Malkoçoğlu Bali Bey, Balkan ülkelerine yapılan akınlarda görev yapmış, Amasya kökenli bir akıncı beyinin soyundan olup özellikle Rumeli’de yaptığı başarılı akınlarla tanınmıştır. Malkoçoğlu soyunun Fatih Sultan Mehmet Han’ın döneminden sonra gelen en başarılı akıncı kumandanıdır. Malkoçoğlu Yahya Paşa’nın oğludur. Koca Bali Paşa olarak anılır. Lehistan’ın 1498 yılının başlarında Osmanlı himayesinde bulunan Boğdan Prensliği’ne saldırısı üzerine…
Padişah V. Mehmet Reşat Han Türk Ocağı’na 5.000 altın bağışta bulunmuştur. Bu bağıştan sonra kendisine teşekkür ziyaretine gelen Türk Ocağı heyeti ile aralarında şöyle bir konuşma geçmiştir: Padişah Mehmet Reşat Han, Ocak heyetine sorar: – Milletimizin tarifini yapar mısınız? Heyette bulunanların, (Hamdullah Suphi, Yusuf Akçura, Sadri Maksudi , Necip Asım) bu soru karşısında şaşırdıklarını gören…
Osmanlı Devleti sınırlar genişledikçe topraklarını korumak ve yeni fetihler yapabilmek amacıyla güçlü bir donanma oluşturmaya çalışmıştır. Kuruluş yıllarında kendi oluşturduğu küçük donanmasını Türk beyliklerinin denizcilik birikimlerinden faydalanarak geliştirmiştir. Fatih Sultan Mehmed döneminde donanma, ateşli silahlarla güçlendirilmiştir. II. Bayezid’in izlediği stratejik politikalar sayesinde tersane sayısı artırılmış, büyük gemiler ve uzun menzilli toplar kullanılmıştır. Osmanlı Devleti, II….
Osmanlı-Safevi ilişkileri Yavuz Sultan Selim döneminde başlamıştı. Yavuz Sultan Selim’in Safeviler üzerine sefere çıkmasının nedeni Şiilik propagandası yaparak Sünnî Osmanlı Devleti’ne karşı bir güç oluşturmaktı. Doğudaki Şii tehlikesini yakından takip etme imkânı bulan Yavuz Sultan Selim, 1514 tarihinde Çaldıran Muharebesi’ni yaparak Safevilerin Anadolu’yu ele geçirme çabalarını boşa çıkarmıştı. Safevilerin Anadolu’yu ele geçirme çabaları Kanuni Dönemi’nde…
Avusturya Kralı Ferdinand, Kanuni Sultan Süleyman’ın geri çekilmesini fırsat bilerek Budin’i yeniden kuşatmıştır. Bunun üzerine Kanuni 1532 yılında yeni bir sefere çıkmıştır. Osmanlı ordusu Almanya içlerine kadar ilerlemiştir. Almanya Seferi olarak bilinen bu seferin ardından Avusturya barış istemek zorunda kalmıştır. Taraflar arasında 1533 tarihinde İstanbul Antlaşması imzalanmıştır. Bu antlaşmayla Avusturya Kralı Ferdinand, Yanoş’un krallığını tanıyacak…
Macaristan, Osmanlı Devleti’ne vergi ödemekle yükümlü bir devlet idi. Macar Kralı II. Layoş, Habsburg hanedanı ile akrabalık bağı kurmuştu. Kralın Habsburg hanedanlığına güvenerek vergisini ödememesi savaşı kaçınılmaz hâle getirmiştir. Bunun yanında Macar Kralı’nın Sultan Süleyman’ın tahta çıkmasını kutlamaması ve gönderilen elçileri öldürtmesi üzerine Belgrad’a sefere çıkıldı. Belgrad, Osmanlı Devleti’nin batıya genişlemesini engelliyordu. Kanuni 1521 yılında…
I. Süleyman’ın Kanuni olarak anılması kendi zamanının yazarlarına ait değildir. 17. yüzyılda bir Batı kaynağında kanun yapıcılığı sıfatıyla tarif edilmiştir. Bu sıfat 19. yüzyılda Osmanlı tarihçileri tarafından benimsenerek yaygınlık kazanmıştır. I. Süleyman’ın “Kanuni” olarak anılmasında gerçekleştirdiği reformlar, adalet prensibini ön plana çıkarması etkili olmuştur. Tarih kitaplarında adaletli olduğu yazar fakat yeri geldiğinde en yakınlarına bile…
Osmanlı Devleti’ni yöneten sultanlar edebî çalışmalar yapmışlar, şiirler yazmışlardır. Yazdıkları şiirlerinde mahlas kullanmışlardır. Osmanlı sultanları daha şehzadeliklerinden itibaren şiir ve musikiye ilgi göstermişlerdir. Osmanlı sultanları devirlerinin ünlü şairleriyle dostluklar kurmuş ve şiir sohbetlerinde bulunmuşlardır. Güçlü bir dil ve edebiyat eğitimi alan Osmanlı sultanlarının bir çoğu şiir yazmış, bir kısmı da divan tertip edecek kadar şairlik…
II. Murad ömrünün neredeyse tamamını gaza meydanlarında geçirmiştir. Bunun yanında imar faaliyetlerine önem vermiş, döneminde kültürel hayatta önemli gelişmeler yaşanmıştır. Bursa ve Edirne başta olmak üzere Osmanlı ülkesinin birçok yerinde imaretler, medreseler yaptırmıştır. Yaptırdığı camiler için vakıflar kurmuş, ihtiyaçların bu vakıflar aracılığıyla giderilmesini sağlamıştır. Bursa’da Muradiye’de cami, medrese ve imaret yaptırmıştır. Edirne’de köprü yaptırarak Uzunköprü…
Sözlü Halk Kültürü-Kitabî Kültür Osmanlı coğrafyasında meydana gelen kültürel gelişmeler halk ve saray çevresinde kültürün oluşmasını sağlamıştır. Osmanlı halkı arasında gelişen kültür sözlü halk kültürü olarak adlandırılmaktadır. Saray çevresinde ve belirli şehirlerde oluşmuş kitabî kültür unsurları bulunmaktadır. Osmanlı halk kültürünü sözlü unsurlar oluşturmaktadır. Sözlü kaynaklar arasında rivayetler yer almaktadır. Sözlü kültür ortamında menakıbnameler, sözlü halk…
Sultan Selim, Osmanlı tahtına çıktığında, enerjisinin çoğunu ilk olarak Doğu Anadolu ve Azerbaycan’da Osmanlı egemenliğine meydan okuyan Safevilere karşı mücadeleye adamıştır. Neticede Selim 1514 yılında İran-Azerbaycan Şahı İsmail’e karşı İstanbul’dan bir sefer için yola çıktı. İki ordu, 23 Ağustos 1514 tarihinde İran’ın kuzeybatısındaki Çaldıran Muharebesi’nde buluştu. Selim’in saha topçularıyla desteklenen disiplinli piyadesi Safevi ordularını parçaladı…
Akşemseddin, ailesinden dolayı medrese kökenlidir. Devrinin medreselerinde eğitim almış, Osmanlı müderrisidir. 1372 tarihinde Şam’da doğmuştur. Küçük yaşta Kur’an-ı Kerim’i ezberlemiştir. Tıp alanında ihtisaslaşmıştır. Aldığı eğitimden dolayı ilmiye sınıfına katılmış ve Osmancık Medresesi’ne müderris olarak tayin edilmiştir. Akşemseddin, Ankara’ya giderek Hacı Bayrâm-ı Velî’den dersler almıştır. Hacı Bayrâm-ı Velî, 1422 Temmuzunda Edirne Sarayı’na giderken yanında Akşemseddin’i de…
Osmanlı Devleti’nde devlet ile din birbiriyle iç içe geçmiş durumdadır. İslam dini, Osmanlı devlet idaresi ve toplum düzeni üzerinde büyük bir etkiye sahiptir. İslamiyet, Osmanlı geleneksel yapısı içerisinde belirli bir unsur olmasına rağmen din adamları siyasete ve devlet yönetimine bilinçli bir şekilde dahil edilmemiştir. Şeyhülislam’ın verdiği fetvaların siyasi iktidarı bağlayıcı bir özelliği bulunmaması, Divân-ı Hümâyun’un…
Osmanlı Devleti, merkez ve taşra teşkilatı olarak iki grup hâlinde yapılandırılmıştır. Teşkilat yapısı içerisinde bütün devlet yöneticileri doğrudan padişahın kendisine bağlı olarak görev yapmışlardır. Osmanlı Devleti’nde merkezî teşkilatın en önemli yönetim organını Divân-ı Hümâyun oluşturmuştur. Abbasilerdeki divanlar örnek alınarak oluşturulan Türk-İslam devletlerinde görülen divanlar Osmanlı Devleti’nde Divân-ı Hümâyun olarak görülmüştür. Sınırların genişlemesi, nüfusun artması ve…
Osmanlı Devleti, Abbasilerde ve Selçuklularda görülen gulâm sistemini geliştirerek daha mükemmel hâle getirmişlerdir. Yeniçeri Ocağı, Osmanlı Devleti’nin gulâm sistemini geliştirerek oluşturduğu askerî birliktir. Merkez ordusu içinde önemli bir yere sahiptir. Kapıkulu Ocaklarının en büyüğü ve en nüfuzlusu olarak I. Murat zamanında Edirne’nin Fethi’nden sonra kurulmuştur. Ocağın kurulmasında Osmanlı Devleti’nin Balkanlar’da fetihlerini devam ettirmesi etkili olmuştur….
Osmanlı Devleti’nin sınırları genişleyerek deniz kıyılarına kadar ulaşmıştır. Sınırların kıyılara kadar ulaşması Karesioğulları Beyliği’nin gemilerinden faydalanılmasını sağlamıştır. Rumeli’ye geçiş aşamasında Osmanlılar Karesi Beyliği’nin gemilerini kullanmıştır. 1345 yılında Karesioğulları Beyliği’nin Osmanlı topraklarına katılmasıyla birlikte devlet, hazır bir donanmaya sahip olmuştur. Osmanlılar Karamürsel, Edincik ve İzmit’te tersaneler kurmuşlardır. Böylece denizcilik faaliyetlerine başlanmıştır. Osmanlı Devleti, kıyılarda olup donanması…
Eyalet Askerleri: Osmanlı Devleti’nde ilk zamanlarda eyalet askerleri tımarlı sipahi, azap ve akıncılardan oluşmuştur. Osmanlı Devleti’nin eyaletlerde sağladığı askerî kuvvetlerdir. Tımarlı Sipahiler Osmanlı Devleti’nin en önemli askerî kuvvetlerindendir. Tımarlı sipahilerin yıllık gelirleri 1.000-20.000 akçe arasında idi. Tımar sahipleri kendilerine tahsis edilen dirlik karşılığında askerî vazife görürler ve sefere giderlerdi. Tımar sahipleri gelirlerine göre cebelü adı…
Osmanlı Devleti Döneminde dinî olarak ortaya çıkmış olan Şeyh Bedreddin, etrafına topladığı muhalif gruplarla Osmanlı yönetimine karşı isyan etmiştir. Şeyh Bedreddin’in isyan edene kadar geçirdiği gelişmeler şu şekilde aktarılabilir: I. Bayezit Dönemi’nde sünnî İslam ve klasik İslam kültürü güçlenmeye başlamıştır. 1402 Ankara Muharebesi’nin kaybedilmesi toplumsal ve politik bir kargaşa ve tepki ortamına neden olmuştur. Bayramî…
Ankara Muharebesinin kaybedilmesiyle taht mücadelelerinin yaşandığı 1402-1413 yılları arasındaki 11 yıllık döneme denir. Ankara Muharebesi’nin kaybedilmesiyle Osmanlı Devleti bir süre padişahsız kalmış, ülkenin siyasi birliği bozulmuş, toprak bütünlüğü parçalanmıştı. Bu karışık dönem içerisinde Yıldırım Bayezit’in oğulları teker teker ortaya çıkarak taht mücadelesine başladılar. Kardeşler arasında başlayan bu mücadeleler 1413 yılına kadar devam etti. Fetret Devri’nin…
Osmanlı Devleti, 14. yüzyılda Rumeli’de fetihler yaparken Anadolu yönünde de Türk siyasi birliğini sağlama çabası içinde bulunmuştur. Osmanlı Devleti’nde Anadolu’da Türk siyasi birliğini sağlama çabaları Orhan Bey döneminde başlamıştır. 1345 yılında Karesioğulları Beyliği’nin Osmanlı topraklarına katılmasıyla siyasi birliği sağlama yönünde önemli bir adım atılmıştır. Osmanlı Devleti ile Anadolu’da bulunan beylikler rekabet içine girmeye başlamışlardır. Beylikler,…