Solunum Sistemi İlaçları

Temel Veteriner Farmakoloji ve Toksikoloji: Solunum Sistemi İlaçları SOLUNUM SİSTEMİ İLAÇLARI Solunum sisteminin öncelikli görevi pülmoner arter kanı ile solunan hava arasında gaz değişikliğini sağlamaktır. Alveollerin yüzeyi ve çevreye maruziyeti büyük olduğundan, bu sistem antijen-allerji ve infeksiyonlara karşı yatkındır. Solunum sisteminin savunma mekanizması, mukusun aşırı salınımı, öksürme, hapşırma, bronkokonstriksiyon, makrofaj aktivasyonu ve inflamasyon (yangı)dur. Hava…

Read More

Yerel Hormonlar

Hormonlardan farklı olarak, sentezlendikleri yerin hemen yakınındaki yapıları etkileyen, fizyolojik ya da fizyopatolojik etkilere neden olan salgılara yerel hormon (otakoid) adı verilir. Çoğu kez vücudun savunma reaksiyonu olarak açığa çıkan bu maddeler (histamin gibi) vücuda zarar verebilir. Bu nedenle bir kaçı dışında (prostaglandinler, serotonin gibi) sağaltımda pek önemleri yoktur. İlaç örnekleri: Başlıcaları histamin, serotonin (5-hidroksitriptamin,…

Read More

Cinsiyet Hormonları Nedir?

Testislerden sentezlenen, sperma yapımı ve erkeklik karekterlerinin gelişimini sağlayan testosteron; yumurtalıklardan sentezlenen ve dişilik karekterlerinin gelişimini sağlayan östrojen; sarı cisimcik ve gebelikte plasentadan salınan progesteron cinsiyet hormonları olarak adlandırılır. Erkek Cinsiyet Hormonları İlaç örnekleri: Testosteron sipionat, enantat ve propionat testosteron esterleridir. Metiltestosteron (yarı-sentetik), boldenon, stanozolol, nandrolon, mibeleron (sentetik) anabolik analoglarıdır. Etkileri: Temel etkileri erkeklerde üreme…

Read More

Tiroid Bezi Hormonları

Temel Veteriner Farmakoloji ve Toksikoloji: Tiroid Bezi Hormonları İlaç örnekleri: Levotiroksin sodyum. Etkileri: Yağ, protein ve karbonhidrat metabolizması gibi çeşitli fizyolojik işlevlerin hızına etki eder. Protein sentezini ve glukoneogenezi artırır. Kullanılmaları: Bütün türlerde hipotiroidizmin sağaltımında kullanılır. Epifiz (Pineal) Bezi Hormonları İlaç örnekleri: Doğal ya da sentetik melatonin. Etkileri: Pineal bezden salgılanan melatoninin etkisini taklit eder….

Read More

Farmakoloji ve Toksikoloji: Hormonlar

Hormonlar, iç salgı bezleri (endokrin) tarafından hazırlanarak vücut sıvılarına (kan) salgılanan ve vücudun diğer hücrelerinde fizyolojik kontrol görevi yapan maddelerdir. Kimyasal yapılarına veya sentezlendikleri yere göre sınıflandırılırlar. Sentezlendikleri yere göre hipotalamus, hipofiz (ön ve arka hipofiz), epifiz, cinsiyet, böbreküstü bezi, pankreas, tiroid, paratiroid, mide-bağırsak ve diğer doku hormonları olarak sınıflandırılırlar. Hipotalamus Hormonları Başlıcaları, tirotropin salıverici…

Read More

Temel Veteriner Farmakoloji ve Toksikoloji Ünite 3 Özet

Ünite 3 – Sinir Sistemi İlaçları Özet Sinir sisteminde ana görev birimini (nöron) tanımlamak. Nöron sinir sisteminde ana görev birimidir. Hücre gövdesi, akson, dendrid gibi üç kısımdan yapılmıştır. İlaçlar dahil, dendridler ile uyarı alınır, hücre gövdesinde değerlendirilir, akson ile uygun cevap sinir ucuna iletilir ve görünen etki oluşur. İletişim aracılarını bilmek. Sinir ucuna gelen uyarının…

Read More

Farmakoloji ve Toksikoloji: Sempatolitikler

Sempatik sinir sisteminde sinir uçları ile efektör yapılar arasında sinirler veya ilaçlarla oluşturulacak etkileri önleyen ya da şiddetini azaltan ilaçlardır. Bu ilaçların etkisi ya adrenerjik sinir uçlarının veya A-R’lerin ya da her ikisinin bloke edilmesi sonucu uyarı geçişinin bozulmasıyla ilgilidir. Buna göre A-R blokörleri ve adrenerjik nöron blokörleri diye iki gruba ayrılırlar. A-R blokörleri; αA-R’ler…

Read More

Sempatomimetikler

Adrenerjik nöro-efektör yapıları doğrudan ya da dolaylı etkileyerek, SSS’nin uyarılmasına veya adrenalin (epinefrin) ve noradrenalinin (NA, levarterenol) etkilerine benzer etkiler oluşturan maddelere sempatomimetikler veya adrenerjik ilaçlar adı verilir. Bu ilaçların birçoğu hem αA-R’leri hem de βA-R’leri etkileyerek genel etkiye yol açarlar; bazıları da bir reseptör tipini, hatta alttipini etkileyebilecek ölçüde seçici etkilidirler. İlaç örnekleri: Adrenalin,…

Read More

Noradrenalinin Etkilerinin Değiştirilmesi

Birçok ilaç ve madde NA’nın sentezi, depolanması, salıverilmesi ve metabolizması ile sinirucuna geri alınmasını etkileyerek veya değiştirerek etkilerini oluştururlar. • α-Metilparatirozin, tirosin hidroksilazı engelleyerek NA’nın sentezini önler.• α-Metildopa sinir ucunda önce L-AAAD ile a-metildopamine, sonra dopamin β-hidroksilaz ile a-metil-NA’ya çevrilerek veziküllerde NA gibi depolanır ve herhangi bir uyarıyla salıverilir; etki gücü daha zayıf olduğundan yalancı-NM…

Read More

Adrenerjik Reseptörler (A-R’ler)

Adrenerjik sinir uçlarından salıverilen NA efektör hücrelerin zarındaki A-R’leri etkileyerek, kendilerine has reseptör sonrası olayları başlatırlar (Şekil 3.2). A-R’ler stoplazmik zardaki bir enzim (adenilat siklaz, adenilil siklaz, AS gibi) veya iyon-kanalı (Ca-kanalı gibi) ile kenetlenmiştir. NA veya dışarıdan verilen adrenerjik maddelerin A-R’leri etkileyip etkinleştirmeleri sonucu enzimatik etkinliğin veya kanaldan iyon geçişinin değişmesi reseptör sonrasında başlayan…

Read More

Otonom Sinir Sistemi İlaçları

Otonom sinir sistemi (OSS) istem dışı çalışan düz kaslar, iç organlar, salgı bezleri gibi doku ve organların görevlerini düzenler. OSS, solunum ve kalp hızı, kan basıncı, mide-bağırsak faaliyetleri, idrar yolları, diğer tüm düz kaslı yapılar ve salgı bezlerinin görevlerinin fizyolojik sınırlar içinde tutulmasında (iç denge) çok önemli görevler yapar. OSS ile ilgili refleksler (terleme, kan…

Read More

Aspirin ve Benzeri İlaçlar (Narkotik Olmayan Ağrı Kesiciler)

İlaç örnekleri: Aspirin, diklofenak, etodolak, fenilbutazon, fluniksin, indometasin, karprofen, ketoprofen, mavokoksib, meloksikam, metamizol (novaljin), tolfenamik asit gibi. Bu ilaçların hepsinin de veteriner hekimlikte kullanılmak için ruhsatlı çok sayıda tıbbi ürünü vardır. Genel etkileri: Ağrı kesici, ateş düşürücü, yangı önleyici etkilidirler. Ağrı kesici etkileri opioidlere göre daha zayıftır. Bağımlılık yapmazlar. Şuur üzerine etkili değildirler. Uyuşukluk ve…

Read More

Merkezi Sinir Sistemi İlaçlarının Sınıflandırılması

Merkezi sinir sistemi ilaçları; bu sistemde oluşturdukları ana etkilerine göre MSS’yi baskı altına alanlar ve MSS’yi uyaranlar diye iki gruba ayrılarak incelenirler. MSS’yi baskı altına alanlar: Bu ilaçlar kendilerine özel veya özel olmayan etki şekilleriyle MSS’yi baskı altına alırlar; hafif bir sakinleşmeden başlayarak derin anesteziye kadar uzanan şiddette MSS’nin faaliyetini engellerler. Bu ilaçlar aşağıdaki gibi…

Read More

Farmakoloji ve Toksikoloji: Sinir Uçları ve Sinapslar

Daha önce belirtildiği gibi, sinaps bir nöronun akson veya akson yan dallarının diğer bir nöronun gövdesi ya da dendridleriyle yaptığı çok yakın temas yerleridir. Sinaps, akson veya akson yan dalları sinaps öncesi uçta genellikle bir şişkinlik yapar; buna düğme şeklinde uç adı verilir. Akson veya akson yan dalları üzerinde tesbih tanesi gibi şişkinlikler (varikozit) vardır….

Read More

Merkezi Sinir Sisteminin Görevleri ve Nöronun Yapısı

Temel Veteriner Farmakoloji ve Toksikoloji: Merkezi Sinir Sisteminin Görevleri ve Nöronun Yapısı Merkezi sinir sisteminin çeşitli kısımları (beyin kabuğu, limbik sistem, orta beyin, beyin sapı, beyincik, omurilik gibi), şuur, hafıza gibi mental faaliyetler yanında, otonom sinir sistemi (OSS) ve motor görevlerin bütünlük içinde sürdürülmesi; motor ve iç organ faaliyetleri ile ruhi durumun bütünleştirilmesi; vücut ısısı,…

Read More

Temel Veteriner Genetik Farmakoloji ve Toksikoloji

Temel Veteriner Genetik Farmakoloji ve Toksikoloji: Farmakokinetik ve Farmakodinamik Ünite 2 Sınavda Çıkan Sorular ve Cevapları SINAVDA ÇIKACAK OLAN SORULARIN CEVAPLARI KALIN PUNTO VE ALTI ÇİZİLİ OLARAK VERİLMİŞTİR 1- Bir ilacın yapısında bulunan aşağıdaki özelliklerden hangisi o maddenin biyolojik zarlardan basit geçişle emilmesini zorlaştırır? a. Alkolik grupb. Benzen halkasıc. Hidrokarbon zincirid. Steroid çekirdeke. Alkil grubu…

Read More

Farmakoloji ve Toksikoloji Ünite 2 Özet

Temel Veteriner Farmakoloji ve Toksikoloji Ünite 2 Özet İlaçların kullanılma yolları ve emilmeyi tanımlamak. İlaçlar çeşitli yollarla (deri, ağız, solunum, parenteral yollar gibi) verildikten sonra uygulama yerlerinden emilerek sistemik dolaşıma girerler. Deri ile krem, losyon, merhem gibi sıvı ve yarı-katı ilaçlar; ağız ile draje, kapsül, çözelti, tablet, toz gibi sıvı ve katı ilaçlar; solunum ile…

Read More

Farmakoloji ve Toksikoloji: İlaçların İstenmeyen Etkileri

İlaçların, istenen etkileri yanında, istenmeyen etkileri de vardır; bunlar, yan etki, zehirli/ zararlı etki diye de bilinir. Hastada oluşturulması istenen etkilerin hepsi de yararlı, istenmeyen etkiler ise zararlı etkiler olarak tanımlanır. Zararlı etkiler, kullanılan doza göre yan etkiler ve zehirli-zararlı etkiler diye genellikle ikiye ayrılır. İlacın normal sağaltım dozunda kullanılması sırasında karşılaşılan etkiler yan etkiler;…

Read More

Farmakoloji ve Toksikoloji: İlaca Bağımlılık

Başlangıçtaki etkiyi oluşturmak için, ilacın artan miktarlarda verilmesi gerektiği hususu aslında hastanın ilaca bağımlılık göstermesiyle yakından ilgilidir; genellikle MSS’ye etkiyen ilaçlar arasında görülen bağımlılık 4 şekilde veya derecede gelişir ve incelenir. Hayvanlarda seyrek görülen bu durum esasta insanların, insan hekimliğinin ve adliyenin bir sorunudur. Psişik Bağımlılık Bu; bir maddenin sürekli kullanılması sonucu hastanın ve/veya kişinin…

Read More

İlaçların Etkisini Değiştiren Faktörler

İlaçların canlı yapıdaki etkileri çok sayıda ve çeşitteki faktörle değiştirilebilir. Bunların bazıları maruz kalmayla, bazıları ilaçla, bazıları canlıyla, bazıları da çevreyle ilgilidir. Bu faktörler, ilaçların etkisinin çabukluğunu, süresini, şiddetini ve şeklini nitel ve nicel yönlerden önemli derecede değiştirebilmektedir. İlaçla İlgili Faktörler Doz, farmasötik şekil ve taşıt, fiziki durum, izomer şekli, serbest baz, asit veya tuz…

Read More