Rönesansın Yayılışı Rönesans ilk defa İtalya’da başladı. Rönesans’ın İtalya’da başlamasının tarihi, siyasi, coğrafi ve ekonomik sebepleri vardır. Rönesans, eski Yunan ve Lâtince eserlerin incelenmesi, bu eserlerden alınan ilhamla çeşitli dallarda eserlerin verilmesiyle başlar. Rönesans’ın içinde ilk sırayı alan Hümanizm hareketi olmuştur. Humanizm konusu insan ve tabiat sevgisi olan edebiyat akımıdır. Bu eserleri yazanlara da hümanist…
Rönesans Nedir? Rönesansın Tanımı: Rönesans, ”yeniden doğuş” demektir. XV. yüzyılın sonlarında ve XVI. yüzyılın başlarında ilk defa İtalya’da başlayan, daha sonra diğer Avrupa devletlerinde görülen edebiyat, güzel sanatlar ve bilim alanındaki ilerlemelerin tümüne Rönesans denmiştir. Rönesansın Sebepleri Nelerdir?
Bilimkurgu filmi Matrix’te farklı bir gerçeklik seçeneği sunulur; insan ırkı akıllı bilgisayarlar tarafından yaratılmış sanal bir gerçeklik içinde olduğunu bilmeden yaşarken, bilgisayarlar onların biyoelektrik enerjilerini (bu her ne demek ise) emerler. Belki de bu çok zorlama bir senaryo değildir, çünkü pek çok insan Second, Life gibi web sayfalarında yaratılmış sanal gerçeklikte oyalanarak geçirir zamanının çoğunu….
Yağmur yağdığında cama damlaların yapıştığını veya yağmurdan sonra yaprakların üzerinde damlacıklar oluştuğunu görürüz. Damlanın cama (Resim 2.14) veya yaprağa (Resim 2.15) yapışmasını, üzerinde düşmeden durmasını ve dağılmadan küreye benzer bir şekilde kalmasını sağlayan kuvvet nedir? Aynı cins molekülleri bir arada tutan kuvvete tutma (kohezyon) kuvveti denir. Bu kuvvet sıvı moleküllerini birbirine doğru çekerek bir arada…
Etrafımıza baktığımızda çiçek, kuş, ağaç (Resim 2.1) gibi canlı varlıklar; hava su gibi maddeler, masa, defter, gözlük (Resim 2.2.) gibi cansız varlıklar görürüz. Evrendeki bütün varlıklar boşlukta yer kaplar ve belirli kütleleri vardır. Ünitemizin bu bölümünde kütle ve hacmi tanımlayarak aralarında nasıl bir ilişki olduğunu inceleyeceğiz. Kütle Kütle, bir cisimde bulunan madde miktarıdır. Kütlenin fizik…
Lise Fizik 1 Özet Ünite 1 Fizik Biliminin Evrendeki Rolü Dünyamız da dâhil olmak üzere, bütün gök cisimleri ile madde ve enerjinin bütününe evren denir. Fizik bilimi, evrendeki olayların sebep sonuç ilişkileriyle birbirine bağlar, maddenin temel özelliklerini inceler, temel yapıtaşlarını arar, bunların etkileşimlerini araştırır ve evrendeki düzenliliği keşfetmeye çalışır. Fizik; madde ve enerji arasındaki etkileşimi…
Toplumumuzda yaşayan fertlerin iyi birer insan olmak için sahip olması gereken değerler vardır. Dürüst, çalışkan, güvenilir ve tutarlı olmak, vatanına ve milletine bağlı olmak, kanun ve kurallara uymak, doğal mirasa ve çevreye duyarlı olmak bu değerlerden bazılarıdır. Tabii ki bu değerler bilim insanlarının da sahip olması gereken değerlerdir. Bilimsel araştırmalarda ve çalışmalarda bu saydığımız değerleri…
Bilim araştırma merkezleri, özellikle doğa bilimlerinde temel ve uygulamalı akademik araştırmaları desteklemek ve teşvik etmek amaçlı kurulan kuruluşlardır. Bilim merkezlerinde temel bilimler, mühendislik, uzay teknolojileri, yazılım, tıp meteoroloji, savunma sanayi gibi faklı alanlarda bilimsel araştırmalar yapılmaktadır (Resim 1.24). Yapılan bilimsel araştırmaların teknolojik yenliklere dönüştürülmesini, özel sektörün teknolojik araştırma ve geliştirmelere katılımını sağlamak için programlar düzenlemektedir….
Fiziksel büyüklüklerden bazılarını ifade etmek için yalnızca sayı ve birim kullanmamız yeterli olur. Örneğin; “3 metre” denildiğinde fiziksel büyüklük olan uzunluktan, “5 kilogram” denildiğinde de kütleden söz ettiğimiz açıkça anlaşılır. İfade etmek için yalnızca sayı ve birimin yeterli olduğu büyüklüklere, skaler büyüklükler denir. Bazı fiziksel büyüklükleri ifade etmek için ise yalnızca sayı ve birim yeterli…
Fizik deneye ve gözleme dayalı bir bilimdir. Deney sonuçları genellikle sayısal olarak ifade edilir. Maddenin ölçülebilen sayısal değerleri fiziksel nicelik olarak adlandırılır. Ölçüm sonucu elde edilen büyüklükler standart büyüklüklerle karşılaştırılır. Bilimsel çalışmalarda nicelik birimlerinde birliği sağlamak amacıyla Uluslararası Birim Sistemi (SI) oluşturulmuştur. Fiziksel nicelikler temel-türetilmiş ve skaler-vektörel olarak sınıflandırılır. Uzunluk temel bir büyüklüktür ve birimi…
Doğa bilimi olan fiziğin felsefe, biyoloji, kimya, teknoloji, mühendislik, sanat, spor ve matematik gibi birçok alanla ilişkisi vardır. Fizik felsefi köklerini antik Yunan felsefesinden almaktadır. Thales (Tales), maddeyi ilk karakterize eden felsefecidir. Demokritus ise maddeyi bölünemez en küçük parçaya indirgemesiyle ilk atom fikrini ortaya atmıştır. Ünitemizin “Fiziğin Evrendeki Rolü” konusunda fiziğin tarihsel gelişiminden söz ederken…
Fizik bilimi neredeyse hayatımızın her alanında geniş bir yere sahiptir. Bilim insanlarının elde ettikleri bilgiler arttıkça kavramlar gelişmiş, bazı bilgiler ise değişmiştir. Bu artan bilgileri kaydederek sonraki nesillere aktarmak, daha sistemli bir çalışma yapabilmek için fiziğin alt dalları oluşmuştur. Fizik bilimi; kuvvet, hareket, enerji, madde, ses, ışık, elektrik, Güneş Sistemi vb. konularla ilgilenir. Evrende gezegenlerden…
Doğaya duyulan merakla başlayan fizik bilimi geliştikçe teknolojinin de geliştiğini gözlemlemekteyiz. Etrafımızda temel bir bilim olan fiziğin uygulama alanlarından yararlanılarak yapılmış birçok alet vardır. Evlerimizde kullandığımız elektrikli aletler ve makinalar, bilgisayarlar, telefonlar, internet ilk aklımıza gelenlerdendir. Elektronik, haberleşme, tıp, uzay çalışmaları (Resim 1.6), savunma sanayi (Resim 1.7) gibi alanlardaki gelişmeler fizikteki gelişmelere paralel olarak devam…
İnsanlar ilk çağlardan beri doğa ile mücadele etmekte ve doğayı anlamaya çalışmaktadır. Deprem, sel, volkanik patlamalar gibi olaylara çeşitli anlamlar yüklemişler; bu doğa olayları karşısında korkarak varlıklarına inandıkları ateş, su ve yer tanrısı gibi tanrılara hediyeler sunmuşlardır. Gökyüzünü gözlemleyerek Güneş, Ay ve yıldızların konumlarını belirli aralıklarla tekrarladıklarını keşfetmişlerdir. Elde ettikleri bu bilgilerle yön ve zaman…
İbn Sina, toplumunun siyaset, sosyal ve entelektüel düzlemlerde oldukça ileri bir düzeye ulaştığı bir dönemde yapıtlarını ortaya koymaya başlamıştır. Başta matematik olmak üzere, doğa bilimlerinde, felsefede ve edebiyat ve teolojide pek çok seçkin örnek İbn Sina tarih sahnesine çıkmadan geliştirilmişti. İbn Sina, nasıl ki Farabi (870-950) felsefenin gerçek mahiyetiyle islam dünyasında hak ettiği bir biçimde…
Uluslararası bir araştırma ekibi tarafından geliştirilen bir HIV aşısı yıllardır geliştirilen tüm aşılardan fazla mesafe kat etti ve AIDS’e neden olan virüsü kontrol altına alabilme ümidimizin canlanmasına neden oldu. Beth Israel Deaconess Medical Center ve Harvard Medical School’dan immünoloji uzmanı Dan Barouch aşıyı üreten ekibe liderlik ediyor. Aşıya mosaic Ad26/ENV, kısaca Ad26 adı verildi. İngiliz…
İnsan bağırsaklarını tedavi etmek her zaman zor olmuştur. Bağırsak sağlığını tespit etmek için kullanılan aletler hem hassas değiller hem de oldukça sıkıntı yaratıyorlar. Örneğin kapsül endoskopisinde doktorlar yutulabilir kameralarla bağırsakların görüntülerini alıyorlar. Ancak bu cihazlar ortamın kimyasal yapısı konusunda bilgi veremiyor. Oysa kimyasal yapı sağlıkla bire bir alakalı. Tanısal testlerin kısıtlamaları var, biyopsiler ise ameliyat…
Uluslararası bir araştırma ekibi bal arılarını “büyüktür” ve “küçüktür” gibi sayısal konseptleri öğrenecek şekilde eğitmeye çalıştı ve arıların sıfır kavramını anlayabildiklerini ortaya koydu. Science dergisinde yayımlanan makale, “arılar Afrika gri papağanı, insan olmayan primatlar hatta ilkokul öncesi çocukların seviyesinde anlama yeteneği sergilediler” diyor.
Galaksiler hakkında hala bilmediğimiz çok şey var. Sadece bu yıl içinde Samanyolu galaksisinin 9 milyar yıl önce kendisinden daha küçük Sausage galaksisi ile çarpıştıktan sonra günümüzdeki halini aldığı anlaşıldı. Kraliyet Astronomi Derneği ve Astrophysical Journal Letters’ta yayımlanan notlarda bu kozmik çarpışmanın Sausage galaksisini yok ettiği ve Samanyolu’nun dış çeperlerini ve ortasındaki büyük şişkinliği yarattığı yazıldı….
Misliya, İsrail Science dergisinde yayımlanan bir araştırmada bu bölgede modern bir insanın çene kemiğinin bir parçasının bulunduğu ve kemiğin 177.000 – 194.000 yıl eski olduğu açıklandı. Afrika’dan sonra en eski iskelet parçası ile karşılaşmış olduk. Bu keşif Homo sapiens’in bu kıtayı 50.000 yıl önce terk ettiğini öne süren tahminlerin revize edilmesine neden oldu. Al Wusta,…