farmakoloji

Veteriner sağlık ürünleri, hayvan hastalıklarının sağaltımı, korunması, hayvan yetiştiriciliğinde yarattığı önemli verim artışı, sağlıklı ve kaliteli hayvansal gıda üretimi, ev ve süs hayvanlarının yaşam kaliteleri ve sürelerinin arttırılması ile hayvan refahı açısından hayati önem taşımaktadır. Beklenen yararların sağlanabilmesi için veteriner sağlık ürünlerinin üretimi, dağıtımı, satışı, tanıtımı, uygulanması, izlenebilirliği, denetimleri ve yaptırımlarının Avrupa Birliği ve ABD’de…

Tüketilmeden önce besinlerin pişirilme, konserveleme gibi herhangi bir işlemden geçirilmesi ya da dondurucuda tutulması, ilaç kalıntılarının kalış ve kaybolması üzerinde etkili olabilmektedir. Pişirme esnasında proteinlerde yıkımlanma, sıcaklığa ve pişirilme şekline bağlı olarak rutubet ve yağ kaybı ile pH’da değişim görülebilir; bu faktörlerden bir veya bir kaçına bağlı olarak ilaç kalıntılarının çözünebilirliği ya da miktarında değişiklik…

Temel Veteriner Farmakoloji ve Toksikoloji: İlaç Kalıntılarının Önlenmesi Gıda elde edilen hayvanlarda kullanılan ilaçların formülasyonları kalıntı riskinin oluşmasında önemli faktördür. Bu nedenle, veteriner ilaç endüstrisi, kalıntı riskini en aza indirecek ilaç formülasyonlarını geliştirme yönünde çalışmalarını yoğunlaştırmalıdır. Kalıntı riskinin azaltılmasında veteriner hekimlerin rolü de oldukça önemlidir. Veteriner hekim tedavide etkin ve kalıntı riski düşük ilacı seçerek…

Hayvansal gıdalarda veteriner ilaç kalıntılarının kontrolleri yasal ve bilimsel uygulamalar çerçevesinde yapılır. Gıdalardaki kalıntıların yorumlanmasında iki değer üzerinde durulur. Bunlardan ilki maksimum kalıntı limiti (MRL, mg/kg gıda), diğeri ise kabul edilebilir günlük alım (KGA, mg/kg canlı ağırlık) veya tolerans’dır. MRL, hayvansal gıdalarda bulunmasına izin verilen en yüksek kalıntı miktarıdır KGA, gıdalarda kalıntı halinde bulunan bir…

Temel Veteriner Farmakoloji ve Toksikoloji: İlaç Kalıntılarının Etkileri İlaç kalıntılarının ekonomik ve sağlık (güvenlik) olmak üzere iki yönlü olumsuz etkileri vardır. Ekonomik zararlar, en yaygın olarak penisilin ve benzeri antibiyotiklerden ileri gelir. Süt ürünlerindeki bu tip antibiyotik kalıntıları yararlı bakterilerin/mayaların ölümüne neden olduğundan starter kültürlerin, yoğurdun, peynirin, tereyağın, kremanın yapımında bozulmaya ve kötü ürünün tüketime…

Hayvansal proteinler, bitkisel proteinlerde yeterince bulunmayan ve vücutta sentezlenmeyen bazı amino asitleri kapsadıkları için insan beslenmesinde özel bir öneme sahiptir. Amino asit yetersizliginin giderilebilmesi için insanların gereksinim duyduğu proteinin en az %30’unun et, süt, yumurta vb hayvansal proteinlerden karşılanması zorunludur. Bu durum, bir dönem hayvan yetiştiriciliğinde büyüme ve gelişmeyi hızlandıran maddelerin kullanımını cazip hale getirmiştir….

Bakteriler arasında direnç kazanma sıklığı ilaçları yeterli dozda ve sıklıkta ve mümkün olduğunca da kısa süreli vermekle azaltılabilir. İlaçların hastalıklardan koruyucu ve verim artırıcı olarak özellikle düşük yoğunluklarda ve uzun süreyle kullanılmaları bakterilerde kolayca ve sıkça dirençliliğin ortaya çıkmasına yol açabilir. Antibiyotiklerin birlikte kullanılmaları bakterilerde direncin ortaya çıkış hızını ve sıklığını azaltabilir. Hayvan hastalıklarının sağaltımında…

Tuzak ilacı formülasyonları: Teknik madde; Ön-karışımlar (Premiks, master-miks); Kullanıma hazır tuzaklar (toz yem, pelet yem, mum blok, pasta, jel). İlaçlar: Hızlı etkililer: Alfa-naftiltiyoüre, alfa-kloraloz, çinko fosfür, floroasetat, talyum sülfat, striknin, arsenik, ada soğanı, rezerpin, norbormid, krimidin, brometalin. Yavaş etkililer: Pıhtılaşmayı engelleyici maddeler. Orta hızda etkililer: Vitamin D.

DDT’nin 1942’de kullanılmaya başlanmasını takiben tarım zararlıları ve hayvanlardaki dış parazitlere karşı yaygın şekilde kullanılmışlardır. Çevrede uzun süre kalmaları, ekolojik dengeyi bozmaları ve besin zincirine girerek besin maddelerinin kirlenmesine yol açmaları sebebiyle, son yıllarda kullanımları iyice sınırlandırılmış ve tümüyle yasaklanmıştır. Piretroitler Doğal piretrinlere benzerler; sentetik maddelerdir. Parazitlere etkileri daha güçlü ve uzun sürelidir. Işık, ısı…

Kalabar baklasında (Physostigma venenosum) bulunan fizostigminin (eserin) sentetik türevidirler. Böceklere, yabani otlara, toprak nematodlarına ve mantarlara yönelik etkileri vardır. N-Metilkarbamatlar (karbaril, propoksur, karbofuran, bendiokarb, aldikarb, metomil); N, N-dimetilkarbamatlar (pirimikarb) şeklinde iki grupta incelenir. Deri, mukozalar, akciğer ve sindirim kanalından emilerek tüm vücuda dağılır. Vücutta özellikle yağlı kesimlerinde birikirler; beyinde de yüksek düzeyde bulunurlar. Karbamat insektisitlerin…

Organik fosforlular (organik fosfatlar, OF) fosforik asit veya kükürtlü analoglarının esterleridir. OF bileşikler toz veya sıvı halde bulunurlar. Çevrede kalış süreleri genellikle 2-4 hafta arasında değişir. OF insektisitlerin çoğu tarım zararlılarına karşı kullanılır. Ülkemizde gerek ithal gerekse imal ruhsatı verilmiş ve tarımsal mücadelede kullanılan 50’den fazla OF etkin madde içeren yüzlerce müstahzar vardır. OF bileşiklerden…

Bu ilaçlar insan ve hayvanların vücut yüzeyi (bazen vücutlarında) ya da bitki ve cansız cisimler üzerinde veya çevresinde bulunan ya da gelişen parazitleri (haşarat, böcek, pest) öldürür veya gelişmeleri veya üremelerini engellerler; bu maddeler genellikle insektisitler veya pestisitler olarak bilinirler. Veteriner hekimlik yönünden terim hayvanların deri veya deri altı ile gezindikleri-barındıkları yerlerde yaşayan parazitlere karşı…