Mikrobiyolojik ve toksik hastalık etkenlerini ya ısırarak deri veya mukoza içine bırakan ya da vücutlarının dış kısmında bulunan hastalık etkenlerini derinin veya besin maddelerinin üzerine bulaştıran omurgasız eklem bacaklılara (artropodlara) ve kemirgenlere vektör adı verilmektedir. Dünyada 10 milyon civarında böcek cinsi bulunmaktadır. Bal arısı, ipekböceği gibi böcekler insanlar açısından ekonomik öneme sahipken, hamamböceği, karasinek, sivrisinek…
Hijyen ve Sanitasyon: Hasta Bina Sendromu Çevre; insan bedeninin dışındaki her şeydir. İnsanlar dış ortamda çalışmak, bir yerlere gitmek, ulaşmak gibi değişik amaçlarla değişik ortamlarda bulunabilmelerine rağmen, en uzun süreli bulunduğu yerler kapalı ortamlardır. Kapalı ortamlara örnek olarak ev, konutlar, işyerleri, okullar, kapalı spor salonları, eğlence, dinlenme, yeme-içme yerleri, sağlık kurumları ve taşıtlar gibi yerler…
İnsanların yaşamlarını sürdürebilmeleri, büyüme ve gelişmelerinin sağlanabilmesi, yaşamdan zevk ve keyif alabilmeleri için gereken en temel gereksinim maddeleri su ve gıdadır. İnsan sağlığının korunmasında gıdaların üretilmesi, hazırlanması, sunulması, saklanması ve atıklarının bertarafının sağlık ve hijyen kurallarına göre yapılması da en önemli koruyucu sağlık hizmetlerindendir. Gıda hijyeni devamlı üzerine halkalar eklenen, sürekli, kesintisiz, herkesin tam uymak…
Hijyen ve Sanitasyon: Hastanelerde Ergonomik Koşulların Uygun Hâle Getirilmesi • Sağlık hizmetlerinde teknolojinin sağladığı birçok yenilikler kullanılmaktadır. Bu yeni teknolojiler bir taraftan hastanın yönetiminde avantajlar sağlarken, diğer taraftan bu yenilikleri kullanabilecek nitelikli ve eğitimli personel istihdamını zorunlu kılar. Bu alanlarda çalışan personelin de iş yükü buna göre organize edilmeli ve planlanmalıdır. • Sağlık personeli ve…
Hijyen ve Sanitasyon: Hastanelerde Psikososyal Etkenlerin Kontrol Altına Alınması ve Sağlık Açısından Uygun Hâle Getirilmesi • Hastanelerdeki hizmet alanları acil servisler, yoğun bakım üniteleri, diyaliz üniteleri, organ nakli birimleri, yanık tedavi üniteleri, laboratuvarlar, görüntüleme teknikleri vb. birçok fonksiyonel birimlerin devreye girmesi ile çok genişlemiştir. Bu nedenle hastane çalışanlarının görev alanları ve sorumluluklarında da farklılaşmalar söz…
Hijyen ve Sanitasyon: Hastanelerde Kimyasal Etkenlerin Kontrol Altına Alınması ve Sağlık Açısından Uygun Hâle Getirilmesi • Hastaneler tanı, tedavi ve temizlik, hastane kat hizmetleri amaçlı birçok kimyasal etkenin kullanıldığı ortamlardır. Toksik (zehirli, zararlı etkiler olan), aşındırıcı, tepkimeye giren, genotoksik (genlerde hasar oluşturucu), yanabilir ve radyoaktif maddeler içeren atıklar tehlikeli atıklardır. Bu atıkların uzaklaştırılmasında profesyonel yöntemler…
Hijyen ve Sanitasyon: Okulda Psikososyal Etkenlerin Kontrol Altına Alınması ve Sağlık Açısından Uygun Hâle Getirilmesi • Okul; hapishane, meyhane, bar, kahvehane gibi çocukları olumsuz yönde etkileyebilecek yerlere en az 200 m uzaklıkta yapılmalıdır. • Öğrencilerin sigara, alkol, madde kullanımı ile ilgili ulusal politikalar ve bunlara uygun geliştirilen eğitim ve kontrol programları uygulanmalıdır. • Özellikle ergenlik…
Hijyen ve Sanitasyon: Okulda Biyolojik Etkenlerin Kontrol Altına Alınması ve Sağlık Açısından Uygun Hâle Getirilmesi • Ağaçlandırma için zehirli meyveleri vb. olmayan, alerjik polen yaymayan dikensiz ağaç türleri seçilmelidir. • Okul bahçesi hayvan, hayvan dışkısı, leşi, haşere ve kemirici vb. yönünden düzenli olarak takip edilmelidir. Başıboş hayvanların okul bahçesine girişi engellenmelidir. • Okul bahçesinde ve…
Hijyen ve Sanitasyon: Okulda Kimyasal Etkenlerin Kontrol Altına Alınması ve Sağlık Açısından Uygun Hâle Getirilmesi • Genel yerlerin temizliğinde kuru süpürme toz kaldıracağı için tercih edilmemelidir. Yıkama, ıslak veya nemli silme tercih edilmelidir. Öğrencilerin ve çalışanların olmadığı zamanlarda elektrik süpürgesi ile süpürülebilir. • Okul binasının zemini, merdivenleri, sıraları, derslikler, koridorlar düzenli bir şekilde temizlenmelidir. Bu…
Hijyen ve Sanitasyon: Okulda Fiziksel Etkenlerin Kontrol Altına Alınması ve Sağlık Açısından Uygun Hâle Getirilmesi • Okulun yeri ve konumu belirlenirken, ilerideki kentleşme faktörü düşünülerek planlanmalı, çevresindeki yerleşim yerlerinin ve işyerlerinin durumu ve özellikleri, ulaşım ve trafik durumu, gürültü, hava kirliliği gibi kirleticilerden etkilenme durumları değerlendirilmelidir. Okul mümkün olduğu kadar sakin bir bölgede olmalı, gürültü,…
Sağlıklı bir toplum oluşturabilmenin yolu çocukların bedensel, ruhsal ve sosyal yönden tam iyi olmalarının sağlanmasından geçmektedir. Çocukların sağlıklı olarak büyüyebilmeleri ve gelişebilmeler için, çevresel koşullara uyum sağlayabilmeleri, bunun için de uyum kapasite ve yeteneklerinin de geliştirilmesi gereklidir. Çocuklar çevresel koşullara karşı büyüklere göre daha duyarlıdırlar, çok daha çabuk etkilenirler. Bu etki kısa veya uzun süre…
Hijyen ve Sanitasyon: Konut Temizliği Konut temizliği, ülke insanımızın çok önem verdiği, kültürümüzde de özel bir yeri olan uygulamadır. Temizliğin Yapılması Konutlarda temizliğe başlamadan önce temizlik için kullanılan araç ve gereçlerin sağlamlığı kontrol edilmeli, en önemlisi de temizliği yapacak kişi veya kişilerin günlük giysileri dışında uygun kıyafet giymeleridir. Kıyafet hareket kısıtlılığına neden olmamalı, takılma, sıkışmaya,…
Barınmak en temel insan gereksinimlerinden birisidir. Ev, apartman gibi insanların içinde yaşamlarını sürdürmesine olanak sağlayan barınaklara “konut” denir. Konutlar insanı dış ortam koşullarından ve etkenlerinden koruyarak, hem insanların temel gereksinimlerinin sağlanmasına, hem de sağlıklı bir yaşam sürmelerine olanak sağlar. Bu anlamda insan konutunda yaşar. Yani korunur, ısınır, karnını doyurur, uyur, çalışır, dinlenir, çocuk sahibi olur,…
Hijyen ve Sanitasyon Sınavda Çıkan Sorular ve Cevapları | 5. Ünite – Gıda Hijyeni Doğru Cevaplar Kalın Punto ve Altı Çizili Olarak Belirtilmiştir 1- Herhangi bir maddenin veya cismin birlikte bulunduğu tüm mikroorganizmaların her türlü canlı ve aktif şekillerinden temizlenmesi, vejetatif ve spor şekillerinin öldürülmesi işlemine ne ad verilir? a. Pastörizasyonb. Sterilizasyonc. Dezenfektand. Antiseptike. Hijyen…
Gıdalarda görülmesi muhtemel kimyasal kirleticiler olarak; antibiyotik kalıntıları, hormonlar, pestisit ilaç kalıntıları, ağır metaller sıralanabilmektedir. Bu maddelerden antibiyotik ve hormonlar canlı hayvanlara tedavi amacıyla ilaçların kontrolsüz bir şekilde uygulanmasından kaynaklanırken, pestisit ve ağır metaller gibi kirleticiler ise genel olarak üretim süreci içerisinde ürünlere bulaşmaktadır. Pestisit Kalıntıları Tarım ürünlerinde zararlı böcekler ve yabancı otlardan korunmak ve…
Gram pozitif, fakültatif anaerobik, psikrotrofik, katalaz pozitif, düşük su aktivitesi ve yüksek tuz konsantrasyonlarına dayanıklı olan mikroorganizmalardır. Listeria türlerinden L. monocytogenes Listeriozis vakalarına sebep olan patojen bir etkendir. L. monocytogenes doğada yaygın olarak bulunmaktadır. Toprak, su, bitkiler ile hayvan dışkılarından izole edilebilir Listeria monocytogenes mortalitesinin ve gıdalardaki insidensinin yüksek olmasından dolayı halk sağlığı açısından tehlike…
Hijyen ve Sanitasyon: Brucella spp. Bruselloz dünyanın pek çok ülkesinde insanlarda ve hayvanlarda Brucella spp. tarafından meydana getirilen zoonoz bir enfeksiyondur. Enfeksiyon insanlarda “Malta Humması” veya “Dalgalı Ateş” olarak bilinmektedir. Hastalık özellikle koyun, keçi, sığır, manda, köpek ve diğer çiftlik hayvanları ile yabani hayvanlarda görülmekle birlikte, yabani hayvanların evcil hayvanlar için rezervuar olabileceği bildirilmektedir. Bruselloz…
Hijyen ve Sanitasyon: Enteroinvaziv E. coli (EIEC) Nedir? EIEC suşlarının tipik EIEC enfeksiyonu olan kanlı ishale neden olduğu ve gelişmekte olan ülkelerde yüksek oranda görüldüğü saptanmıştır. Başlıca belirtisi dizanteri tablosudur. Shigella’lar tarafından oluşturulan dizanteriye benzerlik gösterir. İnkübasyon periyodu 8-44 saat olup ortalama 26 saattir. Kolonda epitelyum hücrelerde çoğalarak mukozanın iltihaplanmasına ve ülserleşmesine neden olur. Hastalık…
Enteropatojenik E. coli serotipleri şiddetli geçen sulu ve kanlı diyareye neden olurlar. En çok bebeklerde ve çocuklarda görülen hastalığın etmeni olan EPEC’ler, her yıl yüzlerce çocuğun ölümüne sebep olurlar. E. coli’nin enteropatojenik suşları, tüm canlılarda ishale neden olur. EPEC’in temel özelliği bağırsak mukozasındaki belirli hücrelere yapışmasıdır. Membran mikrovilluslarında lezyonlara ve epitel hücrelerine yapışarak çeşitli bozukluklara…
Hijyen ve Sanitasyon: Escherichia coli O157 Escherichia coli, Enterobacteriaceae familyasından, Escherichia cinsine ait, bakteriyolojik boyalarla kolay boyanan, gram negatif (-) bir bakteridir. 0.4-0.7 μm eninde ve 2-6 μm boyunda, uçları yuvarlak çomak seklinde, çoğunlukla hareketli, sporsuz, bazı suşları kapsüllü, asidorezistans özellikte olmayan bir bakteridir. Toplam fekal floranın küçük bir bölümünü oluşturmasına rağmen, insan bağırsağında baskın…