Temel Veteriner Genetik DNA’nın Kimyasal Yapısı Deoksiribonükleik asit, adından da anlaşıldığı üzere düşük pH’ye sahiptir. Birbirlerine hidrojen bağları ile bağlı olan çift sarmal yapı pH 4-11 seviyelerinde genellikle kararlı yapıda olmasına rağmen, bu değerler aşıldığında kararsız hale gelerek iki ayrı polinükleotit zinciri haline gelir. Çift sarmal haldeyken viskozite değeri, tek zincir haline göre daha yüksektir….
DNA’nın Fiziksel ve Kimyasal Yapısı Nükleik asitler (DNA ve RNA), nükleotit adı verilen temel yapılardan oluşmaktadır. Nükleotitler, metabolizma faaliyetlerinin yürütülmesi sırasında enerji kaynağı olarak da görev almaktadır. Nükleotitlerin birleşmeleriyle DNA meydana gelir. Bu nedenle DNA yapısal olarak iki nükleotit zincirinden oluşmuş bir polinükleotittir. Her bir nükleotit, halkasal formda 5 karbonlu bir şeker (pentoz), bir organik…
Gen Kavramı: Temel Veteriner Genetik Genetik şifre olarak adlandırılan nükleik asitlerin (DNA ve RNA) temelini nükleotitler oluşturmaktadır. Bir aminoasit ya da RNA molekülünün nükleotit dizisi DNA’da bulunmaktadır. O halde, gen olarak tanımlanan ifade, anlamlı bir RNA transkripti ya da bir proteinden oluşan işlevsel bir biyolojik ürünün sentezi için gerekli olan bilgiyi içeren DNA parçasıdır. Yunanca…
Memelilerde cinsiyetin belirmesinde etken olan cinsiyet erkekdir. Erkekte gamet oluşumu sırasında oluşan gametlerden yarısı X kromozomunu yarısı ise Y kromozomunu taşımakta ise oluşan gametlerin hepsi X kromozomunu taşımaktadır. Eğer X taşıyan yumurta ile X kromozomu taşıyan spermatozoit birleşirse dişi (XX), eğer yumurta Y taşıyan spermatozoit ile birleşirse erkek (XY) yavru olacaktır. Oto sexing olayı ile…
Genlere En Erken Bakış Bir süre önce ABD’de bir televizyon programında, henüz 7 haftalık hamile bir kadın bebeğinin cinsiyetini milyonlarca izleyiciyle birlikte öğrendi. Holly Osburn adındaki bu kadın, birkaç damla kan örneğini Baby Gen-der Mentor (Bebek Cinsiyet Rehberi) adlı bir ürünü piyasaya süren firmaya göndermiş. 275 dolara satılan bu testler sayesinde, 5 haftalık bir fetüsün…
Cinsiyet İle Sınırlı Kalıtım Cinsiyet kromozomları üzerinde olmayıp otozomal kromozomlar üzerinde bulunan genlerin belirlenmesinden sorumlu oldukları karekterler fenotipik olarak tek bir cinsiyet üzerinde görülür. Bu şekilde her iki cinsiyette de genler otozomal kromozomlar üzerinde olmasına karşın bu karekterler tek bir cinsiyetle sınırlandırılmıştır. Genellikle bu karakterler üreme organları ile ilgili anatomik ve fizyolojik karakterler olabildiği gibi…
Cinsiyete Bağlı Kalıtım Temel Veteriner Genetik Hayvanlarda yüzlerce gen bulunur. Bununla birlikte kromozom sayıları bu gen sayıları ile aynı değildir. Dolayısıyla bir kromozom üzerinde çok sayıda gen bulunmaktadır. Aynı kromozom üzerinde bulunan genlere bağlı ya da birleşik genler denir. Bu genler aynı kromozom üzerinde olduğu için aynı gamete -krossing over dışında- birlikte geçerler. Bu genlerin…
Cinsiyetin Yönlendirilmesi: Temel Veteriner Genetik Hayvan yetiştirciliği yaparken, yapılan yetiştiriciliğe bağlı olarak, populasyonda ya erkek ya da dişi hayvanların daha yoğun olarak kullanılması bazı verimlerin daha fazla alınmasına neden olmaktadır. Örneğin sığır yetiştiriciliğinde eğer et verimi yönünden bir yetiştiricilik yapılıyorsa o zaman tercih edilen cinsiyet erkek hayvandır. Eğer süt amaçlı bir yetiştiricilik yapılıyorsa sürüde olması…
Temel Veteriner Genetik Ünite 5 Kısa Bilgiler Sığırlarda FV sistemi. Bu durum insanlardaki MN sistemindeki belirlemeye benzer ya da ABO sistemindeki A ile B antijenlerini belirleyen genler arasındaki eş baskın ilişkiye benzer. Bu örnekte F antijenini belirleyen gen ile V geni arasındaki ilişki eş baskınlık şeklindedir. Her iki genin etkisi de fenotipte görülür. Pleitropi bir…
Klonlar Kulübünün Yeni Üyesi Hayvan Klonlama ABD’nin Teksas ve California Üniversiteleri Veterinerlik Fakültelerinden araştırmacılar, ilk kez bir ev kedisinden aldıkları hücrelerle bir klonu yaratmayı başardılar. Taeyoung Shin başkanlığındaki ekip, önce erkek bir kedinin yanak içinden alınan ve kültürde çoğaltılan fibroblast hücrelerin, metafaz kromozomları çıkartılmış bir yumurta hücresine nakli temeline dayanan başarısız bir deneme gerçekleştirmiş. Aynı…
Temel Veteriner Genetik Ünite 5 Özet Genlerin nasıl etkileştiklerini açıklamak Genler bulundukları konuma göre birbirleriyle farklı şekillerde iletişimlerde bulunurlar. Bunlardan birincisi allel gen etkileşimleridir. Diploit organizmaların homolog kromozomlarının karşılıklı lokuslarında bulunan ve bir özelliği belirleyen bu allel genler birbirlerini etkiledikleri gibi allel olmayan genler arasında da etkileşimler olabilir. Bu genler birbirlerinin etkilerini tamamen ya da…
Allel Olmayan Gen Etkileşimleri Temel Veteriner Genetik: Allel Olmayan Gen Etkileşimleri Bazı karakterin oluşumunda birden fazla gen etkilidir. Bu gibi durumlarda farklı lokusta bulunan bir gen ya baskın olarak ya da çekinik homozigot olarak bir başka lokusta bulunan gen çiftinin etkisini maskeleyebilir ya da değiştirebilir. Kısaca allel olmadıkları halde bazı genler birbirleriyle etkileşim halinde olabilirler….
Allel Gen Etkileşimleri Temel Veteriner Genetik Allel genlerin birbirleri ile etkileşimleri, bu genlerin oluşturdukları birleşimlere göre değişebilir. Bunlar aşağıda yazıldığı gibi farklı şekillerde olabilir. Dominaslık (tam baskınlık): Bir allel genin diğerinin etkisini örtmesi ya da engellemesi durumudur. İki allel genin birlikte olduğu heterozigot birleşimde fenotipde baskın olan genin etkisi görülür (Şekil 5.1). İncomplete; (parsiyel) dominaslık…
Gen Etkileşimleri Temel Veteriner Genetik Fenotipin belirlenmesine dar anlamda bakıldığı zaman, sadece genetik ve çevre faktörlerinin etkisi görülmektedir. Fenotipin ortaya çıkmasında bu faktörlerin yanında gen-çevre etkileşimleri ve genlerin birbirleri ile etkileşimleri gibi faktörlerin de etkileri bulunmaktadır. Diploit bir organizmada homolog kromozomların karşılıklı lokuslarında bulunan genler birbirlerinin allelleridir. Dolayısıyla genlerin birbirleriyle olan etkileşimlerini bulundukları konuma göre…
Temel Veteriner Genetik Ünite 4 Soru Cevap Doğru Cevaplar Kalın Punto ve Altı Çizili Olarak Verilmiştir 1- Heteroplazmi aşağıdakilerden hangisine bir örnektir? a. Ekstranükleer kalıtım b. Mendel kalıtımı c. Otozomal resesif kalıtım d. Otozomal dominant kalıtım e. Gen dönüşümü 2- Genler arası rekombinasyon frekanslarışeklinde olan genler kromozom üzerine yerleştirildiğinde birbirine en uzak iki gen aşağıdakilerden…
Germ Hücre Dizisi Mozaisizmi Genetikçiler, germ dizisi mozaisizmi olayını artık bildikleri için, çeşitli testlerin sonucunda yeni bir mutasyon olduğu düşünülen özellikli bir otozomal dominant fenotipin kardeşler arasında tekrarlama riskinin ihmal edilebilir düzeyde olduğunu öngörmenin potansiyel olarak hatalı olabileceğinin farkındadırlar. Mozaisizm X-inaktivasyonu olarak bilinen bir olaydan da kaynaklanır. Tüm memeli dişileri iki X kromozomuna sahiptir. Letal…
Genomik Damgalama Genomik damgalama (imprinting) Mendel dışı kalıtımın diğer bir örneğidir. Klasik kalıtımda olduğu gibi, bir özellik için genler yavru nesile her iki ebeveynden de geçer. Bununla birlikte, aktarımdan önce bu genler, ifadelendirme seviyelerini değiştirerek epigenetik olarak işaretlenirler. Bu durum Mendelin birinci kanunun dağılma kuralı ile çelişmektedir.
Temel Veteriner Genetik: Multiple Allelizm (Çoklu Allellik) Ve Polimorfizm Bir geni determine eden genlerin her biri homolog kromozomların her birine dağılmış olarak bulunurlar. Bir canlıda allel genlerden yalnızca bir çift bulunabilmektedir. Ancak bir karaktere etki eden birden fazla gende bulunabilmektedir. Allel sayısının birden fazla olduğu bu duruma çoklu allellik adı verilmektedir. Polimorfizm çok şekillilik demektir….
Polimerik Kalıtımın Özellikleri 1. Polimerik kalıtımda yer alan genler toplamalı etkiye sahip olduklarından, bir polimer serisine dahil olan genlerin yaptıkları etkiler eşittir. 2. Polimerik genler arasında dominant- resesif ilişkisi bulunmamaktadır. 3. Polimeride yer alan genler toplamalı etki gösterdiklerinden bu genlerin genotipteki sayıları ne kadar fazla ise fenotip o kadar belirgin olarak görülmektedir.
Bileşikliğin Gen Haritalamada Kullanımı 1911 yılında, Biolog Thomas Hunt Morgan kalıtımın kromozom teorisi üzerine çalışırken, büyük bir çığır açmıştır. Morgan aynı kromozom üzerindeki bazı karakterlerin birlikte kalıtıldığını, bazı karakterlerin ise ayrı ayrı da kalıtılabildiklerini fark etmiş ve teorilerini krossing overdaki kromozomlar arası parça değişimi ile destekleyen sonuçlar bulmuştur. Mendel’in gametlere bağımsız allel dağılımı ile çelişen…