldığı görülmektedir. Belli başlı vergi kanunlarının yer yönünden uygulanma…

Read More

Vergi Kanunlarının Yer Bakımından Uygulanmasında Benimsenen İlkeler

Vergi Kanunlarının Yer Bakımından Uygulanmasında Benimsenen İlkeler Genel olarak kanunların yer bakımından uygulanmasında mülkîlik ilkesi ile şahsîlik ilkesinin benimsenmekte olduğunu yukarıda ifade ettik. Vergi hukuku bakımından bu ilkelerin isimlendirilmesinde farklı bir yaklaşım benimsenmektedir. Bu bağlamda, mülkîlik ilkesi vergi hukukunda kaynak ilkesi olarak ifade edilmektedir. Vergilendirilmesi gereken ekonomik değerin hangi ülke ekonomisinde yer aldığı ve/ya da…

Read More

Vergi Kanunlarının Yer Bakımından Uygulanması

Vergi Kanunlarının Yer Bakımından Uygulanması Kanunların uygulandığı yerin, yani kanunların hangi coğrafi sınırlar dâhilinde uygulanabileceğinin bilinmesi, kanunların uygulanması bakımından büyük önem taşımaktadır. Kanunların yer bakımından uygulanması konusunda iki ana ilke benimsenmektedir. Bunlardan birincisi, kanunların mülkîliği (ülkeselliği) ilkesidir. Bu ilkeye göre, her devletin kanunları o devletin ülkesinde, kural olarak, vatandaş ya da yabancı herkese ve bütün…

Read More

Genel Vergi Hukuku Önemli Notlar Ünite 2

Banka ve Sigorta Muameleleri Vergisi, pek çok maddesi yürürlükten kaldırılmış bulunan Gider Vergileri Kanununda, Çevre Temizlik Vergisi ise Belediye Gelirleri Kanununda düzenlenmiştir. “Temsilsiz vergi olmaz.” özdeyişi ile ifade edilen bu en temel vergicilik ilkesi, ulusu temsil etme yetkisi bulunmayan hiçbir kişi veya organın vergi koyamayacağı anlamına gelir. Temsil yetkisi olmayanın vergilendirme yetkisi de yoktur. Demokratik…

Read More

Genel Vergi Hukuku: Diğer Yargı Kararları

Genel Vergi Hukuku: Diğer Yargı Kararları Vergi mahkemesi, Bölge İdare Mahkemesi, Danıştay Daire kararları somut kararlar olup alınan kararlar vergi idaresi için benzer olaylarda bağlayıcı değildir. Bu tür mahkeme kararları vergi hukukunda bağlayıcı olmayan yardımcı kaynak niteliğindedir. Bunun yanında bahis konusu kararların diğer mahkemeleri ve hatta aynı mahkemeyi başka bir olayda da bağlaması söz konusu…

Read More

Anayasa Mahkemesinin İptal Kararları

Genel Vergi Hukuku: Anayasa Mahkemesinin İptal Kararları Anayasa Mahkemesi, Anayasa’nın 148’inci maddesi uyarınca kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve TBMM içtüzüğünün şekil ve esas bakımından Anayasaya uygunluğunu denetleyen bir yüksek mahkemedir. Yine Anayasaya göre Anayasa Mahkemesinin kararları kesindir ve yasama, yürütme ve yargı organlarını, idare makamlarını, gerçek ve tüzel kişileri bağlayıcı niteliktedir. Bununla birlikte, Anayasa Mahkemesi’nin iptal…

Read More

Özelge ve Sirküler

Genel Vergi Hukuku: Özelge ve Sirküler Özelge (mukteza), yükümlülerin, vergi durumlarını öğrenmek ve vergi uygulamaları bakımından karşılaştıkları şüpheli veya tereddüde yol açan bireysel olaylar hakkında Vergi Dairesi Başkanlığı kurulan yerlerde Vergi Dairesi Başkanlığı, vergi dairesi başkanlığı bulunmayan illerde Defterdarlık tarafından verilen yazılı bilgilerdir. Özelge talepleri, mükellefler ile vergi sorumluları, bunların mirasçıları, yetki belgesine sahip kanuni…

Read More

Genel Vergi Hukuku: Cumhurbaşkanlığı Kararları

Genel Vergi Hukuku: Cumhurbaşkanlığı Kararları Cumhurbaşkanlığın kararları, Cumhurbaşkanının yürütme yetkisinden kaynaklanan idari kararlarıdır. Vergileme konusunda vergi kanunları ile belirlenmiş olan alt ve üst sınırlar arasında kalmak kaydıyla vergilerin istisna, muafiyet indirim ve oranlarında değişiklik yapma yetkisi Cumhurbaşkanlığı Kararları ile düzenlenebilir. Bu kararlar idari işlem olması nedeniyle idari yargının denetimine tabidir. Görevli mahkeme ise Danıştay’dır (Danıştay…

Read More

Uyuşmazlıklar: Vergi Yasası Organları

Vergilendirme işlemlerinden kaynaklanan uyuşmazlıklara bakmakla vergi yargısı organları görevlidir. Vergi yargısı organları ise, vergi mahkemeleri, bölge idare mahkemeleri ve Danıştay’dır. Vergi mahkemeleri, şahsa özgü (bireysel) vergilendirme işlemlerine karşı açılan davalara ilk derece mahkemesi olarak bakmaktadır. Bölge İdare Mahkemeleri, istinaf mercii olarak görev yapmakta olduğundan, vergi mahkemelerinin tek hâkimle ya da kurul halinde verilen ve kesin…

Read More

Anayasada Yer Alan Vergilendirme İlkeleri

Anayasada Yer Alan Vergilendirme İlkeleri Farklı adlandırmalar olsa da, Anayasada yer alan vergilendirme ilkeleri şunlardır: Vergilerin kamu giderlerinin karşılığı olması ilkesi, vergi adaleti ilkesi (mali güce göre vergilendirme ilkesi; genellik-eşitlik), vergilerin kanuniliği ilkesi ve hukuki güvenlik ilkesidir. Hukuk devleti ilkesi, sosyal devlet ilkesi, ölçülülük ilkesi de yine birtakım çakışmalara rağmen, ayrı vergilendirme ilkeleri olarak kabul…

Read More

Dar Anlamda Vergi Hukuku

Dar Anlamda Vergi Hukuku Dar anlamda vergi hukukunun kapsamına sadece vergi adı ile talep ve tahsil edilen kamu gelirleri girmektedir. Geniş anlamda vergi hukukunun kapsamına ise, vergiler dışında nitelik itibariyle vergilere benzeyen, yani mali yükümlülüklerden kaynaklanan diğer kamu gelirleri de dahildir. Bu itibarla vergilerle birlikte, harç, resim, harcamalara katılma payları, fon geliri ve diğer benzeri…

Read More

İlginç Vergiler: Pencere Vergisi

İlginç Vergiler: Pencere Vergisi 1696 yılında Kral 3.William tarafından konulan bu vergi 1851 yılına kadar yürürlükte kalmış. Üstelik önce İngiltere’de başlayıp, daha sonra İskoçya ve tüm Britanya’ya yayılmış. İnsanın geliri arttıkça daha büyük ve daha çok pencereli bir evde yaşadığı mantığıyla konulan bu vergide, iki unsur göz önünde tutuluyormuş. Birincisi evin kaç katlı olduğu, ikincisi…

Read More

İlginç Vergiler: İskambil Vergisi

İlginç Vergiler: İskambil Vergisi Televizyon ve playstation hayatımıza girmeden önce belki de insanların en büyük eğlencesi kart oyunlarıydı. 16. ve 17.yüzyıllar arasında İngiltere’de Kral 1.James, insanların bu ilgisini paraya çevirmek istemiş ve hemen vergilendirmiş. Oyun oynanan iskambil destesinin vergisinin ödendiğinin anlaşılabilmesi için, maça asının üzerine kraliyet arması basılıyormuş.

Read More

Genel Vergi Hukuku Ünite 1 Özet

Ünite 1 – Vergi Hukukuna İlişkin Genel Bilgiler Genel Vergi Hukuku Özet Vergi hukuku kavramını tanımlamak ve kapsamını özetlemek Devlet, üstlendiği kamu hizmetlerini yerine getirebilmek için gelire ihtiyaç duymaktadır. Günümüzde devletin en temel gelir kaynağını vergiler oluşturmaktadır. Vergiler, devletin ülke ekonomisinden kamu kesimine aktardığı iktisadî değerlerdir. Devlet, vergiler aracılığıyla kişilerin ve işletmelerin kasalarına/keselerine el atmakta,…

Read More

Devletlerararası Vergi Hukuku

Devletlerararası Vergi Hukuku Devletlerarası vergi hukuku, iki ya da daha fazla devleti ilgilendiren vergi ve vergiden doğan ilişkileri düzenleyen ve bu amaçla devletlerarası hukuk ilkelerine göre yapılan vergi andlaşmaları hükümlerini inceleyen vergi hukuku dalı olarak tanımlanmaktadır. Devletlerarası vergi hukukunun temel konusunu, devletlerarası vergi ilişkileri ve bu ilişkileri düzenleyen vergi andlaşmaları oluşturmaktadır. Bir devletin devletlerarası vergi…

Read More

Genel Vergi Hukuku: Uluslararası Hukuk ile İlişkisi

Genel Vergi Hukuku: Uluslararası Hukuk ile İlişkisi Vergi hukukunun devletlerarası hukuk ile ilişkilerinin de yoğunluk kazanmakta olduğu bilinmektedir. Bu ilişki öncelikle, devletin egemenlik unsurunun kullanım alanının belirlenmesi konusunda ortaya çıkmaktadır. Belli bir egemen devletin vergi kanunlarının uygulanması, kanunların şahsîliği ve/ya da mülkîliği ilkelerine göre belirlenmektedir. Aynı konuda birden fazla devletin egemenliğinin çakışması, yani devletler arasında…

Read More