İktisada Giriş Ünite 6 Özet

İktisada Giriş Unite 6 Özet

Üretim ve Üretim Fonksiyonunu Betimlemek

Her hangi bir mal veya hizmeti üretme gereksinimini ortaya çıkaran olgu, insan ihtiyaçlarının varlığıdır. İnsan ihtiyaçları var oldukça bu ihtiyaçların karşılanması amacıyla girişimciler üretim faaliyetinde bulunacaklardır. Üretim; insan ihtiyaçlarını doğrudan veya dolaylı bir biçimde gidermeye yönelik mal ve hizmetleri sunma çabasıdır. Söz konusu insan ihtiyaçlarını karşılayacak olan mal ve hizmetleri üretip satışa sunan ekonomik birim firma olarak adlandırılır. Piyasada faaliyet gösteren firma büyüklükleri birbirinden farklıdır. Firma en basit hâli ile bir bakkal olabileceği gibi dev bir holding de olabilir. Firmaları üretim faaliyetinde bulunmasını sağlayan motivasyon unsuru kâr elde etme güdüsüdür. Kârını maksimum kılabilmek için firmalar üretim maliyetlerini minimize etme çabası içindedirler. Belli bir mal veya hizmetin üretimi için gerekli olan üretim faktörlerini satın alıp onları üretime yönlendirme işlemi firma tarafından gerçekleştirilir. Teknoloji veri iken, belli bir zaman dilimi içinde üretilecek olan ürün miktarını sadece üretim sürecinde kullanılan üretim faktörlerinin miktarı belirler. Diğer bir ifadeyle ancak üretim faktörleri arttırılabildiği sürece üretim miktarını arttırmak mümkündür. Üretim faktörleri ile üretim miktarı arasındaki bu karşılıklı etkileşim ilişkisi belli bir fonksiyonel kalıp ile ifade edilebilir. Belli bir teknoloji düzeyi için alternatif girdi bileşenlerine tekabül eden maksimum çıktı düzeyleri arasındaki teknik ilişkiyi gösteren fonksiyona üretim fonksiyonu denir ve Q kısaltması ile gösterilir. Üretim fonksiyonu aşağıdaki kapalı fonksiyon yardımıyla gösterilebilir:

Q = f (L, K, T, t)

Yukarıda verilen kapalı üretim fonksiyonunun da işaret ettiği gibi, bir firmanın gerçekleştirebileceği maksimum üretim düzeyi (Q*); üretim sürecinde kullanılan emek (iş gücü) (L), sermaye (K), doğal kaynak (T) ve teknoloji (t) düzeyine bağlıdır. Dolayısıyla üretim miktarı bu dört girdinin bir fonksiyonu olacaktır.

Toplam Fiziksel Ürün, Ortalama Fiziksel Ürün ve Marjinal Fiziksel Ürün Olgularını Açıklamak

Kısa dönemde tek bir girdi (emek girdisi) değişken girdi iken diğer girdiler sabit girdilerdir. Üretim sürecinde kullanılan değişken girdinin (emek girdisinin) farklı miktarları için elde edilen farklı çıktı düzeylerine toplam fiziksel ürün denir. Kısa dönemde üretimde kullanılan emek girdisi miktarı sıfırken gerçekleşen üretim düzeyi de sıfır olmaktadır. Dolayısıyla üretilen ürün miktarı, sıfır düzeyinden başlayarak üretimde kullanılan emek miktarındaki artışla birlikte artmaya başlar. Üretimde kullanılan emek girdisinin artan miktarları karşısında, üretilen ürün miktarı önce artarak artmakta ve emek girdisinin belli bir düzeyinden sonra ise azalarak artmaktadır. Hatta emek girdi miktarı gereğinden fazla arttırılırsa üretim düzeyi artmak yerine azalmaya başlayabilir. Bir firma üretim sürecinde kullanacağı her ilave bir birimlik emek girdisinin toplam üretim düzeyine kaç birimlik bir katkı sağladığını bilmek ister. Diğer bir ifadeyle firma her ilave bir birimlik emek girdisi karşılığında elde edeceği marjinal fiziksel ürün miktarını yani emeğin verimliliğini bilmek ister. Marjinal fiziksel ürün, diğer girdilerin üretim sürecinde kullanılan miktarları sabitken, üretim sürecinde kullanılan emek miktarında meydana gelecek bir birimlik artış karşısında toplam fiziksel ürün miktarının kaç birim değiştiğini gösterir. Emek girdisine ait marjinal fiziksel ürün toplam fiziksel üründe meydana gelen değişimin emek girdisinde meydana gelen değişime oranı tarafından verilir. Ortalama fiziksel ürün, bir birim emek girdisi başına düşen ürün miktarı olarak tanımlanır. Ortalama fiziksel ürün miktarı, toplam fiziksel ürününün üretim sürecinde kullanılan toplam emek miktarına oranlamasıyla hesaplanır.

Azalan Verimler Kanununu ve Ölçeğe Göre Getiriyi Açıklamak

Azalan verimler kanunu, kısa dönemde diğer üretim faktörlerinin üretimde kullanılan miktarları sabit iken sadece tek bir üretim faktörünün üretimde kullanılan miktarı arttırıldığında üretimin belli bir düzeyinden sonra değişken girdinin her bir ilave biriminin toplam üretim düzeyine sağladığı ürün katkı miktarlarının sürekli azaldığı durumu ifade eder. Ayrıca değişken girdinin üretimde kullanılan miktarı gereğinden fazla arttırılırsa, toplam üretim düzeyi artmak yerine azalmaya başlar ve bu durumda değişken girdinin verimi negatif olur. Uzun dönemde kısa dönemde olduğu gibi sabit girdi yoktur dolayısıyla uzun dönem tüm girdilerin değişken girdi olduğu bir dönemdir. Uzun dönemde tüm girdilerin miktarlarının değişebiliyor olması beraberinde ölçek ve ölçeğe göre getiri kavramlarını getirmektedir. Tüm üretim faktörlerinin (girdilerinin) aynı oranda arttırıldığı durumda toplam ürün miktarının ne oranda değişeceğini gösteren ölçüte ölçeğe göre getiri denir. Üretim sürecinde tüm girdileri aynı oranda arttırdığımızda üretimdeki artış girdilerdeki artışla aynı oranda gerçekleşiyor ise, bu durumda ölçeğe göre sabit getiri var demektir. Üretim sürecinde tüm girdileri aynı oranda arttırdığımızda üretimdeki artış girdilerdeki artıştan daha fazla bir oranda gerçekleşiyor ise, bu durumda ölçeğe göre artan getiri var demektir. Üretim sürecinde tüm girdileri aynı oranda arttırdığımızda üretimdeki artış girdilerdeki artıştan daha az bir oranda gerçekleşiyor ise, bu durumda ölçeğe göre azalan getiri var demektir.

Sabit Maliyet, Değişken Maliyet, Toplam Maliyet ve Marjinal Maliyet Olgularını Ayrıştırmak

Üretim miktarına bağlı olan ve dolayısıyla üretim miktarıyla birlikte değişen maliyetlere değişken maliyetler denir. Kısa dönemde bir firma için değişken maliyet, genellikle ham madde ve emek girdisi için katlanılan maliyetlerden oluşur. Üretim miktarına bağlı olmayan ve dolayısıyla üretim miktarıyla birlikte değişmeyen maliyetlere sabit maliyetler denir. Sabit maliyetler firma hiç ürün üretmese dahi katlanmak zorunda olduğu maliyetlerdir. Bir firmanın üretim faaliyetinde bulunabilmek için katlandığı toplam maliyet, toplam sabit maliyetler ile toplam değişken maliyetlerin toplamı tarafından verilir. Marjinal maliyet, firmanın üretimini bir birim arttırması durumunda toplam maliyet düzeyinde meydana gelen değişimi ifade eder.

Bir Cevap Yazın