Dinlenenlerin çok yönlü bakış açısıyla tarafsız bir şekilde ele alındığı, sorgulandığı, değerlendirildiği, karşılaştırmaların yapıldığı bir dinlemedir. Sorgulayıcı dinlemede olduğu gibi zihinsel süreçlerin yoğun olarak kullanıldığı, dinleyicinin kendi doğrularını bulmaya çalıştığı bir dinleme türüdür. Dinleme sırasında dinleyici şu sorulara cevap arar: • Konuşmacının amacı nedir?• Konuşmacı konuyla ilgili yeterli bilgi ve birikime sahip mi?• Verilen bilgiler…
Amaçlı Dinleme Belli bir amaca odaklı olarak yapılan dinlemedir. Bir dinleyici bilgi edinmek, dinlediklerini yorumlamak, dinlediği üzerinde eleştirel düşünmek amacıyla dinleyebilir. Bu tür dinlemeler ağırlıklı olarak bilgi verici metinlerle ilgili dinlemelerdir. Ancak estetik dinlemeler de bu dinlemeyle yapılabilir. Bu tür dinlemelerin aracı ise genelde hikâyeler, şiirler, tarihî romanlar gibi edebiyat ürünleridir. Amaçlı dinleme; bilgi edinmeye,…
İbn Fadlan Seyahatnamesin Türklerle ilgili pek çok bilgi vardır. Özellikle Müslüman olmayan veya yeni Müslüman olan Türkler hakkında paylaşılan bilgiler gayet dikkat çekicidir. İbn Faldan bir anısında bir Türk’e “Lâ ilâha illâ’llah” yani Allah’tan başka ilah yoktur demesini ister. Türk ise gülerek “Bilsek yerine getirirdik” der. Yani Türk burada Allah adındaki Tanrı’nın varlığına inanmamakta ve…
Erkekler duygularını bir anda söylemezler. Bazen bir çıkar yol alırlar, dertlerini tek başlarına çözmeye çalışırlar ve bu durumda eşlerine-sevgililerine karşı olan ilgisi de azalabilir veya onlara yeteri kadar vakit ayıramazlar. Bu durumu bilmeyen kadınlar da partnerinin kendisini aldattığını düşünür. Elbet erkekler aldatmaz diye bir şey yoktur fakat ilgisi azalan her erkeyi aldatıyor sanmak yanlış bir…
Kadınlar erkekleri duyguları olmadığı yönünde suçlarlar. Bu tabii ki her kadın için geçerli değildir fakat çoğu kadın böyle düşünür. Maalesef çoğu Kadın için duygusallık iki karşı cinsin birbirine yakınlaşmasından ibarettir. Bu tip kadınlara göre erkekler odundur. Erkekler kötüdür. Lakin dünyanın en tanınmış şairleri erkektir. Çoğunlukla erkekler hep aşklarını haykırır ve şiire döker. İngiltere Kralı VIII….
Not Alarak Dinleme Dinlenenlerin daha kolay anlaşılması, hatırlanması amacıyla önemli görülen bölümlerin kısa notlar alınması yoluyla yapılan dinlemedir. Bu dinlemede dinleyici ana düşünceyi, önemli bölümleri, dikkat çeken sözleri daha sonra kolay hatırlamak amacıyla kısa notlar alarak kaydeder. Grup Halinde Dinleme Anlatılanları daha iyi kavramak amacıyla dinleyenlerin dinleme esnasında birbirleriyle etkileşim içinde oldukları, birbirlerine soru sordukları,…
Aktif Dinleme Dinleyenin aktif olduğu dinleme yöntemidir. Konuşmacıya dinlendiğini, söylediklerine değer verildiğini gösteren bir dinleme şeklidir. Bu tepki, sözler, jest ve mimiklerle gösterilebilir. Konuşmacıyla göz teması kurmak, ona arada sorular yöneltmek, konuşmacının sözlerini ve duygularını geri yansıtmak, duygu ve düşüncelerini özetlemek, yani geri bildirimde bulunmak aktif dinlemenin göstergeleri arasında yer almaktadır. Geri bildirim sayesinde konuşan,…
Süreçte ortak bir dilin varlığı dinleme etkinliğinin amacına ulaşmasında temel olarak nitelendirilebilir. Ortak dil dışında dinleme sürecini etkileyen değişik faktörler vardır. Bunlar; kaynak, alıcı ve çevre-ortam olarak sıralanabilir. Kaynak (Konuşmacı) Temelli Faktörler: • Mesajda kullanılan sözcükler, terimler, yanlış anlaşılmaya yol açacak cümle kuruluşları, yanlış vurgu ve tonlamalar• Konuşma bozuklukları, konuşmayı etkileyen fiziksel etkenler• Konuşma hızı•…
Anlama becerisinin ikinci bileşeni dinlemedir. Dinleme de okuma gibi yoğun bir zihinsel çabayı, dikkati gerektiren aktif bir süreçtir. Duyulan seslerin algılanması olayı dinleme değildir. Bu durum basit bir işitmeden öteye geçmez. İşitme, yani seslerin algılanması olayı dinleme eyleminin sadece ilk basamağı, yani fizyolojik olan boyutudur. Dinleme de okuma gibi bir anlam kurma sürecidir. Dinleme, en…
Genel anlamda zihinsel bir süreç ya da etkinlik olarak tanımlanan düşünme, beyinle doğrudan ilişkili bir kavramdır. Eleştirel okuma kavramını anlayabilmek için bu kavramla yakından ilişkili olan eleştiri ve eleştirel düşünme kavramlarının içerdiği anlamlara bakmak yararlı olacaktır. TDK Güncel Türkçe Sözlük (www.tdk.gov.tr.) eleştiriyi “1. Bir insanı, bir eseri, bir konuyu doğru ve yanlış yanlarını bulup göstermek…
Sürecin değerlendirildiği aşama olarak da ifade edilen bu aşamada okumanın amaçlara uygun olarak gerçekleşip gerçekleşmediği, metinde anlaşılmayan bir yer olup olmadığı, metinle ilgili tahminlerin ne derece doğru olduğu denetlenir. Okuma sonrası kullanılan stratejiler arasında, metinle ilgili önceden yapılan tahminlerin doğru olup olmadığını kontrol etme, özetleme, metindeki düşünceler arasındaki ilişkiyi görmek için metni yeniden gözden geçirme…
Okuma öncesinde belirlenen amaçlar doğrultusunda metnin okunması, değerlendirilmesi ve anlama düzeyinin kontrol edilmesidir. Bu amaçla not alma, okuma hızını ayarlama, önemli bilgiyi işaretleme, sözlük vb. başvuru kaynaklarını kullanma, okuma sırasında geri dönüşlerde bulunma, metne yoğunlaşma, sesli okuma, bağlama yönelik ipuçları kullanma, bilginin kalıcılığını sağlamak amacıyla şemalaştırma, resimleştirme, noktalama işaretlerine, yazım kurallarına dikkat etme, önce okunanları…
Bu stratejiler okuma sürecinin en önemli basamağını oluştururlar. Okuma amacının ve metinden ne alınmak istendiğinin belirlendiği aşamadır. Amaçsız yapılan okumadan istenilen verimin alınması beklenemez. Okuma amacını belirleme, metnin yapısı hakkında bilgi edinme, metinle ilgili ön bilgileri hatırlama, başlık ve görsellerden hareket ederek konuyu tahmin etme, okuma sırasında nelere dikkat edileceğine karar verme gibi stratejiler bu…
Sesli Okuma Sesli okuma, gözle algılanarak zihinde anlamlandırılan sözcüklerin konuşma organlarıyla seslendirilmesidir. Sesli okumada amaç, okunan metinde geçen kelimelerin nasıl seslendirildiği ve hangi bağlamda kullanıldığının anlaşılmasını sağlamaktır. Sesli okuma sadece anlamayı değil, anlatmayı da kapsamaktadır. Yani sessiz okumada okunan metnin anlaşılması yeterli iken sesli okumada metnin anlaşılması yanında, anlatılmak istenilenlerin dinleyicilere aktarılması da gerekmektedir. Sessiz…
Yaşam boyu devam etmesi gereken bir süreç olarak adlandırılan okuma alışkanlığını edinmede değişik etkenlerin rol oynadığı bir gerçektir. Bu etkenler şu şekilde sıralanabilir: Bireysel etkenler: Okuma alışkanlığını edinmede dış etkenlerden çok kişinin içinden gelen istek ve yönelim etkilidir. Bireysel farklılıklar beraberinde okumaya karşı farklı tutumları, yaklaşımları da getirmektedir. Çevre: Fiziksel ve sosyal çevrenin birey üzerinde…
Temel dil becerilerinin doğru kazandırılması ve bir davranış haline getirilmesinde okuma alışkanlığının payı büyüktür. Sadece temel dil becerilerinin değil yaşama bakışın, yaşamı doğru algılayışın da temelinde okuma alışkanlığı yer almaktadır. Okuma alışkanlığı ise iyi bir okur olmakla mümkündür. Okuma alışkanlığını okuma kültürü olarak da adlandıran Sever (2007:108)’e göre okuma kültürü “yazılı kültür ürünlerinin dünyasıyla tanışmış;…
Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi’ne (IKBY) bağlı Duhok vilayetinin Zaho bölgesinde düzenlenen saldırıda ikisi çocuk en az 9 kişinin hayatını kaybetmesi üzerine ülkede ulusal yas ilan edildi. Iraklı Kürtler saldırıdan Türkiye’yi sorumlu tutuyor. PKK-YPG’de saldırıyı Türkiye’nin yaptığını ve Türklerin sivilleri katlettiğini söylüyor. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri bakanlı konu ile ilgili malumat verdi ve saldırı ile Türkiye’nin alakasının…
Okuduğunu Anlama İki ayrı kavram gibi görünen okuma ve anlama birbiriyle yakından ilişkili iki kavramdır. Okunan bir metnin anlaşılabilmesi iyi bir okuma becerisi, zihinsel süreçlerin aktif olarak kullanılması ve dikkatli bir değerlendirme gerektirmektedir. Okuduğunu anlamayla ilgili temel ilkeler şöyle sıralanabilir: • Okuma bir anlam kurma sürecidir. Anlamanın gerçekleşmediği okuma, sadece mekanik bir eylemdir, kelimeleri seslendirmeden…
Bir kişi sizi sevmiyorsa ve istemiyorsa boşuna enerjinizi tüketmeyin. Boşuna vakit kaybetmeyin. Kendinize vakit ayırın, kendinizi geliştirin. İnsanlara karşı takıntılı olmayın. Çünkü sizi istemeyen birinin ne kadar üstüne düşerseniz düşün o size bakmayacaktır. Sakın büyü de yaptırmayın. Büyü ile kendinize bağladığınız birinden size hayır gelmez. Neden boş yere karşılıksız bir sevginin peşinden koşuyorsunuz? Siz kendinizi…
Temel dil becerileri, anlama ve anlatma olmak üzere iki temel bileşen üzerine kurulmuştur. Bu temel beceriler içinde şekil 7.1’de görüldüğü gibi okuma ve dinleme anlamanın; konuşma ve yazma ise anlatmanın alt bileşenidir. Bir yazıyı, bütün öğeleriyle algılama, anlama ve kavrama süreci olarak nitelendirilen ve çok karmaşık bir süreç olan okuma ile ilgili değişik tanımlara rastlamak…