Birleşmiş Milletler (BM) 2010 yılı raporuna göre; 65 yaş ve üzerindeki bireyler, dünya nüfusunun yaklaşık % 11’i iken, 2050 yılında bu oranın % 26’ya çıkacağı tahmin edilmektedir. Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) 2013 yılı istatistiklerine göre; 21 Avrupa ülkesinde, 60 yaş üstü nüfusun toplam nüfusa oranı %20’yi aşmıştır. Ülkemizde de durum, dünya gerçeklerine paralellik göstermektedir. Ülkemizde,…
Kronik hastalıklar, tıbbi tedavi ve rehabilitasyona rağmen hastalığın ve oluşturduğu diğer sağlık sorunlarının uzun süre veya yaşam boyu sürmesidir. Bu tür hastalıklar ve ortaya çıkan sağlık sorunları zamanla birçok organ ve sistemde hasarlara neden olabilir. Bunların sonucunda bireyin günlük yaşam kaliteleri olumsuz yönde etkilenir. Hatta yaşamsal fonksiyonlar tehdit altında kalabilir. Hemen her yaş grubunda görülebilen…
Sağlık Bakanlığı, İçişleri Bakanlığı ve Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nca 5 Temmuz 2013 tarih ve 28698 Resmî Gazete sayılı “Hijyen Eğitimi Yönetmeliği” çıkartılmıştır. Zaman içerisinde Yönetmelikte değişiklikler olabilir. Bu nedenle uygun mevzuat kaynaklarından (Resmi Gazete, http://www.mevzuat.gov.tr vb.) takip edilmelidir. Adı geçen yönetmeliğin amaçları “Gıda üretim ve perakende iş yerlerinde, insani tüketim amaçlı sular ile doğal…
İnsanoğlu dünyada var olduğundan beri çalışmaktadır. İlk insanların çalışmalarındaki amaç, beslenme için avcılık-balıkçılık yaparak yiyecek bulma ve barınma iken, günümüzdeki amaçlar oldukça farklılaşmıştır. Günümüzde de çalışmada temel amaç geçinme olarak tanımlanır. Geçinmede de barınma, beslenme, ulaşım, haberleşme, eğlence, sosyal yaşamın gereklilikleri, eğitim ve sağlıkla ilgili harcamalar için yani giderleri karşılayacak düzeyde gelirin olması amaçlanmaktadır. Hatta…
Hijyen ve Sanitasyon: Okulda Fiziksel Etkenlerin Kontrol Altına Alınması ve Sağlık Açısından Uygun Hâle Getirilmesi • Okulun yeri ve konumu belirlenirken, ilerideki kentleşme faktörü düşünülerek planlanmalı, çevresindeki yerleşim yerlerinin ve işyerlerinin durumu ve özellikleri, ulaşım ve trafik durumu, gürültü, hava kirliliği gibi kirleticilerden etkilenme durumları değerlendirilmelidir. Okul mümkün olduğu kadar sakin bir bölgede olmalı, gürültü,…
Sağlıklı bir toplum oluşturabilmenin yolu çocukların bedensel, ruhsal ve sosyal yönden tam iyi olmalarının sağlanmasından geçmektedir. Çocukların sağlıklı olarak büyüyebilmeleri ve gelişebilmeler için, çevresel koşullara uyum sağlayabilmeleri, bunun için de uyum kapasite ve yeteneklerinin de geliştirilmesi gereklidir. Çocuklar çevresel koşullara karşı büyüklere göre daha duyarlıdırlar, çok daha çabuk etkilenirler. Bu etki kısa veya uzun süre…
Soğutma: Gıdaların soğutularak depolanması uzun yıllardan beri kullanılan bir yöntemdir. Gıdaların donma noktasının üzerindeki bir sıcaklıkta depolanarak muhafaza edilmesine soğutma veya soğutarak muhafaza adı verilmektedir. Soğuk muhafaza işlemi genel olarak 0-4 °C’de yapılmaktadır. Soğukta muhafaza üzerine depo sıcaklığı, nem, hava dolaşımı gibi faktörler etki etmektedir. Bu şekildeki depolama ile gıdalardaki yapısal değişiklikler en az seviyede…
İçinde hastalık yapıcı mikrobiyolojik etkenler, kimyasal ve toksik maddeler ile radyoaktivite bulunmayan suya “temiz su” denir. “Sağlıklı su” terimi de aynı anlamda kullanılabildiği; temiz suyun özelliklerini taşıyan ve yaşam için gerekli mineralleri de yeterli düzeyde içeren sular için kullanılır. İçme ve kullanma sularının olması arzu edilen özellikleri şunlardır: • Su, kokusuz, renksiz, berrak ve içimi…
Suyun Kimyasal Etkenlerle Kirlenmesi Sonucu Ortaya Çıkan Sağlık Sorunları Sanayinin gelişmesi, yeni kimyasal maddelerin bulunması, günlük yaşamda birçok alanda kullanılan kimyasal madde sayılarının ve miktarlarının artması, kentleşme, aşırı nüfus artışı, atıksu içerik ve miktarının gün geçtikçe artmasına bağlı olarak suyun kimyasal kirliliği dünya çapında giderek artan bir sorundur. Kimyasal kirliliğin en önemli tehlikesi kirlilik oluştuğu…
Kirlenmeyi ve temizliği tanımlayabilmek Bulunduğu yüzeyin, mekânın veya çevrenin görüntüsünü olumsuz etkileyen, hijyenik kalitesini düşüren, kimyasal ve mekanik olarak bulunduğu yere zarar verebilen, ortamda istenmeyen diğer ajanların üremesine de uygun ortam oluşturabilen materyallere kir adı verilir. Mekân, ortam veya kişilerin bu kirlere maruz kalmasına da kirlenme adı verilir. Kirler yapısal özellikleri itibarıyla organik ya da…
El Temizliğinde Kullanılan Temizlik Ürünleri Ellerin yıkanmasında yıkama tipine göre sabun, antiseptik maddeler birlikte veya ayrı bir şekilde kullanılır. Sosyal el yıkamada sıvı veya katı sabunla el yıkama işlemi gerçekleştirilir. Hijyen açısından sıvı sabunların tercih edilmesi gereklidir. Hijyenik el yıkamada, antiseptikli sabunlarla veya sadece antiseptikle el yıkama işlemi yapılır. Bu amaçla iyodofor, klorheksidin glukonat, triklosan,…
Hijyen ve Sanitasyon: 2.2.2. Ağır Metaller ve Tuzlar 2.2.3.1. Civalı bileşikler: Cıva bileşiklerinin birinci derecede bakteriostatik, ikinci derece de bakterisit etkisi vardır. Cıva klorür, cıva nitrat ve cıva iyodür inorganik cıva bileşikleridir. Deri antiseptikleri olarak kullanılırlar. 2.2.3.2. Gümüş Bileşikler: Uygulandıkları bölgeyi dağlayıcı etkileri vardır. Gümüş nitrat, gümüş proteinat, gümüş vitellinat inorganik gümüş bileşikleridir. 2.2.3.3. Çinko…
Hijyen ve Sanitasyon: 2.2. İnorganik Bileşikler ve Alkaliler 2.2.1. Asitler 2.2.1.1. Hidroklorik asit: Çok korosif etkilerinden dolayı kullanım alanı kısıtlıdır. 2.2.1.2. Sülfirik asit: Su borularının dezenfeksiyonunda kullanılmaktadır. 2.2.1.3. Borik asit: %2-5’lik sulu çözeltileri göz antiseptiği olarak kullanılmaktadır. 2.2.2. Alkaliler 2.2.2.1. Sodyum hidroksit: Sıcak veya kaynar suda hazırlanmış %2’lik çözelti hâlinde dezenfeksiyon işlemlerinde kullanılır. Salmonella etkenlerine…
Hijyen ve Sanitasyon: Hijyenik Temizlik Uygulamaları ve Kullanılan Maddeler 2.1.6. Gazlar 2.1.6. Gazlar 2.1.6.1. Formol buharı: Formaldehitin %2’lik çözeltileri 50-80°C’de gaz hâline getirilerek kapalı ortamların dezenfekte edilmesinde kullanılır. 2.1.6.2. Klor: Klor gazı suyun dezenfeksiyonunda kullanılır. Suda aktif klor hâline geçer. Gaz hâlinde solunan klor gazı çok zehirlidir 2.1.6.3. Etilen oksit: Renksiz, çok hafif kokulu, yanıcı,…
2.1.3.1. Etil alkol: Bakterilerin vejetatif şekillerine güçlü etkili, sporlarına ise zayıf etkilidir. Mikroorganizmaları proteinlerini çöktürerek öldürür. Antiseptik ve dezenfektan olarak sağlık alanında çok geniş bir kullanım alanı mevcuttur. Etkisini çok kısa süre içerinde gösterir. Çabucak buharlaşma özelliğine sahiptir. Antiseptik olarak %70-80’lik sulu karışımları kullanılır. Operasyonlardan önce ellerde, enjeksiyon uygulaması öncesi uygulanacak bölgede antisepsi sağlayabilmek amacıyla…
Hijyen ve Sanitasyon: Temizlik Araç ve Gereçleri Temizlik işlerinin yapılmasında, çeşitli makine ve temizlik araçlarına ihtiyaç duyulur. Temizlik çeşidine ve temizliğin yapılacağı ortama uygun alet ve araçların tercih edilmesi temizlik süresini kısaltır ve kolaylıkla yapılmasını sağlar. Temizlik araçlarını evsel temizlik araçları ve endüstriyel temizlik araçları olarak gruplandırmak mümkündür. Elektrikli süpürge, halı yıkama makinesi, paspas arabası,…
Hijyen ve Sanitasyon Uygulama Şekline Göre Temizlik Uygulama şekline göre temizlik ikiye ayrılır. Elle Yapılan Temizlik Basit, kontrollü ve ekonomik olarak yapılabilen bir temizlik şeklidir. Evlerin temizliğinde en çok tercih edilen temizlik şeklidir. Temizlenecek yerin el süpürgesi veya elektrikli süpürgelerle süpürülmesi sonrasında su ile temizleme işlemine geçilir. Elle temizlik işlemlerinde kullanılacak suyun sıcaklığının 35 °C’nin…
Ulaşılmak İstenen Amaca Göre Temizlik (Temizlik Derecesine Göre) Fiziksel Temizlik: Doğrudan görünen veya koltuk, masa, dolap gibi araç ve gereçlerin arkası ve altında kalan görünmeyen yerlerin toz, kir, çöp vb. maddelerden arındırılmasıdır. Mekanik olarak süpürme ve silme işlemi ile yapılır. Kimyasal: Temizlik Gözle görünen ve görünmeyen her türlü kirin ve kalıntının kirli yüzeylerden temizlenmesi amacıyla,…
Hijyenin tarihçesini anlatabilmek Yunanca’da Hygieia, batı da Hygene, Türkçe’de Hijyen olarak bilinen bu kelime ruh, beden, vücut ve zihin sağlığını koruyan ve şifa veren sağlık tanrıçası olarak inanılan Hygieia’dan gelmektedir. Yapılan araştırmalarda MÖ 3000 yılında Çinlilerin hastalıklardan korunmak için diyet ve su tedavisinden yararlandıkları, MÖ 1700-1750 yıllarında Eski Mısır uygarlıklarına ait bazı papiruslarda hastalıklardan korunmak…
Yunan mitolojisinden etkilenilerek dünya tıp literatüründe geçen hijyen kelimesi DSÖ’ye göre “sağlık hâlinin korunması, devam ettirilmesi ve hastalıkların engellenmesi amacıyla yapılan uygulamalar ve yardımcı koşulların hepsini birden kapsayan işlemlerin bütünüdür” olarak tanımlanmıştır. Bu ifadeye göre sağlığı olumsuz etkileyecek her türlü fiziksel, kimyasal, mikrobiyolojik ve psikolojik etkilerin önüne geçilmesi adına yapılan faaliyetlerin tamamıdır. Osmanlı Döneminde hijyen…
