Sağlıklı İçme Ve Kullanma Suyunun Nitelikleri

İçinde hastalık yapıcı mikrobiyolojik etkenler, kimyasal ve toksik maddeler ile radyoaktivite bulunmayan suya “temiz su” denir. “Sağlıklı su” terimi de aynı anlamda kullanılabildiği; temiz suyun özelliklerini taşıyan ve yaşam için gerekli mineralleri de yeterli düzeyde içeren sular için kullanılır. İçme ve kullanma sularının olması arzu edilen özellikleri şunlardır:

• Su, kokusuz, renksiz, berrak ve içimi serinletici olmalıdır.
• Su hastalık yapan (patojen) mikroorganizma içermemelidir.
• Suda sağlığa zararlı kimyasal maddeler bulunmamalıdır.
• Suyun içinde vücut için gerekli mineraller yeter düzeyde olmalıdır.
• Sular agresif olmamalıdır. Suların agresifliği, serbest karbondioksit (CO2) ve bikarbonat (HCO3-) iyonunun dengede olmamasından ileri gelir. Suların agresifliği boruların korozyonuna (aşınmasına) neden olur. Boruların iç yapısı bozulur, delinme, patlama veya tıkanmalara neden olur.

Suyun kalitesini belirleyen temel faktörler; ısısı, suyun içinde bulunan çözünmüş oksijen miktarı, suyun pH’sı, çamur içeriği, yağ miktarı, mineral içeriği ve organik-inorganik kirletici ögelerin bulunmasıdır. Türkiye’de insani tüketim amaçlı suların teknik ve hijyenik şartlara uygunluğu ile suların kalite standartlarının sağlanması, kaynak suları ve içme sularının istihsali (üretimi), ambalajlanması, etiketlenmesi, satışı, denetlenmesi ile ilgili usul ve esasları düzenlemek amacıyla 2005 yılında “İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik” hazırlanmış, en son 7.3.2013 ve 11.4.2014 yılında güncellenmiştir. Bu standartlar hem Dünya Sağlık Örgütünün (WHO) hem de Amerika Birleşik Devletleri Çevre Koruma Ajansı’nın (United Enviromental Protection Ageney EPA) içme suyu standartlarına uygun olup Avrupa Birliği uyum sürecinde Avrupa Birliği mevzuatına uyum çerçevesinde hazırlanmıştır.

Ülkemizde uygulanan ve Avrupa Birliği uyum çerçevesinde hazırlanan mevcut standartlarımız İnsani Tüketim Amaçlı Sular Hakkında Yönetmelik’e göre şu şekildedir (Tablo 4. 4-Tablo 4. 5).

Mikrobiyolojik Parametreler

İçme-Kullanma Suyu: Genel olarak içme, yemek yapma, temizlik ve diğer evsel amaçlar ile, gıda maddelerinin ve diğer insani tüketim amaçlı ürünlerin hazırlanması, işlenmesi, saklanması ve pazarlanması amacıyla kullanılan, orjinine bakılmaksızın, orijinal haliyle ya da arıtılmış olarak ister kaynağından isterse dağıtım ağından temin edilen, parametre değerlerini sağlayan ve ticari amaçlı satışa arz edilmeyen sulardır.

İçme suyu: Jeolojik koşulları uygun jeolojik birimlerin içinde doğal olarak oluşan, bir çıkış noktasından sürekli akan veya teknik usullerle çıkarılan, uygun görülen dezenfeksiyon, filtrasyon, çöktürme, saflaştırma ve benzeri işlemler uygulanabilen ve parametre değerlerinin eksiltilmesi veya arttırılması suretiyle parametre değerleri elde edilen, etiketleme gerekliliklerini karşılayan ve satış amacı ile ambalajlanarak piyasaya arz edilen yer altı sularıdır. Bir toplumda su ile ilgili olarak karşılaşılabilecek en önemli tehlikelerden birisi suda fekal kontaminasyonun meydana gelmesine bağlı gelişecek enfeksiyonlardır. Dolayısı ile içme sularının mikrobiyolojik analizi kullanılan suyun hijyenik kalitesini ortaya koymada en önemli basamaklardan birisidir.

Bunun için suda fekal kontaminasyonu gösteren organizmaların izole edilerek belirlenmesi gerekir. Bazı durumlarda bu organizmaların aynısı, içme suyu arıtma tesislerinin etkinliğini değerlendirmede de kullanılır. Suda mikroorganizma tespit edildiğinde yapılması gerekenler Tablo 4. 6’da sunulmuştur.

Radyoaktivite

İçme ve kullanma suları kontrol ve denetim izlemeleri adı verilen 2 izlemeye tabi tutulurlar. Kontrol izlemesinin amacı; insani kullanım amaçlı suyun yönetmelikte belirlenen ilgili parametrik değerlere uyup uymadığını belirlemek amacıyla, tüketime verilen suyun organoleptik (suyun görme, koklama ve tatma ile muayene edilmesi), mikrobiyolojik kalitesi ve içme suyu arıtımının yapılması durumunda, dezenfeksiyon dâhil bu arıtımın etkili olup olmadığı hakkında düzenli bilgi sağlamaktır. Kontrol izleme parametreleri Tablo 4. 9’da gösterilmiştir.

Denetleme izlemesinin amacı ise; yönetmelikteki bütün değerlere uyulup uyulmadığını belirlemek için gerekli verileri temin etmektir. Bir dağıtım şebekesinden ya da bir tankerden sağlanan ya da gıda üretiminde kullanılan içme-kullanma amaçlı su için numune alma sayısı ve analiz sıklığı belirlenirken, su kaynak sayısı, dağıtılan suyun miktarı ve hizmet verilen nüfus dikkate alınmaktadır. Bu numuneler T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Halk Sağlığı Kurumu’nun taşra teşkilatınca yani; illerde İl Halk Sağlığı Müdürlüğü, ilçelerde ise Toplum Sağlığı Merkezleri’nce alınmaktadır

Bir Cevap Yazın