Alp Arslan henüz çocukken ormanda avlandığı zaman zayıf bir ihtiyara rastladı. Yaşlı adam topladığı dikenleri başının üstünde taşımaktan acizdi, adeta acı çekiyordu. Bitkinliği yüzünden okunan bu adamın haline acıyan Alp Arslan, Ey İhtiyar! bu düşkün ve yaşlı halinle içinde bulunduğun sıkıntıdan seni kurtarmamı ister misin? dedi. Yaşlı adam ise Alp Arslan’ın kendisine dikenleri taşıması için…
Osmanlı Devleti’nde şehirler genellikle cami etrafında toplanmış medrese, imaret, misafirhane, hastane, han, hamam, kervansaray, tekke, zaviye, mektep gibi dinî, kültürel ve sosyal tesisler çevresinde kurulmuştur. Şehirlerin kurulmasında evler, dükkanlar, fırın, değirmen, pazar yerleri gibi iktisadi ve içtimai ihtiyaçların karşılanacağı binaların imarı gerçekleşmiştir. Camiler ibadet yeri olmanın yanında müslümanların işlerini gördükleri ve herhangi bir devlet emrinin…
Osmanlı Devleti’nin ekonomik sistemi içerisinde ticaret mekânları önemli bir yere sahiptir. Osmanlı vakıf sistemi sayesinde başta İstanbul olmak üzere hemen hemen bütün şehirlerde ticaret merkezleri oluşturmuştur. Bu ticaret merkezleri sayesinde tebaanın ihtiyacı olan ürünlere ulaşmaları kolaylaştırılmıştır. Osmanlı Devleti’nde İstanbul önemli bir ticaret merkezidir. Burada bedestenler, hanlar, kervansaraylar ve çarşılar sokaklar boyunca sıralanmış dükkanlar bulunmaktaydı. Liman:…
Osmanlı Devleti’nde yönetici kadro dışında şehir halkını oluşturan reayanın en önemli gruplarından birini tüccarlar oluşturmaktadır. Tüccarlar toplumda özel bir öneme sahiptir. Toplumda tüccar sayesinde refahın arttığına, ucuzluğun yayıldığına ve ülkenin zenginleştiğine inanılıyordu. Esnaflar şehir halkının önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Lonca Teşkilatı klasik dönem Osmanlı eğitim sisteminde mesleki eğitimin verildiği bir teşkilat yapısıdır. Loncalardaki mesleki ve…
Narh, devlet başkanının veya yetki verdiği memurların pazarlara, esnafa mallarını belli bir fiyata satmalarını emretmesi ve belirlenen fiyattan aşağı veya yukarı bir fiyata satış yapılmasının yasaklanması demektir. Osmanlı Devleti halkın refah ve huzurunu sağlamak amacıyla tüketici ve üreticiyi koruyacak tedbirler almıştır. Bu çerçevede üretimden tüketime kadar her aşamayı denetim altında tutmayı amaç edinmişlerdir. Narh sistemi…
Osmanlı şehir halkının önemli bir grubunu esnaflar oluşturur. Kâğıtçı, ciltci, terzi, kürkçü, kalaycı, telci, berber gibi farklı hizmet sektöründe çalışan meslekî teşekküller bulunmaktaydı. Bu meslek dalları küçük ticaret erbabı ve zanaatkarlardan oluşan esnaf grubunu oluşturmuştur. Esnaflar ham maddeyi işleyerek üretim yapmışlar ve ürettikleri ürünleri dükkanlarında satmışlardır. Osmanlı Devleti’nde üretilen ürünler ile zanaat erbabının kendi eliyle…
Osmanlı Devleti’nde şehirlerdeki tüccarlar önemli bir sınıfı oluşturmuştur. Mahalli üretim ve ticaret, esnaf tarafından yapılmıştır. Osmanlı’da ticaret temel geçim kaynakları arasında yer almaktadır. Daha çok şehirlerde halkın bir araya geldiği mekânlarda ticari faaliyetler yürütülmüştür. Osmanlı Devleti ticarete önem vermiştir. Tüccarlar tarımla uğraşanlar ve zanaatkarlara göre daha serbest faaliyet yapmışlardır. Toplumda tüccar sayesinde refahın arttığına, ucuzluğun…
Osmanlı toplum yapısı yönetenler ve yönetilenler biçiminde iki sınıfa ayrılmıştır. Reayanın yaşadığı kasaba ve şehirler imaret sitelerinin yanyana gelmesiyle teşekkül etmiştir. Esnaf ve tüccar Lonca Teşkilatına, köylüler ise çifthane sistemine göre teşkilatlanmıştır. Osmanlı Devleti’nde nüfusun çoğunluğu kırsal kesimde yaşadığı için ekonominin temeli tarımsal üretime dayalıdır (Görsel 3.7). Bundan dolayı Osmanlı nüfusunun büyük bir bölümü köylerde…
Osmanlı Devleti’nde topraklar ülkeyi Allah adına yöneten padişaha aittir. Devletin toprak üzerinde mülkiyeti bulunmaktadır. Osmanlı toprakları mülk ve mülk olmayan topraklar olarak ikiye ayrılmıştır. Mülk toprakların mülkiyeti şahıslara aittir. Şahıslar gerektiğinde mülk topraklarını satabilir, başkasına devredebilir, miras bırakabilirdi. Mülk araziler öşri ve haraci topraklar olmak üzere ikiye ayrılmıştır. Müslümanlara ait olan arazilere öşri topraklar denilmektedir….